Phục Thọ

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Phục Thọ
伏壽
Hán Hiến Đế hoàng hậu
RTK Chronicle - 001.jpg
Hán Hiến Đế (chính giữa) cùng Phục Thọ Hoàng Hậu (trái) và Đổng quý nhân (Phải)
Hoàng hậu nhà Hán
Tại vị 195 - 214
Tiền nhiệm Linh Tư Hà hoàng Hậu
Kế nhiệm Hiến Mục Tào hoàng Hậu
Thông tin chung
Phối ngẫu Hán Hiến Đế
Thụy hiệu Không có
Hoàng tộc Nhà Đông Hán
Thân phụ Phục Hoàn
Thân mẫu Doanh
Sinh ?
huyện Đông Vũ, quận Lang Tà (nay là tỉnh Sơn Đông)
Mất 214
Hứa Xương
An táng
Hứa Xương, Dự Châu

Phục Thọ (chữ Hán: 伏壽; ? - 214) là hoàng hậu thứ nhất của Hán Hiến Đế Lưu Hiệp trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Phục Thọ là con gái Phò mã Đồn kỵ hiệu úy Phục Hoàn (伏完), người huyện Đông Vũ, quận Lang Tà của Từ Châu (nay là Chư Thành, tỉnh Sơn Đông), dòng dõi Tư đồ Phục Trạm (伏湛) nhà Hán. Phục Hoàn lấy Dương An công chúa (陽安公主), con gái Hán Hoàn Đế, nhưng Phục Thọ không phải là Dương An công chúa sinh ra, mẹ bà là Doanh (盈), không rõ họ gì.

Năm Sơ Bình nguyên niên (190), quyền thần Đổng Trác đang khống chế Hán Hiến Đế bị chư hầu chống lại, mang Hán Hiến Đế từ Lạc Dương về Trường An.

Năm đó Hiến Đế mới 10 tuổi. Phục Thọ nhập cung trở thành phi tần của Hiến Đế, làm Quý nhân.

Hoàng hậu nhà Hán[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Hưng Bình thứ 2 (195), Hán Hiến Đế mới 15 tuổi, đang bị Lý ThôiQuách Dĩ khống chế, Phục Thọ được lập làm Hoàng hậu.

Lý Thôi và Quách Dĩ cùng muốn một mình làm chủ triều đình nên trở mặt đánh nhau. Kinh thành Trường An đổ nát vì binh hỏa. Hán Hiến Đế và Phục hoàng hậu bị Lý Thôi mang từ trong cung vào doanh trại giam lỏng[1]. Quách Dĩ cũng bắt giữ một số đại thần.

Tướng Trương Tế từ Hoằng Nông kéo về kinh thành giảng hòa hai người và khuyên Lý, Quách hãy để Hiến Đế rời Quan Trung về quận Hoằng Nông. Hiến Đế cũng sai người đi xin Lý Thôi cho mình rời khỏi doanh trại về Hoằng Nông. Sau hơn 10 lần sứ giả đi lại, Lý Thôi mới đồng ý[2].

Tháng 7 năm đó (195), Phục hoàng hậu theo Hán Hiến Đế cùng công khanh từ doanh Bắc Ổ của Lý Thôi (ngoài thành Trường An) lên đường. Cuối năm 195, bà cùng Hiến Đế trở lại kinh đô Lạc Dương. Giữa năm sau (196), Thứ sử Duyện châu là Tào Tháo đón Hiến Đế về Hứa Xương. Từ đó Hiến Đế bị Tào Tháo khống chế. Đổi niên hiệu thành Kiến An.

Năm Kiến An thứ 5 (200), âm mưu giết Tào Tháo của Xa kỵ tướng quân Đổng Thừa bị lộ. Cả nhà Đổng Thừa, trong đó có Đổng quý nhân đang mang thai đều bị giết. Phục hoàng hậu rất bất bình về việc đó, bèn gửi thư cho cha Phục Hoàn, đề nghị giết Tào Tháo[3].

Năm Kiến An thứ 18 (213), Tào Tháo ép Hiến Đế phong làm Ngụy công và mang 3 người con gái gả cho Hiến Đế làm Quý nhân.

Bị giết[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Kiến An thứ 19 (214), có người tố cáo việc Phục hoàng hậu cùng cha mưu giết Tào Tháo. Tào Tháo bắt Phục Hoàn, rồi sai Khước LựHoa Hâm mang quân vào cung bắt Phục hoàng hậu.

Tào Tháo giận dữ ra chỉ dụ:“Hoàng hậu Phục thọ, từ ti tiện mà vào đến cung, cứ thế bước lên Hoàng hậu tôn vị. Tự xử hiện vị, đến bây giờ hai mươi bốn năm. Đã không có Văn Vương Mẫu, Võ Vương mẫu huy âm chi mỹ, mà lại khuyết thiếu sự cẩn thận tu thân dưỡng di chi phúc, lại âm hiểm mà ôm ấp đố hại, rắp tâm hại người, không thể thừa phụng thiên mệnh, tự phụng tổ tông. Hiện tại phái Ngự Sử đại phu Khước Lự cầm phù tiết sách thư chiếu lệnh, đem Hoàng hậu tỉ thụ, thối lui trung cung, dời hướng mặt khác khách sạn, ai! Thật đáng buồn thương a! Phục Thọ gieo gió gặt bão, chưa chịu thẩm vấn, hạnh thậm hạnh thậm!”[4].

Hán Hiến Đế mang bà giấu vào bức tường hai lớp. Khước Lự và Hoa Hâm lục soát cuối cùng tìm ra. Hoa Hâm sai quân phá bức tường, nắm tóc Phục hoàng hậu kéo ra. Phục hoàng hậu bị kéo ra trước mặt Hán Hiến Đế. Bà níu tay Hiến Đế cầu cứu. Hiến Đế đau lòng nói:"Bản thân ta còn chưa biết sẽ chết ngày nào mà!"[5].

Tào Tháo sai binh lính lấy gậy đánh chết bà. Gia quyến Phục hoàng hậu và Phục Hoàn, anh bà là Phục Điển (伏典) gồm hơn 100 người đều bị giết hại. Hai hoàng tử con Hán Hiến Đế do bà sinh ra cũng bị giết[3]. Mẹ bà là Doanh (có khả năng là chị của Phàn Phổ) bị lưu đày đến Trác quận mấy ngày sau đó.

Giết Phục hậu xong, Tào Tháo ép Hiến Đế lập con gái mình là Tào Tiết làm Hoàng hậu mới.

Mộ bà hiện ở Hứa Xương, khoảng 15km về phía Nam, mộ cao 10m, trước mộ có 2 mộ nhỏ, ước chừng là chôn 2 vị hoàng tử của bà.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Lê Đông Phương, Vương Tử Kim (2007), Kể chuyện Tần Hán, Nhà xuất bản Đà Nẵng
  • Lê Đông Phương (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng
  • Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân (2006), Tướng soái cổ đại Trung Hoa, tập 1, Nhà xuất bản Lao động.
  • Cát Kiếm Hùng chủ biên (2006), Bước thịnh suy của các triều đại phong kiến Trung Quốc, tập 1, Nhà xuất bản Văn hoá thông tin

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Lê Đông Phương, sách đã dẫn, tr 55
  2. ^ Lê Đông Phương, sách đã dẫn, tr 56
  3. ^ a ă Lê Đông Phương, sách đã dẫn, tr 378
  4. ^ 并假为策书说:“皇后伏寿,由卑贱而得入宫,以至登上皇后尊位,自处显位,到现在二十四年。既没有文王母、武王母那样的徽音之美,而又缺乏谨慎修身养怡之福,却阴险地怀抱妒害,包藏祸心,不可以承奉天命,祀奉祖宗。现在派御史大夫郗虑持符节策书诏令,把皇后玺绶缴上来,退去中宫,迁往其他馆舍,唉!可悲伤啊!伏寿咎由自取,未受审讯,幸甚幸甚!”
  5. ^ Cát Kiếm Hùng, sách đã dẫn, tr 604