Saddam Hussein

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Saddam Hussein Abd al-Majid al-Tikriti
صدام حسين عبد المجيد التكريتي
SaddamHussein 2004July01 cropped.jpg
Chức vụ
Nhiệm kỳ 16 tháng 7, 1979 – 9 tháng 4, 2003
Tiền nhiệm Ahmed Hassan al-Bakr
Kế nhiệm Jay Garner (Toàn quyền lâm thời)
Thủ tướng Iraq (nhiệm kỳ 2)
Nhiệm kỳ 29 tháng 5, 1994 – 9 tháng 4, 2003
Tiền nhiệm Ahmad Husayn Khudayir as-Samarrai
Kế nhiệm Mohammad Bahr al-Ulloum (quyền chủ tịch Hội đồng Hành chính)
Thủ tướng Iraq (nhiệm kỳ 1)
Nhiệm kỳ 16 tháng 7, 1979 – 23 tháng 3, 1991
Tiền nhiệm Ahmed Hassan al-Bakr
Kế nhiệm Sa'dun Hammadi
Thông tin chung
Đảng phái đảng Ba'ath
Sinh 28 tháng 4, 1937(1937-04-28)
Al-Awja, Iraq
Mất 30 tháng 12, 2006 (69 tuổi)
Kadhimiya, Iraq
Tôn giáo Hồi giáo Sunni
Vợ Sajida Talfah
Con cái Uday
Qusay
Raghad
Rana
Hala

Saddām Hussein ʻAbd al-Majīd al-Tikrīt – còn được viết là Husayn hay Hussain; phát âm như "Sátđam Hutxen"; tiếng Ả Rập صدام حسين عبد المجيد التكريتي  (sinh 28 tháng 4 năm 1937 – 30 tháng 12 năm 2006) đã là nhà độc tàiTổng thống Iraq từ 1979 cho đến năm 2003, khi Mỹ tấn công Iraq với lý do là đã "tàng trữ vũ khí giết người hàng loạt". Ông đã bị bắt và phải ở . Tháng 11 năm 2005 ông bị đem ra tòa án xét xử. Dư luận trong nước Iraq và quốc tế có nhiều người phản đối vì họ cho rằng tòa án không hợp hiến và không tuân thủ các hiệp ước quốc tế. Tuy nhiên, một Tòa án của Iraq và sau đó là Tòa kháng án đã kết luận ông có tội "chống lại loài người" vì vụ thảm sát hơn 150 người tại thị trấn Dujail phía Bắc Iraq trong thập niên 1980. Lúc 6h05' ngày 30 tháng 12 năm 2006 (giờ địa phương), ông đã bị thi hành án tử hình bằng treo cổ tại Bagdad, Iraq.

Thời gian cầm quyền[sửa | sửa mã nguồn]

Sinh trưởng trong một gia đình nghèo, Saddam Hussein đã tham gia đảng Baath có chủ trương thế tục khi còn ở tuổi thiếu niên. Không lâu sau khi giữ chức tổng thống vào năm 1979 ở tuổi 42, Saddam Hussein nhanh chóng củng cố quyền hành bằng cách xử tử hàng trăm sĩ quan cao cấp và những chính khách bị nghi thuộc phe chống đối.

Saddam Hussein là người Ả Rập theo hệ phái Sunni và đã đưa rất nhiều bà con trong dòng tộc ở Tikrit vào nắm những chức vụ quan trọng trong chính phủ. Với những biện pháp tàn bạo, ông đã gieo rắc sợ hãi trong dân chúng, đặc biệt là đối với khối người Hồi giáo Shia chiếm đa số và khối người Kurd.

Sau khi nắm được quyền lực vào năm 1979 sau một cuộc đảo chính, Saddam đã tiến hành một cuộc chiến tranh kéo dài nhằm xâm lăng nước láng giềng Iran suốt 8 năm (1980-1988) làm hàng triệu người chết và tàn phế của cả hai bên. Điều này đã khiến Liên Hiệp Quốc phải thông qua một nghị quyết cấm vận Iraq.

Năm 1990 ông tiếp tục phát động Chiến tranh vùng Vịnh nhằm xâm lăng quốc gia nhỏ bé Kuwait. Do sự can thiệp của Hoa Kỳ và các nước, Saddam phải chịu thất bại và rút quân.

Trong nước ông nổi tiếng vì phong cách lãnh đạo "bàn tay sắt". Khi con trai ông bị ám sát, ông đã cho quân giết sạch những người dân ở các làng gần đó. Tiêu biểu cho thời kỳ Saddam có cuộc tàn sát 148 dân làng Doujail người Shiite (năm 1982); cuộc tiêu diệt người Kurd ở làng Halabja vào năm 1987 khiến 5.000 người chết;[1] cuộc tàn sát người Shiite năm 1991, sau cuộc Chiến tranh vùng Vịnh lần thứ nhất (số nạn nhân không biết rõ, hàng vạn, hay hàng chục vạn người)...

Năm 2003 chế độ độc tài của ông sụp đổ khi Hoa Kỳcác đồng minh của họ tiến vào Bagdad.

Dù kinh tế Iraq sa sút trầm trọng dưới thời Saddam nhưng ông vẫn sắm cho mình du thuyền Al Mansour (gần 200 triệu USD), dài 122m. Du thuyền gồm có 8 khoang này có cả trực thăng. Hơn 20 năm trước nó được coi là du thuyền cá nhân đắt nhất thế giới.[2]

Âm mưu tấn công Ðài châu Âu Tự do[sửa | sửa mã nguồn]

Saddam Hussein

Saddam từng âm mưu dùng hỏa tiễn chống chiến xa để tấn công đài châu Âu Tự do (Radio Free Europe/Radio Liberty) do chính phủ Hoa Kỳ tài trợ, đặt trụ sở ở Praha, theo cơ quan phản gián Cộng hòa Séc nói ngày 30 tháng 11, 2009. Các nhân viên tình báo Iraq giả dạng giới chức ngoại giao dự trù sẽ mở cuộc tấn công từ cửa sổ một căn chung cư trong tòa nhà gần vị trí của đài ở trung tâm thủ đô Praha.[3]

Vào năm 2000 tình báo Séc biết rằng Saddam ra lệnh mở cuộc tấn công nhưng không nói rõ là lệnh có từ lúc nào hay sẽ diễn ra trong thời điểm nào. Saddam Hussein ra lệnh cho cơ quan tình báo của mình là phải dùng vũ lực để cản trở chương trình phát thanh của Ðài Âu Châu Tự Do phát về Iraq và cung cấp nguồn tài chánh lớn cho kế hoạch này. Ðài châu Âu Tự do khởi sự các buổi phát thanh nhắm vào Iraq từ năm 1998.[4]

Các nhân viên tình báo Iraq dùng xe ngoại giao đoàn để chở vũ khí vào Séc, gồm một súng phóng lựu RPG-7, sáu khẩu tiểu liên và đạn dược. Các giới chức Iraq được cảnh cáo năm 2000 là chính phủ Séc biết về âm mưu này, theo phát ngôn viên cơ quan tình báo Cộng hòa Séc, Jan Subert. Tiếp theo lời cảnh cáo, chính phủ Séc trục xuất sáu nhân viên ngoại giao Iraq với lý do làm gián điệp, người đầu vào năm 2001 và năm người kia vào tháng 3 năm 2003, theo ông Subert. Vào tháng 4 năm 2003, một tháng sau khi quân đội Hoa Kỳ và đồng minh tiến vào Iraq, giới chức tại Tòa Ðại sứ Iraq ở Praha giao nạp số võ khí nói trên cho chính quyền Séc.[5]

Ðài châu Âu Tự do dời trụ sở từ München, Ðức, sang Praha năm 1995 sau khi chính quyền cộng sản nơi đây sụp đổ năm 1989. Ðài hiện đang phát thanh 28 thứ tiếng đến 20 quốc gia, kể cả Iran và Iraq, kể từ năm 1998 và Afghanistan từ năm 2002.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]