Bán đảo Đông Dương

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Bán đảo Đông Dương
French indochina map.png
Địa lý
Vị trí Đông Nam Á
Tọa độ 14°B 102°Đ / 14°B 102°Đ / 14; 102Tọa độ: 14°B 102°Đ / 14°B 102°Đ / 14; 102
Diện tích 751.688 km2 (290.228,4 mi2)
Độ cao tương đối lớn nhất 3.143 m (10.312 ft)
Đỉnh cao nhất Phan Xi Păng
Hành chính
Điểm dân cư lớn nhất Thành phố Hồ Chí Minh(8.146.300 người)
Điểm dân cư lớn nhất Viên Chăn(220.000 người)
Điểm dân cư lớn nhất Phnom Penh(2.234.566 người)
Nhân khẩu học
Dân số 117.700.000 người

Bán đảo Đông Dương hay Bán đảo Trung-Ấn (tiếng Pháp: Indochine, tiếng Anh: Indochina) là một khái niệm địa lý khởi nguồn từ thế kỷ XIX để chỉ phần lục địa của khu vực mà hiện nay gọi là Đông Nam Á. Bán đảo này mang tên Trung-Ấn bởi những những yếu tố lịch sử đã làm khu vực này chịu ảnh hưởng văn hóa từ Ấn ĐộTrung Hoa, và về mặt địa lý, khu vực này tiếp giáp với Ấn Độ ở phía tây và Trung Quốc ở phía Bắc. Hiện nay, bán đảo Trung-Ấn trải qua lãnh thổ các quốc gia Myanmar, Thái Lan, Lào, Campuchia, Việt Nam, và Malaysia bán đảo.

Các quốc gia[sửa | sửa mã nguồn]

Các lãnh thổ lịch sử thuộc Đông Dương thuộc Pháp
Khái niệm rộng hơn về địa lý và văn hóa, còn được biết đến với tên gọi "Đông Nam Á lục địa" thì bao gồm thêm
  • Myanma (một phần của Ấn Độ thuộc Anh cho đến năm 1937)
  • Thái Lan (trước là Xiêm)
  • Malaysia bán đảo

Các tên gọi[sửa | sửa mã nguồn]

Khu vực này ban đầu được người Pháp gọi là Indo-Chine (Ấn Độ - Trung Hoa) để chỉ khu vực nằm phía đông của Ấn Độ và phía nam Trung Quốc, chịu ảnh hưởng văn hóa của hai vùng này. Người Việt dùng tên gọi Đông Dương (Biển Đông), tương tự cách dùng tên gọi Tây Dương cho châu Âu, Tiểu Tây Dương cho bán đảo Ấn Độ, Nam Dương cho quần đảo Indonesia. Sách Giáo khoa sử dụng tên gọi bán đảo Trung-Ấn tương đương với Đông Nam Á lục địa, nhiều tài liệu sử dụng tên bán đảo Ấn-Hoa theo sát nghĩa của Indochine. Người Trung Quốc dịch âm Indo-Chine thành Ấn Độ-Chi Na (印度支那). Người Hoa tại Đông Nam Á, Đài Loan thì gọi là Trung Nam bán đảo (中南半島).

Trong bán đảo Đông Dương đã từng tồn tại Đông Dương thuộc Pháp, là các nước thuộc địa cũ của Pháp, gồm Annam (Trung kỳ), Cochinchine (Nam kỳ), Tonkin (Bắc kỳ) (cả ba nay thuộc Việt Nam), Lào và Campuchia. Thời kỳ là thuộc địa của Anh, Miến Điện được coi là một phần của British India (Ấn Độ thuộc Anh), nhưng đôi khi người ta cũng dùng British Indochina (Indochina thuộc Anh) để chỉ Miến Điện. Theo nghĩa rộng thì Đông Dương có thể được gọi là Đông Nam Á lục địa (Mainland Southeast Asia).

Lịch sử tên gọi[sửa | sửa mã nguồn]

Vào thế kỷ 17-18, khi nói đến vùng Đông Nam Á, người Pháp thường dùng tên gọi Ngoại Ấn (Inde extérieure) hay Ấn Độ bên kia sông Hằng (Inde au-delà du Gange), còn người Anh thì gọi là Ultra-Ganges India.

Tên gọi Đông Dương (Indo-Chine) xuất hiện lần đầu tiên dưới ngòi bút của Conrad Malte Bruun (1775-1826) trong bộ sách Địa lý toán học, hình thể và chính trị của các nơi trên thế giới, xuất bản năm 1804. Trong tập 12 của bộ sách này có nói đến các nước Indo-Chine hay vương quốc Tonquin, Cochinchine, Lào...

Bốn năm sau, tên gọi Indo-Chine lại xuất hiện trong một bài báo của John Leyden (1775-1811) trên tạp chí Nghiên cứu châu Á của Hội châu Á vùng Bengal, xuất bản tại Calcutta năm 1808.

Tôn giáo[sửa | sửa mã nguồn]

Tôn giáo chính trong vùng là Phật giáo nguyên thủy. Phật giáo Đại thừa rất phổ biến ở Việt Nam, trong khi Malaysia có Hồi giáo là tôn giáo chính, tồn tại cùng nhiều tôn giáo khác.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]