Thịt chó

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Thịt chó
Dog meat for sale in a market in Hanoi, Vietnam (6827793370).jpg
Thịt chó được bán tại một chợ ở Hà Nội, Việt Nam
Giá trị dinh dưỡng cho mỗi 100 g thịt chó
Năng lượng 1.100 kJ (260 kcal)
0.1 g
19 g
Vitamin
Vitamin A equiv.
(0%)
3.6 μg
Thiamine (B1)
(10%)
0.12 mg
Riboflavin (B2)
(15%)
0.18 mg
Niacin (B3)
(13%)
1.9 mg
Vitamin C
(4%)
3 mg
Chất khoáng
Canxi
(1%)
8 mg
Sắt
(22%)
2.8 mg
Phốt pho
(24%)
168 mg
Kali
(6%)
270 mg
Natri
(5%)
72 mg
Other constituents
Nước 60.1 g
Tỷ lệ phần trăm xấp xỉ gần đúng sử dụng lượng hấp thụ thực phẩm tham chiếu (US recommendations) cho người trưởng thành.

Thịt chóthịt của các loài chó nhà. Trong lịch sử, việc ăn thịt chó đã được ghi nhận tại nhiều vùng trên thế giới, bao gồm Đông Á, Đông Nam Á, Tây Phi, châu Âu, châu Đại Dươngchâu Mỹ.[1]

Tại thế kỷ 21, thịt chó vẫn là một món ăn thông thường tại Trung Quốc,[2] Hàn Quốc[3]Việt Nam.[4]

Hiện nay, đối với một số nền văn hóa, thịt chó được coi là một phần của văn hóa ẩm thực hàng ngày, nhưng đối với một số nước khác, đặc biệt là phương Tây, việc ăn thịt chó được coi là điều cấm kỵ, mặc dù họ cũng ăn thịt chó trong điều kiện chiến tranh hoặc thiếu lương thực.[5][6] Theo ước tính năm 2014, mỗi năm có 25 triệu con chó bị con người giết lấy thịt.[7]

Phong tục ăn thịt chó tại các quốc gia[sửa | sửa mã nguồn]

Tại các nước như Việt Nam, Hàn Quốc, Trung Quốc, thịt chó là món ăn khoái khẩu và được tiêu thụ nhiều, trong khi đó tại nhiều quốc gia Tây phươngHồi giáo, việc giết chó làm thịt và ăn thịt chó (và mèo) được coi là tàn bạo và bị cấm[8] Loài người không phải là loài duy nhất thích ăn thịt chó, loài báo hoa mai được biết như là những kẻ thèm thịt chó và sẵn sàng liều lĩnh xông vào nhà dân để giết chó nuôi.

Có 11 vùng lãnh thổ trên thế giới ăn thịt chó, bao gồm: Trung Quốc, Indonesia, Hàn Quốc, México, Philippines, Polynesia, Đài Loan, Việt Nam, Bắc Cực, Nam Cực, và Thụy Sĩ.[9]

Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]

Thịt chó đã được sơ chế ở ngoại vi Hà Nội
Thịt chó luộc, dồi chó dùng kèm với rau sống & mắm tôm tại một quán thịt chó bình dân ở miền Bắc Việt Nam.

Việt Nam là một trong những nước ăn thịt chó nhiều nhất thế giới với 5 triệu con chó được làm thịt và tiêu thụ mỗi năm.[10] Cũng do nhu cầu tiêu thụ thịt chó lớn nên đã xảy ra hiện tượng trộm chó để đáp ứng nguồn tiêu thụ cho các quán thịt chó. Chó ở Việt Nam dùng làm thịt thường là chó cỏ không phải các loại chó kiểng vì được cho là vừa đắt vừa không ngon.

Ở miền Bắc Việt Nam, thịt chó được một bộ phận dân cư đặc biệt ưa chuộng. Những vùng thịt chó nổi tiếng (hoặc đã từng nổi tiếng) đến mức được định danh thương hiệu (một cách không chính thức) có thể kể đến "thịt chó Nhật Tân" (Hà Nội), "thịt chó Vân Đình" (Hà Nội), "thịt chó Việt Trì" (Phú Thọ), "thịt chó Tiên Lãng" (Hải Phòng), "thịt chó Cầu Vòi" (Nam Định)[11].

Theo cố Giáo sư Trần Quốc Vượng, cội nguồn ăn thịt chó bắt đầu từ lễ hiến tế chó trong tín ngưỡng dân gian. Người ăn đầu tiên là thầy cúng, thầy phù thủy mà cũng chỉ ăn lén, ăn vào lúc tối trời, đêm hôm. Do mặc cảm tội lỗi xưa nay chẳng ai nói toạc ra là ăn thịt chó. Do kiêng kỵ nên người ta nói chệch là ăn thịt cầy, mộc tồn ("cây còn" nói lái của "con cầy").[12]

Thịt chó thường được các đầu bếp Việt Nam chế biến thành các món: thịt luộc (biến thể là hấp hoặc phay); dồi nướng; lòng hấp; thịt nướng (biến thể là quay, chả chìa); nhựa mận (biến thể là xào lăn); xáo măng (biến thể là lẩu). Các gia vị chính để chế biến món thịt chó là: sả, riềng, mẻ, mắm tôm, lá mơ trắng. Các đồ ăn và rau thơm đi kèm: bánh đa, húng chó, hành sống, mơ tam thể, củ sả, ớt trái,.. Tuy phổ biến khái niệm "thịt chó bảy món", "cầy tơ bảy món", nhưng đó chỉ là con số có tính giả định, thực tế số lượng các món thịt chó có thể nhiều ít tùy theo người đầu bếp. Tuy thịt chó thường đi liền với húng chó, riềng, sả... nhưng đặc biệt nhất vẫn là mắm tôm. Đồ uống thường sử dụng với thịt chó là rượu đế; bia.

Quan niệm người Việt mê tín dị đoan từ trước đến nay vẫn cho rằng: ăn thịt chó đầu năm, đầu tháng thì sẽ không tốt, không gặp may mắn trong cả năm, cả tháng đó; nhưng ăn thịt chó vào cuối năm, cuối tháng hoặc sau khi gặp một chuyện không hay thì lại là xua đuổi cái "vận đen" đi.[13]

Trước đây, phần lớn chó ở Việt Nam bị người nhà tự giết thịt hoặc bán lấy tiền, nhưng gần đây, ngày càng nhiều người Việt Nam coi chó là một thành viên trong gia đình chứ không phải là tài sản để bán, là vật nuôi lấy thịt như trước. Để đáp ứng nhu cầu thịt chó cho các cửa hàng, rộ lên tình trạng câu trộm, bắt trộm chó gây nhiều bức xúc trong dư luận và người dân, nhưng pháp luật Việt Nam lại không có quy định đủ mạnh để răn đe tội phạm bắt trộm chó (các nhà làm luật Việt Nam vẫn giữ lối tư duy coi chó chỉ là một thứ tài sản rẻ tiền, trong khi thực tế nhiều người Việt Nam rất yêu quý và coi chú chó là một thành viên trong gia đình). Kết quả là nhiều vụ bắt trộm chó dẫn tới hậu quả nghiêm trọng (trộm chó bắn chết chủ nhà khi họ cố bảo vệ chó, hoặc kẻ trộm bị người dân bắt được và hành hung đến chết do quá bức xúc).[14]

Thời gian gần đây, với việc chó được nuôi làm cảnh ngày càng tăng thì phong trào phản đối việc giết thịt chó tại Việt Nam cũng ngày càng mạnh lên. Các tổ chức bảo vệ động vật lên án việc giết thịt chó tại Việt Nam là một truyền thống dã man từ thời trung cổ, đã vậy nó còn dẫn tới tình trạng bắt trộm chó gây nhiều căm phẫn trong dư luận. Vì vậy, các tổ chức này kêu gọi người Việt Nam hãy thay đổi thói quen ăn thịt chó, đồng thời Nhà nước Việt Nam cần thay đổi cách nghĩ xưa cũ và đưa ra bộ luật cấm việc giết mổ và ăn thịt chó như các nước khác.

Tại miền nam Việt Nam, hiện tượng ăn thịt chó không phổ biến. Chỉ từ sau 1954, khi người Công giáo từ miền Bắc di cư vào thì người miền Nam mới biết đến thịt chó một cách phổ biến. Nhiều vùng có đông người Công giáo di cư như Hố Nai, Biên Hòa... có nhiều quán thịt chó. Tại Sài Gòn, người ta dễ tìm thấy các quán thịt chó ở quận Tân Bình, Gò Vấp...

Hàn Quốc[sửa | sửa mã nguồn]

Người Triều Tiên cũng rất thích món thịt chó. Seoul (Hàn Quốc) từng có cả một "phố thịt chó". Tuy nhiên các món thịt chó Triều Tiên có phương thức chế biến khác Việt Nam. Thường thường thịt chó được người Triều Tiên rất quý, khi mổ chó họ hay cất giữ tủ lạnh và lấy ra dùng dần bằng cách cho vào nồi cùng với các loại rau, nấm nấu dưới dạng lẩu.

Tuy nhiên, cùng với sự phản đối ngày càng nhiều của các tổ chức bảo vệ động vật và dư luận quốc tế, người Hàn Quốc đang dần thay đổi thói quen và phong tục ăn thịt chó. Tại Thế vận hội Seoul năm 1980 và World Cup năm 2002, chính quyền Hàn Quốc phải cho đóng cửa các nhà hàng bán món này để tránh bị những người phương Tây yêu động vật kêu gọi tẩy chay.

Năm 2007, Quốc hội Hàn Quốc thông qua Luật Bảo vệ Động vật, quy định hành vi buôn bán, giết mổ chó một cách dã man là bất hợp pháp. Sau khi đạo luật này được thông qua, nhà chức trách Hàn Quốc đã bắt đầu xử lý, trừng phạt những người hành hạ, ngược đãi và sát hại dã man các loài động vật nuôi, nhất là loài chó. Năm 2016, Chính phủ Hàn Quốc đã ra lệnh cấm tự giết mổ chó và di dời các lò mổ tại chợ Moran, chợ thịt chó lớn nhất nước này. Đây được xem là một bước đi mới trong việc chấm dứt truyền thống ăn thịt chó tại nước này. Theo BBC, trước kia Seoul từng có 1.500 cửa hàng thịt chó thì nay đã giảm xuống chỉ còn 7.00 cửa hàng.

Hàn Quốc cũng đẩy mạnh chiến dịch vận động nhằm kêu gọi mọi người không ăn thịt chó. Dưới sức ép mạnh mẽ và những chiến dịch vận động quyết liệt, thói quen ăn thịt chó trong xã hội Hàn Quốc đã có những thay đổi. Năm 2015, chỉ còn khoảng 30% người Hàn Quốc còn ăn thịt chó và 59% người trẻ Hàn Quốc dưới 30 tuổi hoàn toàn chưa từng ăn thịt chó. Trong đó, 62% số người nói rằng chó là vật nuôi chứ không phải thực phẩm, và việc ăn thịt chó là một “nét văn hóa lỗi thời” cần được loại bỏ.

Trung Quốc[sửa | sửa mã nguồn]

Xẻ thịt chó ở Quảng Đông, Trung Quốc
Một đĩa thịt chó tại Quế Lâm, Trung Quốc

Món thịt chó rất phổ biến ở Trung Quốc, nước tiêu thụ nhiều thịt chó nhất châu Á với số lượng 20 triệu con mỗi năm. Có những vùng hàng năm có hẳn một lễ hội giết chó, khoảng 5000 tới 15000 con chó bị giết trong các ngày lễ này.[15] Thịt chó cũng là một thực phẩm bổ dưỡng cho các phi công lái tàu vũ trụ của Trung Quốc [16]

Trung Quốc đã tổ chức lễ hội thịt chó ở thành phố Ngọc Lâm (tỉnh Quảng Tây) và gặp phải phản ứng dữ dội của các nhà hoạt động vì quyền động vật.[17]

Trước khi Thế vận hội Bắc Kinh 2008 diễn ra, chính phủ nước này đã yêu cầu bỏ thịt chó ra khỏi thực đơn của các nhà hàng để không gây khó chịu cho du khách nước ngoài.

Đài Loan[sửa | sửa mã nguồn]

Người dân Đài Loan trước đây ưa thích các món thịt chó. Gần đây, phần đông người Đài Loan coi việc ăn thịt chó là một hủ tục lạc hậu. Lệnh cấm ăn, giết mổ và bán thịt chó, mèo đã được ban hành năm 2010.

Philippines[sửa | sửa mã nguồn]

Tại Philippines, thịt chó được bán với giá 1,3 đô la/kg. Việc kinh doanh, bán thịt chó mang lại cho nước này khoản doanh thu gần 3,8 triệu đô la, và gần 500.000 con chó bị giết mỗi năm.[9]

Các quốc gia Tây phương[sửa | sửa mã nguồn]

Hoàng thân Henrik của Đan Mạch, người từng có thời gian dài sống ở Việt Nam đã từng phát biểu rằng thịt chó là món khoái khẩu của ông [18]

Tuy nhiên, tại nhiều quốc gia Tây phương, việc giết chó làm thịt và ăn thịt chó được coi là tàn bạo và bị cấm.[19][20] Đã từng có nhiều phong trào trên thế giới chống lại việc giết chó làm thịt tại Hàn Quốc, Việt Nam [21] và có đưa thành nghị quyết Liên Hiệp Quốc.[22]

Các quốc gia Hồi giáo[sửa | sửa mã nguồn]

Tại nhiều quốc gia theo Hồi giáo, việc giết chó làm thịt và ăn thịt chó bị coi là kinh tởm và bị cấm.[23]

Nhưng tại Syria, do chiến tranh, nhiều người bị đói, vì thế người dân ở đây được phép ăn thịt chó để khỏi chết đói.[24]

Đặc điểm[sửa | sửa mã nguồn]

Theo Đông y, thịt chó có vị mặn, tính nóng, chua, không có độc. Thịt có tác dụng bổ dưỡng, trợ dương, ích khí trừ hàn. Thịt chó vừa là thực phẩm bổ dưỡng vừa là vị thuốc tốt cho người có máu hàn.

Về dinh dưỡng, thịt chó giàu protid, lipid, Ca, P, Fe. Bình quân 100g thịt cung cấp 348 calo. Xương chó có canxi dạng phosphat, carbonat[25].

Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Schwabe, Calvin W. (1979). Unmentionable cuisine. University of Virginia Press. tr. 168. ISBN 978-0-8139-1162-5. 
  2. ^ Rupert Wingfield-Hayes (29 tháng 6 năm 2002). “China's taste for the exotic”. BBC News. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2007. 
  3. ^ Anthony L. Podberscek (2009). “Good to Pet and Eat: The Keeping and Consuming of Dogs and in South Korea” (PDF). Journal of Social Issues 65 (3): 615–632. doi:10.1111/j.1540-4560.2009.01616.x. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2011. 'Dog meat is eaten nationwide and all year round, although it is most commonly eaten during summer, especially on the (supposedly) three hottest days. 
  4. ^ “Vietnam's dog meat tradition”. BBC News. 31 tháng 12 năm 2001. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2007. 
  5. ^ “Dachshunds Are Tenderer”. Time Magazine. 25 tháng 11 năm 1940. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2008. 
  6. ^ Mawson, Douglas. “The Home of the Blizzard”. 
  7. ^ Czajkowski, C. (2014). “Dog meat trade in South Korea: A report on the current state of the trade and efforts to eliminate it”. Animal Law 21: 29–151. 
  8. ^ William Saletan (ngày 16 tháng 1 năm 2002). “Wok The Dog -- What's wrong with eating man's best friend?”. slate.com. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2007. 
  9. ^ a ă http://vietnamnet.vn/vn/kinh-te/207785/nha-hang-dau-tien-o-my-duoc-ban-thit-cho.html
  10. ^ “Người Việt yêu vàng, uống bia, ăn mỳ tôm hàng top”. Báo Đất Việt. Truy cập 7 tháng 2 năm 2015. 
  11. ^ Những thương hiệu thịt chó đất Bắc mềm lòng dân nhậu
  12. ^ “Tản mạn về một thú ẩm thực”. Báo Hànộimới. Truy cập 7 tháng 2 năm 2015. 
  13. ^ “80% người dân được khảo sát ủng hộ ăn thịt chó - VietNamNet”. VietNamNet. Truy cập 7 tháng 2 năm 2015. 
  14. ^ “800 dân giết trộm chó:Người khởi tố liên quan tới án oan!”. Báo Đất Việt. Truy cập 10 tháng 3 năm 2017. 
  15. ^ “陝西榆林10天美食節 1萬5千隻狗慘遭下肚 NOWnews 今日新聞”. NOWnews 今日新聞. Truy cập 7 tháng 2 năm 2015. 
  16. ^ “China Astronauts Eat Dog Meat In Space”. The Huffington Post. Truy cập 7 tháng 2 năm 2015. 
  17. ^ “Phản ứng dữ dội lễ hội thịt chó”. Thanh Niên Online. Truy cập 7 tháng 2 năm 2015. 
  18. ^ Prince's taste for dog, The Sydney Morning Herald
  19. ^ “Withdraw The "Hygienic Control of Dog Meat". Korean Animal Protection Society. Tháng 3 năm 2005. Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2007. 
  20. ^ “Koreans At Their Worst - Killing & Eating Dogs and Cats”. dogbiz.com. Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2007. 
  21. ^ “Comments on action 'Stop the dog-meat trade in Korea'. AnimalFreedom.org. Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2007. 
  22. ^ Sirius Global Animal Organisation UN recognised charity campaigning to end the use of dogs for meat
  23. ^ “Translation of Sahih Muslim, Book 21: The Book of Games and the Animals which May be Slaughtered and the Animals that Are to be Eaten.”. USC-MSA Compendium of Muslim Texts. Truy cập ngày 27 tháng 5 năm 2007.  Chapter 3: It is unlawful to eat fanged beasts of prey and birds with talons
  24. ^ “Người dân Syria được phép ăn thịt chó để khỏi chết đói”. Báo Thanh Niên. Truy cập ngày 7 tháng 12 năm 2013. 
  25. ^ Thịt chó - vị thuốc bổ

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]