Cổng thông tin:Bóng đá

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
Trang chính   Cổng dự án   Thảo luận dự án

Cổng thông tin bóng đá

Bóng đá


Bóng đá (hay còn gọi là túc cầu, đá banh, đá bóng; tiếng Anh-Anh: Association football hoặc ngắn gọn là Football, tiếng Anh-Mỹ: Soccer) là một môn thể thao đồng đội được chơi với quả bóng hình cầu giữa hai đội bao gồm 11 cầu thủ mỗi bên. Nó có khoảng hơn 250 triệu người chơi ở hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ, khiến nó trở thành môn thể thao phổ biến nhất trên thế giới. Nó chơi trên một mặt sân hình chữ nhật được gọi là sân bóng đá với một khung thành ở mỗi đầu. Mục tiêu là ghi bàn vào khung thành đối phương. Đội nào có số bàn thắng nhiều hơn sẽ giành chiến thắng.

Bóng đá được chơi theo một bộ luật gọi là Luật bóng đá. Quả bóng có chu vi 68–70 cm (27–28 in). Hai đội thi nhau đưa bóng vào khung thành đội đối thủ (giữa cột dọc và dưới xà ngang), qua đó ghi bàn. Các cầu thủ không được phép dùng tay hoặc chạm tay vào bóng khi đang chơi, ngoại trừ thủ môn trong vòng cấm. Những cầu thủ khác chủ yếu dùng chân để tấn công hoặc chuyền bóng, nhưng cũng có thể sử dụng bất kỳ bộ phận nào khác trên cơ thể ngoại trừ bàn tay và cánh tay. Đội nào ghi nhiều bàn thắng hơn vào cuối trận là đội chiến thắng; nếu cả hai đội ghi được số bàn thắng bằng nhau, tỷ số hòa được công nhận hoặc trận đấu sẽ bước vào hiệp phụ hay loạt sút luân lưu tùy theo thể thức thi đấu. Mỗi đội được dẫn dắt bởi một đội trưởng, người chỉ có trách nhiệm chính thức theo quy định của Luật bóng đá: đại diện cho đội của họ tung đồng xu trước khi bắt đầu trận đấu hoặc đá luân lưu.

Bóng đá thế giới được điều hành bởi Liên đoàn Bóng đá Quốc tế (FIFA; tiếng Pháp: Fédération Internationale de Football Association), tổ chức các kỳ World Cup cho cả nam và nữ bốn năm một lần. Giải vô địch bóng đá nam thế giới bắt đầu diễn ra kể từ năm 1930, ngoại trừ năm 1942 và 1946 đã bị hủy bỏ do Chiến tranh thế giới thứ hai. Khoảng 190–200 đội tuyển quốc gia tham gia thi đấu trong các trận đấu vòng loại thuộc phạm vi từng liên đoàn châu lục để giành được một suất tham dự vòng chung kết. Vòng chung kết, được tổ chức bốn năm một lần, có sự tham gia của 32 đội tuyển quốc gia tranh tài trong thời gian bốn tuần (con số này tăng lên 48 đội vào năm 2026). Đây là giải đấu bóng đá nam danh giá nhất thế giới cũng như là sự kiện thể thao có lượng người xem và theo dõi nhiều nhất trên thế giới, vượt qua Thế vận hội Mùa hè. Tương tự, Giải vô địch bóng đá nữ thế giới được tổ chức lần đầu kể từ năm 1991 mặc dù môn thể thao này đã được chơi bởi phụ nữ kể từ khi nó tồn tại. Kỷ lục có 1,12 tỷ người xem giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2019 tại Pháp.

Những giải đấu danh giá nhất của các câu lạc bộ châu Âu là UEFA Champions LeagueUEFA Women's Champions League, thu hút lượng khán giả truyền hình đông đảo trên toàn thế giới. Trận chung kết của giải nam, trong những năm gần đây, là sự kiện thể thao thường niên được theo dõi nhiều nhất trên thế giới. Năm giải bóng đá vô địch quốc gia nam hàng đầu châu Âu là Premier League (Anh), La Liga (Tây Ban Nha), Bundesliga (Đức), Serie A (Ý) và Ligue 1 (Pháp). Thu hút hầu hết các cầu thủ xuất sắc nhất thế giới, mỗi giải đấu có tổng chi phí tiền lương vượt quá 600 triệu bảng/763 triệu euro/1,185 tỷ đô la Mỹ.

Bài viết chọn lọc

Logo Giải vô địch bóng đá châu Âu 2012 bằng hoa
Giải vô địch bóng đá châu Âu năm 2012 (hay còn gọi là Euro 2012) là giải bóng đá vô địch châu Âu lần thứ 14, do Liên đoàn bóng đá châu Âu (UEFA) tổ chức. Vòng chung kết được tổ chức tại Ba LanUkraina từ ngày 8 tháng 6 đến 1 tháng 7 năm 2012. Đây là lần đầu tiên, hai quốc gia này đăng cai giải đấu sau khi được lựa chọn bởi Ủy ban điều hành UEFA vào năm 2007.

Euro 2012 cũng là vòng chung kết cuối cùng có 16 đội tuyển tranh tài (kể từ Euro 2016 trở đi, sẽ có 24 đội vào vòng chung kết). Vòng sơ loại bao gồm 51 đội tuyển tham dự từ tháng 8 năm 2010 đến tháng 11 năm 2011. Giải được tổ chức tại 8 sân vận động, trong đó có 5 sân là được xây mới. Ngoài các sân vận động, hai nước chủ nhà còn đầu tư rất lớn vào việc cải thiện cơ sở hạ tầng, chẳng hạn như đường sắt và đường bộ, theo yêu cầu của UEFA.

Danh sách chọn lọc

Những danh hiệu quốc tế của Ajax trưng bày tại bảo tàng của câu lạc bộ. Đội bóng Hà Lan là một trong năm đội từng đăng quang tại ba giải đấu chính cấp câu lạc bộ của UEFA: Cúp C1/Champions League (4), Cup Winners' Cup (1) và UEFA Cup (1).
Liên đoàn bóng đá châu Âu (UEFA) là đơn vị quản lý bóng đá tại châu Âu. Đơn vị này hiện đang nắm quyền tổ chức ba giải đấu cấp câu lạc bộ: UEFA Champions League (trước đây mang tên Cúp C1), UEFA Europa League (trước là UEFA Cup) và Siêu cúp châu Âu. UEFA còn chịu trách nhiệm đăng cai Cup Winners' CupCúp Intertoto, cho đến khi hai giải đấu này lần lượt chấm dứt tổ chức vào các năm 1999 và 2008. Đơn vị này và Liên đoàn bóng đá Nam Mỹ là đồng tổ chức Cúp liên lục địa - giải đấu diễn ra lần cuối vào năm 2004, trước khi nó bị thay thế bởi giải vô địch bóng đá thế giới các câu lạc bộ của FIFA.

Nhân vật chọn lọc

Rooney trong màu áo Manchester United vào mùa giải 2016-17
Wayne Mark Rooney (sinh ngày 24 tháng 10 năm 1985) là một cầu thủ bóng đá người Anh hiện đang chơi ở vị trí Tiền vệ tấn công cho câu lạc bộ D.C. United tại Giải bóng đá nhà nghề Mỹ MLS cũng như từng thi đấu cho đội tuyển Anh ở các trận đấu cấp độ quốc tế. Trước đây vị trí thi đấu của anh là trung phong hoặc hộ công tuy nhiên hiện nay anh thường thi đấu ở hàng tiền vệ. Rooney là cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất cho Manchester United trong lịch sử câu lạc bộ (253 bàn) và đội tuyển Anh (53 bàn). Anh đã ghi 208 bàn tại Giải bóng đá Ngoại hạng Anh, chỉ sau Alan Shearer (260 bàn).

Rooney bắt đầu sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp của mình với câu lạc bộ Everton vào năm 2002 và bàn thắng đầu tiên của Rooney vào lưới Arsenal khiến anh trở thành cầu thủ ghi bàn trẻ nhất trong lịch sử Premier League vào thời điểm đó. Anh nhanh chóng trở thành một phần của đội bóng và thi đấu hai mùa giải ở câu lạc bộ vùng Merseyside. Năm 2004, anh dành danh hiệu Golden Boy (giải thưởng dành cho cầu thủ dưới 21 tuổi xuất sắc nhất năm).

Hình ảnh chọn lọc

FIFA-WFC06-ArgentinaAlemania-178821720.jpg
Tác giả: Người dùng Flickr Moazzam Brohi

Cổ động viên của đội tuyển bóng đá quốc gia Argentina phản ứng khi đội bóng này bị loại ở vòng tứ kết của giải vô địch thế giới 2006 bởi đội chủ nhà Đức. Đội tuyển còn có tên gọi địa phương là La Selección đã có hai lần vô địch thế giới và 14 lần đăng quang Copa América. Các cầu thủ nổi tiếng từng khoác áo tuyển Argentina gồm Diego Maradona, Gabriel Batistuta, Mario Kempes, Osvaldo ArdilesRicardo Villa.

Bạn có biết?

Jong Tae-Se

Cùng chung sức

Những việc cần làm
  • Thêm mã {{chủ đề|Bóng đá}} vào đề mục "Xem thêm" của những bài viết liên quan đến bóng đá.
  • Tag mã {{Dự án Bóng đá}} vào trang thảo luận của những bài viết liên quan đến bóng đá.
  • Hợp tác với những thành viên khác tại Wikipedia:Dự án/Bóng đá và các tiểu dự án bóng đá liên quan khác...

Nội dung chọn lọc+chất lượng cao

PODY barnstar1.svg

Bài viết chọn lọc

Danh sách chọn lọc

Chủ điểm chọn lọc

6 bài viết
Danh sách chọn lọc Câu lạc bộ vô địch cúp châu Âu
Ajax puchar.JPG
Danh sách chọn lọc Cúp C1 châu Âu và UEFA Champions League
Danh sách chọn lọc Cúp UEFA và Europa League
Danh sách chọn lọc Siêu cúp châu Âu
Danh sách chọn lọc UEFA Intertoto Cup
Danh sách chọn lọc UEFA Cup Winners' Cup
Fairytale bookmark silver 2.svg

Bài viết tốt

Các chủ đề bóng đá

Chủ đề thể thao

Dự án Wikimedia liên quan

Các dự án chị em của Wikimedia Foundation cũng cung cấp thông tin hữu ích:

Wikibooks
Tủ sách

Commons
Kho hình ảnh

Wikinews 
Tin tức

Wikiquote 
Danh ngôn

Wikisource 
Văn thư

Wikiversity
Học liệu

Wiktionary 
Từ điển

Wikidata 
Cơ sở dữ liệu