Anne Boleyn

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Anne Boleyn
Anneboleyn2.jpg
Vương hậu nước Anh
Tại vị 25 tháng 1 năm 153317 tháng 5 năm 1536
Đăng quang 1 tháng 6, 1533
Tiền nhiệm Catherine xứ Aragon
Kế nhiệm Jane Seymour
Thông tin chung
Phối ngẫu Henry VIII của Anh
Hậu duệ Elizabeth I của Anh
Hoàng tộc Nhà Tudor
Thân phụ Thomas Boleyn
Thân mẫu Elizabeth Howard
Sinh 1501 hoặc 1507
Wiltshire
Mất 19 tháng 5, 1536 (34-35 tuổi)
Tháp Luân Đôn
Tôn giáo Anh giáo cải đạo từ Công giáo Rôma
Chữ ký của Anne Boleyn

Anne Boleyn (tiếng Anh: Anne, Queen of England; 1501[1]19 tháng 5, 1536) là vợ thứ hai của Henry VIII của Anh, tại vị Vương hậu nước Anh từ năm 1533 đến khi bị hành quyết vào năm 1536. Đồng thời bà giữ danh hiệu Nữ hầu tước xứ Pembroke (Marquess of Pembroke)[2], trở thành một trong 2 người phụ nữ duy nhất nước Anh thế kỉ 16 giữ danh hiệu khanh tước độc lập, không phụ thuộc vào hôn nhân, người còn lại là Margaret Pole, Nữ bá tước Salisbury. Đám cưới của bà với Henry VIII và sự hành quyết sau đó của bà đã quyết định sự biến động về chính trịtôn giáo ở Anh. Đây chính là thời điểm bắt đầu cuộc cải cách ở Anh.

Là con gái Bá tước Thomas Boleyn, Anne có xuất thân cao quý hơn Catherine Parr, vợ cuối cùng của Henry VIII nhưng lại thua xa người tiền nhiệm trước đó, Catherine xứ Aragon. Anne được giáo dục ở Pháp, làm người tháp tùng cho Vương hậu Claude của Pháp. Bà quay trở về Anh vào năm 1522, để được định kết hôn với người anh họ gốc Ai-len, James Butler, Bá tước vùng Ormond. Nhưng cuộc hôn nhân bị hủy bởi Hồng y Thomas Wolsey, và bà được đưa vào hàng ngũ người tùy tùng của Vương hậu Catherine trong triều đình nước Anh.

Năm 1525, Henry VIII bắt đầu say mê Anne và tìm cách theo đuổi bà. Anne chống lại cố gắng của nhà vua nhằm quyễn rũ mình đồng thời cũng từ chối trở thành tình nhân (Misstress) của ông ta như chị gái của mình trước đó, Mary Boleyn đã làm. Chính điều này đã thúc đẩy Henry VIII muốn giam giữ người vợ của ông ấy lúc này là Vương hậu Catherine để sau đó ông có thể cưới Anne. Henry quyết định li dị vợ nhưng điều này đã vấp phải sự phản đối của giáo hội Rôma, do vậy mà Henry đưa nước Anh li khai khỏi Giáo hội Công giáo Rôma của Giáo hoàng Clêmentê VII và tự mình làm người đứng đầu Giáo hội Anh. Vào năm 1532, Henry phong bà tước hiệu Nữ hầu tước xứ Pembroke (Marquess of Pembroke).

Henry cưới Anne vào ngày 25 tháng 1 năm 1533, và vào ngày 1 tháng 6 cùng năm bà được trao vương miện của Vương hậu nước Anh. Việc cưới bà đã khiến Henry li khai khỏi Công giáo Rôma và làm cục diện nước Anh thay đổi mãi mãi. Ngày 7 tháng 9, bà hạ sinh 1 con gái mà tương lai chính là Nữ hoàng Elizabeth I, đã khiến Henry rất thất vọng vì ông mong mỏi một đứa con trai. Dầu vậy, Henry vẫn yêu thương Elizabeth và hi vọng tiếp vào Anne, nhưng sau 2 lần sinh non và sẩy thai, tất cả đều là con trai, Henry dần chán nản Anne và bắt đầu ve vãng Jane Seymour, một người họ hàng xa của Anne hiện đang hầu hạ Anne với tư cách người tháp tùng.

Vào năm 1536, Henry buộc tội Anne vì tội phản bội, loạn luân và bị bắt giam vào Tháp London. Tại đây bà bị đưa ra trước tòa án của các khanh tước, bao gồm Henry Percy, Bá tước thứ 6 vùng Northumberland, người đã từng định kết hôn với Anne, và người bác ruột là Thomas Howard, Công tước thứ 3 vùng Norfolk, anh trai của mẹ bà. Ngày 15 tháng 5, bà bị kết án có tội ngoại tình, loạn luân với anh trai George và tội phù thủy; ngày 19 tháng 5 sau khi tuyên án bà bị xử tội chém đầu.

Ngày nay, Anne Boleyn được xem là một trong những Vương hậu có ảnh hưởng nhất Lịch sử nước Anh, một trong những hình tượng nổi tiếng đại chúng và thường được khắc họa trong hội họa, nhạc kịch, văn học.

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Anne là con gái của ngài Thomas Boleyn, Bá tước vùng Wiltshire cùng vợ ông ấy là quý bà Elizabeth Howard, con gái của Thomas Howard, Công tước xứ Norfolk. Thomas Boleyn là một nhà có tài giao tiếp được mọi người kính trọng. Với tài năng ngoại ngữ của mình, ông trở thành cận thần của vua Henry VII - người đã giao cho ông rất nhiều nhiệm vụ ngoại giao ở nước ngoài.

Vì thiếu sót trong hồ sơ ghi chép của giáo xứ nên không thể biết rõ ngày sinh của Anne. Tài liệu đương thời rất khác nhau dẫn đến sự sai lệch ở nhiều tư liệu lịch sử. Một người Ý viết năm 1660 cho rằng Anne sinh năm 1499, trong khi đó con rể của ngài Thomas MoreWilliam Roper cho biết Anne sinh muộn hơn vào khoảng năm 1512. Tuy nhiên, lời giải thích hợp lí nhất là ngày sinh của bà vào khoảng 1501. Chính Anne cũng không biết chắc chắn ngày sinh anh chị của mình nhưng rõ ràng Mary Boleyn là chị gái của Anne. Những đứa con của Mary tin chắc rằng mẹ mình là chị gái của Anne.[3]

Cháu trai Mary khẳng định ở tiêu đề Ormonde năm 1596 về cơ bản mình là cháu lớn và được Elizabeth I thừa nhận.[4][5] Một người anh em khác của Anne và Mary là George Boleyn sinh vào khoảng 1504.[6][7]

Mary Boleyn, chị của Anne

Tổ tiên của Anne là một Thị trưởng London (Lord Mayor of London), một Công tước, một Bá tước, 2 nữ quý tộc và một Hiệp sĩ. Trong đó, Geoffrey Boleyn trước đã từng là một thương nhân chuyên bán tơ lụaáo lông trước khi trở thành Thị trưởng[8][9]. Gia đình Boleyn vốn cư trú ở Blickling, Norfolk, cách Norwich 24km về phía Bắc. Khi Anne được sinh ra, gia đình Boleyn có một vị trí tương đối trong giới thượng lưu của nước Anh. Họ ngoại của Anne là nhà Howard, một trong những gia tộc rất lớn của nước Anh và rất được kính trọng bởi giới thượng lưu, và một trong những tổ tiên của Anne bao gồm cả Edward I của Anh. Dòng họ Boleyn khi đó có rất nhiều cách đọc khác nhau, bao gồm Bullen, Boullan, và Anne khi dùng chữ kí từng một thời gian ghi là Anna de Boullan, hoặc theo kiểu Latinh hóa là Anna Bolina[10].

Bấy giờ tại Châu Âu, Thomas Boleyn rất có uy tín trong tài ngoại giao, và một trong số những chính khách bị thu hút bởi Thomas chính là Margaret của Áo, con gái của Maximilian I, Thánh chế La Mã hoàng đế. Trong thời kì đó, Margaret cai trị Hà Lan trên danh nghĩa người cháu trai là Charles V, Thánh chế La Mã hoàng đế. Ngưỡng mộ Thomas Boleyn, Margaret đã yêu cầu Thomas đưa con gái Anne làm người tùy tùng cho bà, khi đó Anne khoảng 12 tuổi. Tại Hà Lan, dưới sự bảo trợ của Margaret, Anne đã thụ hưởng một nền giáo dục tiến bộ và rất được Margaret khen ngợi[11]. Anne ở với Margaret từ mùa xuân năm 1513 cho đến khi Thomas Boleyn kêu Anne về để tháp tùng Mary Tudor, em gái của vua Henry VIII của Anh, khi bà chuẩn bị kết hôn với Louis XII của Pháp vào tháng 10 năm 1514.

Anne Boleyn trong Tháp London, vẽ bởi Edouard Cibot

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ có thuyết là năm 1507
  2. ^ Ives, tr. 158–59, tr. 388 n32, tr. 389 n53; Warnicke, tr. 116. Anne đôi khi được gọi là "marchioness".
  3. ^ The argument that Mary might have been the younger sister is refuted by firm evidence from the reign of Queen Elizabeth I that the surviving Boleyns knew Mary had been born before Anne, not after. See Ives, tr. 16–17 và Fraser, tr. 119.
  4. ^ Ives, pp. 16-17
  5. ^ Fraser, tr.119
  6. ^ Warnicke, tr. 9;
  7. ^ Ives, tr. 15
  8. ^ Ives, p. 3.
  9. ^ Fraser, pp. 116–17.
  10. ^ Ives, plate 14
  11. ^ Warnicke, p. 12

Danh mục tài liệu[sửa | sửa mã nguồn]

  • Ashley, Mike British Kings & Queens (2002) ISBN 0-7867-1104-3
  • Brigden, Susan New Worlds, Lost Worlds (2000)
  • Elton, G. R. Reform and Reformation. London: Edward Arnold, 1977. ISBN 0-7131-5953-7.
  • Fraser, Antonia The Wives of Henry VIII (1992) ISBN 0-679-73001-X
  • Graves, Michael Henry VIII. London, Pearson Longman, 2003 ISBN 0-582-38110-X
  • Haigh, Christopher English Reformations (1993)
  • Hibbert, Christopher Tower Of London: A History of England From the Norman Conquest (1971)
  • Ives, Eric The Life and Death of Anne Boleyn (2004) ISBN 1-4051-3463-1
  • Lacey, Robert The Life and Times of Henry VIII (1972)
  • Lehmberg, Stanford E. The Reformation Parliament, 1529-1536 (1970)
  • Lindsey, Karen Divorced Beheaded Survived: A Feminist Reinterpretation of the Wives of Henry VIII (1995) ISBN 0-201-40823-6

Norton, Elizabeth "Anne Boleyn: Henry VIII's Obsession" 2009 hardback ISBN 978-1-84868-084-5 paperback ISBN 978-1-84868-514-7