Hoắc Thành Quân

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Hoắc Thành Quân
霍成君
Hán Tuyên Đế Hoàng hậu
Hoàng hậu nhà Hán
Tại vị70 TCN66 TCN
Tiền nhiệmCung Ai Hứa hoàng hậu
Kế nhiệmHiếu Tuyên Vương hoàng hậu
Thông tin chung
Phối ngẫuHán Tuyên Đế
Thân phụHoắc Quang
Thân mẫuHiển phu nhân
Sinh?
huyện Bình Dương, quận Hà Đông
Mất54 TCN
Vân Lâm quán
An tángphía Đông Tôn Ngô, Lam Điền, Tây An

Hoắc Thành Quân (chữ Hán: 霍成君, ? - 54 TCN), hay Hiếu Tuyên Hoắc hoàng hậu (孝宣霍皇后), là Hoàng hậu thứ hai của Hán Tuyên Đế Lưu Tuân, vị Hoàng đế thứ 10 của nhà Hán.

Xuất thân[sửa | sửa mã nguồn]

Hoắc Thành Quân nguyên quán ở huyện Bình Dương, quận Hà Đông (nay là địa phận thành phố Lâm Phần, tỉnh Sơn Tây), là con gái của Tư Mã Đại tướng quân, Bác Lục Tuyên Thành hầu Hoắc Quang, mẹ tên Hiển (顯), không rõ họ là gì, đương thời hay gọi Hoắc Hiển (霍顯) hoặc Hiển phu nhân.

Bà lớn lên trong một gia đình có quyền lực chính trị tột đỉnh vào thời đó, không thua kém gì hoàng thất. Sống trong nhung lụa từ nhỏ, bà có thói quen ban thưởng rất hậu cho các người hầu. Bà còn có một chị gái, Kính phu nhân Hoắc thị, là vợ của Thượng Quan An (上官安), và là mẹ của Hiếu Chiêu Thượng Quan hoàng hậu của Hán Chiêu Đế Lưu Phất lăng.

Làm Hoàng hậu[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Nguyên Bình nguyên niên (74 TCN), Hán Chiêu Đế băng hà khi mới 20 tuổi, không có con nối dõi. Đầu tiên, Hoắc Quang lập cháu của Chiêu Đế là Xương Ấp vương Lưu Hạ là Hoàng đế, nhưng Lưu Hạ hoang dâm vô đạo, làm nhiều việc thất đức, nên bị Hoắc Quang phế và lập một thường dân là Lưu Bệnh Dĩ — chắt của Hán Vũ Đế và cháu gọi Hán Chiêu Đế bằng ông chú, lên ngôi. Lưu Bệnh Dĩ trở thành Hiếu Tuyên hoàng đế của nhà Hán.

Khi lên ngôi, Tuyên Đế đã có vợ là Hứa Bình Quân, và ông phong cho Hứa Bình Quân làm Tiệp dư. Đến lúc phong Hoàng hậu, thể theo ý của Hiển phu nhân, các đại thần cùng nhau dâng tấu mong Tuyên Đế lập Hoắc Thành Quân làm Hoàng hậu. Tuyên Đế không ra mặt từ chối, nhưng hạ chỉ tìm thanh kiếm ông đã từng dùng khi còn hàn vi. Các đại thần hiểu ý liền cùng nhau xin lập Hứa Tiệp dư làm Hoàng hậu. Hiển phu nhân vẫn quyết chí đưa con gái mình lên làm Hoàng hậu.

Năm Bổn Thủy thứ 2 (72 TCN), khi Hứa hoàng hậu đang mang thai đứa con thứ hai, Hiển phu nhân lập kế mua chuộc y bà Thuần Vu Diễn của Hứa hoàng hậu để đầu độc Hoàng hậu sau khi sinh bằng ấu tàu. Vì thế, Hứa hoàng hậu qua đời ngay sau khi sinh. Các thái y bị bắt giữ để điều tra xem liệu họ có chăm sóc Hoàng hậu cẩn thận không. Hiển phu nhân chột dạ, vội báo cho Hoắc Quang chuyện mình làm. Hoắc Quang không muốn tố cáo vợ mình, đành phải ra lệnh thả Thuần Vu Diễn[1].

Năm Bổn Thủy thứ 4 (70 TCN), ngày 11 tháng 3 (âm lịch), Hán Tuyên Đế lập Hoắc Thành Quân làm Hoàng hậu[2][3].

Do quen sống vương giả từ nhỏ, các chi tiêu trong cung của bà vượt xa so với Hứa hoàng hậu quá cố. Bà cố duy trì mối quan hệ tốt với cháu gái của mình là Thượng Quan Thái hoàng thái hậu, nhưng quan hệ giữa hai người không được hòa hợp như giữa Thái hoàng thái hậu và Hứa hoàng hậu. Dù những lý do đó, Hán Tuyên Đế vẫn tỏ ra sủng ái Hoắc Hoàng hậu[4].

Năm Địa Tiết thứ 2 (68 TCN), cha của Hoắc Hoàng hậu là Hoắc Quang qua đời. Hán Tuyên Đế và Thượng Quan Thái hoàng thái hậu đều tự đến khóc tang và xây một lăng mộ rất lớn cho Hoắc Quang. Không còn Hoắc Quang, Tuyên Đế có nhiều quyền lực về chính trị hơn. Tuy thế, các thân thích của Hoắc hoàng hậu như em trai Hoắc Vũ (霍禹), các cháu trai Hoắc Vân (霍雲) và Hoắc Sơn (霍山), cùng hai anh rể Phạm Minh Hữu (范明友) và Đặng Quảng Hán (鄧廣漢) vẫn được nắm giữ các chức vụ quan trọng.

Bị phế và qua đời[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Địa Tiết thứ 3 (67 TCN), Hán Tuyên Đế phong Lưu Thích — con trai duy nhất của Hứa hoàng hậu quá cố làm Thái tử, và phong cha của Hứa hoàng hậu là Hứa Quảng Hán (許廣漢) làm Bình Ân hầu.

Sự việc này làm phật ý Hiển phu nhân, vì nếu con gái bà có sinh được con trai sau này thì đứa bé cũng chỉ được làm hoàng tử chứ không trở thành Hoàng đế tương lai, phàn nàn rằng:"Lưu Thích sinh ra ở nơi dân dã, lấy tư cách gì mà luận lập làm Thái tử? Bây giờ Hoàng hậu sinh Hoàng tử, Đích xuất hiển hách, lại thành Vương chăng?", do đó Hiển phu nhân bàn với Hoắc hoàng hậu diệt trừ Thái tử — điều Hoắc hoàng hậu đã thử làm nhiều lần nhưng không thành. Cũng trong thời gian này, Tuyên Đế nghe được tin đồn rằng Hoắc gia đã giết Hứa hoàng hậu, nên dần dần tước đi thực quyền của người nhà họ Hoắc, dù vẫn ban cho họ những tước cao lộc hậu[5].

Năm Địa Tiết thứ 4 (66 TCN), tháng 7, sau khi những tin đồn ngày càng lan rộng về việc Hoắc gia giết Hứa hoàng hậu, Hiển phu nhân cuối cùng cũng tiết lộ cho con trai và các cháu của mình rằng chính bà đã giết Hứa hoàng hậu. Sợ rằng Tuyên Đế sẽ trừng phạt nhà họ nếu có chứng cứ rõ ràng, Hiển phu nhân cùng con trai, các cháu trai và con rể lập mưu lật đổ hoàng đế và đưa Hoắc Sơn lên làm hoàng đế. Tuy vậy, âm mưu phản loạn này bị phát giác, và toàn bộ gia tộc họ Hoắc bị Tuyên Đế xử tử[6].

Ngày 1 tháng 8 cùng năm đó, Hán Tuyên Đế sau đó hạ chỉ phế Hoắc hoàng hậu vì tội âm mưu hành thích Thái tử Thích, cáo chỉ rằng:"Hoàng hậu vô đạo, lại không có đức, cùng với Bác Lạc Tuyên Thành hầu phu nhân hãm hại Thái tử, không niệm tình của một người làm mẹ, không thể phụng Tông miếu, cũng không thể thừa hành Thiên mạnh" (Nguyên văn: 皇后荧惑失道,怀不德,挟毒与母博陆宣成侯夫人显谋欲危太子,无人母之恩,不宜奉宗庙衣服,不可以承天命。)[7]. Hán Tuyên Đế quyết định đày Hoắc thị vào Chiêu Đài cung (昭台宫) thuộc Thượng Lâm uyển[8].

Năm Ngũ Phượng thứ 4 (54 TCN), Hán Tuyên Đế lại đày bà đến một nơi xa hơn là Vân Lâm quán (云林馆). Hoắc hoàng hậu tự sát, được chôn ở phía đông đình Tôn Ngô, nay là địa phận Lam Điền, Tây An[9].

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ 《汉书·卷九十七上·外戚传第六十七上》:霍光夫人显欲贵其小女,道无从。明年,许皇后当娠,病。女医淳于衍者,霍氏所爱,尝入宫侍皇后疾。衍夫赏为掖庭户卫,谓衍:“可过辞霍夫人行,为我求安池监。”衍如言报显。显因生心,辟左右,字谓衍:“少夫幸报我以事,我亦欲报少夫,可乎?”衍曰:“夫人所言,何等不可者!”显曰:“将军素爱小女成君,欲奇贵之,愿以累少夫。”衍曰:“何谓邪?”显曰:“妇人免乳大故,十死一生。今皇后当免身,可因投毒药去也,成君即得为皇后矣。如蒙力事成,富贵与少夫共之。”衍曰:“药杂治,当先尝,安宁?”显曰:“在少夫为之耳,将军领天下,谁敢言者?缓急相护,但恐少夫无意耳!”衍良久曰:“愿尽力。”即捣附子,赍入长定宫。皇后免身后,衍取附子并合大医大丸以饮皇后。有顷曰:“我头岑岑也,药中得无有毒?”对曰:“无有。”遂加烦懑,崩。
  2. ^ 《汉书·卷九十七上·外戚传第六十七上》:母显,即使淳于衍阴杀许后,显因为成君衣补,治入宫具,劝光内之,果立为皇后。
  3. ^ 《汉书·卷八·宣帝纪第八》:三月乙卯,立皇后霍氏。
  4. ^ 《汉书·卷九十七上·外戚传第六十七上》:初,许后起微贱,登至尊日浅,从官车服甚节俭,五日一朝皇太后于长乐宫,亲奉案上食,以妇道共养。及霍后立,亦修许后故事。而皇太后亲霍后之姊子,故常竦体,敬而礼之。皇后轝驾侍从甚盛,赏赐官属以千万计,与许后时县绝矣。上亦宠之,颛房燕。
  5. ^ 《汉书·卷九十七上·外戚传第六十七上》:立三岁而光薨。后一岁,上立许后男为太子,昌成君者为平恩侯。显怒恚不食,呕血,曰:“此乃民间时子,安得立?即后有子,反为王邪!”复教皇后令毒太子。皇后数召太子赐食,保阿辄先尝之,后挟毒不得行。
  6. ^ 《汉书·卷八·宣帝纪第八》:秋七月,大司马霍禹谋反。诏曰:“乃者,东织室令史张赦使魏郡豪李竟报冠阳侯霍云谋为大逆,朕以大将军故,抑而不扬,冀其自新。今大司马博陆侯禹与母宣成侯夫人显及从昆弟冠阳侯云、乐平侯山、诸姊妹婿度辽将军范明友、长信少府邓广汉、中郎将任胜、骑都尉赵平、长安男子冯殷等谋为大逆。显前又使女侍医淳于衍进药杀共哀后,谋毒太子,欲危宗庙。逆乱不道,咸伏其辜。诸为霍氏所诖误未发觉在吏者,皆赦除之。”
  7. ^ 《汉书·卷八·宣帝纪第八》:八月已酉,皇后霍氏废。
  8. ^ 《汉书·卷九十七上·外戚传第六十七上》:后杀许后事颇泄,显遂与诸婿昆弟谋反,发觉,谐诛灭。使有司赐皇后策曰:“皇后荧惑失道,怀不德,挟毒与母博陆宣成侯夫人显谋欲危太子,无人母之恩,不宜奉宗庙衣服,不可以承天命。呜呼伤哉!其退避宫,上玺绶有司。”霍后立五年,废处昭台宫。
  9. ^ Sử ký, quyển 97: Ngoại thích truyện