Giáo phận Xuân Lộc

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Giáo phận Xuân Lộc
Dioecesis Xuanlocensis
Địa giới Đồng NaiDĩ An, Bình Dương
Giám mục Giám mục chính tòa.png Đa Minh Nguyễn Chu Trinh
Giám mục phó Giám mục phụ tá.png Giuse Đinh Đức Đạo
Nhà thờ chính tòa Chúa Giêsu Vua
Tòa giám mục Long Khánh
Trực thuộc Giáo tỉnh Sài Gòn
Nguyên giám mục Tôma Nguyễn Văn Trâm
(GM Phụ tá GP. Xuân Lộc)
Tôma Aquinô Vũ Đình Hiệu
(GM Phụ tá GP. Xuân Lộc)
Linh mục đoàn 359 (triều), 159 (dòng) [498 LM] (2014)
Số giáo xứ 246 (2014)
Số giáo dân 921.289 (2014)

Giáo phận Xuân Lộc (tiếng Latin: Dioecesis Xuanlocensis) là một giáo phận Công giáo Rôma tại Việt Nam. Giáo phận này có diện tích 6439 km², nằm trong địa bàn tỉnh Đồng Naithị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương. Đây là giáo phận đông giáo dân nhất Việt Nam, với khoảng 921.989 giáo dân [1], chiếm tỷ lệ gần 1/3 dân số của tỉnh (30,5% dân số), có 359 linh mục triều và rất nhiều tu sĩ nam nữ phục vụ trong các dòng tu.

Cai quản giáo phận này hiện là Giám mục Chánh tòa Đa Minh Nguyễn Chu Trinh (từ 2004) và Giám mục Phó Giuse Đinh Đức Đạo (từ 2013)

Lược sử[sửa | sửa mã nguồn]

Lịch sử giáo phận được xem là bắt nguồn từ thế kỷ 17. Theo ghi nhận của các thừa sai Dòng Tên, vào năm 1670, ở Xích Lam (Ðất Ðỏ), gần Bà Rịa đã có gần 300 gia đình Công giáo. Theo báo cáo của Giám mục M. Labbé, năm 1670, "miền Ðồng Nai có ít nhất trên 2.000 giáo dân". Theo linh mục Adrien Launay, vào năm 1747, vùng Ðồng Nai có các cộng đồng giáo dân ở Ben-go (Bến Gỗ), R. Dou-nai (Ðồng Nai), Da-lua, Ke-tat, Dou-mon, R. Moxoai (Mô Xoài), Ba-ria (Bà Rịa), Nui-nua (Núi Nứa) và Ðất Ðỏ, do các thừa sai Hội Thừa sai Paris (MEP) và Dòng Tên coi sóc.

Trải qua 300 năm phát triển, vào năm 1954, gần 80 vạn giáo dân Công giáo từ miền Bắc di cư vào Nam và ở rải rác khắp các tỉnh từ miền Trung trở vào. Một số rất đông đã tụ về miền Xuân Lộc tạo nên các xứ đạo mới như Hố Nai, Gia Kiệm, Phương Lâm, Vũng Tàu... Tính chất tập trung này đã hình thành cộng đồng giáo dân đông đảo, nổi tiếng là rất sùng đạo và lưu giữ được nhiều giá trị truyền thống của miền Bắc.

Ngày 14 tháng 10 năm 1965, Giáo hoàng Phaolô VI ra sắc chỉ tách Tổng giáo phận Sàigòn thành 3 giáo phận: Tổng giáo phận Sàigòn, Giáo phận Phú Cường và Giáo phận Xuân Lộc. Giáo phận Xuân Lộc gồm 3 tỉnh Long Khánh, Biên HòaPhước Tuy. Khi thành lập, giáo phận có tổng cộng 164.144 giáo dân trong tổng số dân 521.595 người với 133 giáo xứ, 135 linh mục triều, 19 linh mục dòng, 50 tu sĩ (các dòng La San, Gioan Thiên Chúa, Xitô, Ða Minh), 200 nữ tu (Thánh Phaolô, Mến Thánh Giá, Ða Minh). Đến năm 1974, giáo phận đã có 374.560 giáo dân trên tổng số 1.048.164 dân với 155 giáo xứ, 218 linh mục triều, 25 linh mục dòng, 97 đại chủng sinh, 215 tiểu chủng sinh, 109 tu sĩ, 949 nữ tu, 168 trường trung - tiểu học.

Ngày 22 tháng 11 năm 2005, một phần của giáo phận này được tách ra để thành lập Giáo phận Bà Rịa, nằm gọn trong tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.

Giáo phận vừa hoàn thành công trình Đại chủng viện Thánh Giuse cơ sở 2, đào tạo chủng sinh cho các giáo phận Xuân Lộc, Bà Rịa, Đà Lạt, Phan Thiết.

Các giáo hạt[sửa | sửa mã nguồn]

Giáo phận Xuân Lộc gồm 184 giáo xứ, với những ngôi thánh đường mang những nét đép về kiến trúc rất độc đáo như nhà thờ Hà Nội, nhà thờ Kẻ Sặt, nhà thờ Chánh tòa.

Giáo phận gồm 12 giáo hạt phân bổ đều trên địa bàn tỉnh Đồng Nai:

Các danh địa giáo phận[sửa | sửa mã nguồn]

Nhà thờ Chánh tòa và Tòa Giám mục[sửa | sửa mã nguồn]

Giáo phận đã chọn thánh cả Giuse là quan thầy giáo phận. Toà giám mục hiện nay đặt tại thị xã Long Khánh, Đồng Nai

Thánh địa hành hương[sửa | sửa mã nguồn]

Hiện nay, Giáo phận đang tập trung nguồn lực xây dựng thánh địa Đức Mẹ Núi Cúi làm điểm hành hương mới cho giáo dân giáo phận.

Trước đây, Đức Mẹ Bãi Dâu là địa điểm hành hương của Giáo phận. Năm 2005, Giáo phận Bà Rịa thành lập trên cơ sở tách ra từ giáo phận Xuân Lộc nằm trên địa giới tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu và địa điểm hành hương Đức Mẹ Bãi Dâu thuộc về giáo phận mới này.

Do đó, năm 2014, giáo phận Xuân Lộc chính thức khởi công xây dựng điểm hành hương giáo phận thuộc Núi Cúi - giáo xứ Dốc Mơ. Địa điểm này nhìn xuống hồ Trị An và được đầu tư xây dựng quy mô để đáp ứng nhu cầu hành hương cho gần 1 triệu tín hữu Công giáo của giáo phận này.[2]

Các nhà thờ và tu viện lớn[sửa | sửa mã nguồn]

Các đời giám mục quản nhiệm[sửa | sửa mã nguồn]

STT Tên Thời gian quản nhiệm Ghi chú
1 † Giuse Lê Văn Ấn Giám mục chính tòa.png 1965-1974
2 † Đa Minh Nguyễn Văn Lãng Giám mục chính tòa.png 1974-1988
3 † Phaolô Maria Nguyễn Minh Nhật Giám mục phụ tá.png 1975-1988
Giám mục chính tòa.png 1988-2004
4 Tôma Nguyễn Văn Trâm Giám mục phụ tá.png 1992-2005
5 Đa Minh Nguyễn Chu Trinh Giám mục chính tòa.png 2004-nay
6 Tôma Vũ Đình Hiệu Giám mục phụ tá.png 2009-2012
7 Giuse Đinh Đức Đạo Giám mục phụ tá.png 2013- nay Giám mục Phụ tá (2013 - 2015), GM Phó (2015 - nay)

Ghi chú:

  • Giám mục chính tòa.png: Giám mục chính tòa
  • Giám mục phụ tá.png: Giám mục phó, phụ tá hoặc Giám quản tông tòa, Đại diện tông tòa

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]