George VI của Anh

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
George VI
King George VI of England, formal photo portrait, circa 1940-1946.jpg
Chân dung chính thức, k. 1940–46
Vua của Anh thống nhất
Các thuộc địa Anh(more...)
Tại vị 20 tháng 1 năm 1936 – 6 tháng 2 năm 1952
Đăng cơ 12 tháng 5 năm 1937
Tiền nhiệm George V
Thủ tướng Xem danh sách
Kế nhiệm Elizabeth II
Hoàng đế Ấn Độ
Tại vị 11 tháng 12 năm 193615 tháng 8 năm 1947
Tiền nhiệm Edward VIII
Kế nhiệm Không
Thông tin chung
Phối ngẫu Elizabeth Bowes-Lyon (kết hôn Lỗi: thời gian không hợp lệ–nay) «Không nhận diện được ngày tháng. Năm phải gồm 4 chữ số (để 0 ở đầu nếu năm < 1000).»"Hôn nhân: Elizabeth Bowes-Lyon đến George VI của Anh" Location:Bản mẫu:Placename/adr (linkback://vi.wikipedia.org/wiki/George_VI_c%E1%BB%A7a_Anh)
Hậu duệ Elizabeth II
Margaret, Bá tước phu nhân xứ Snowdon
Tên đầy đủ Albert Frederick Arthur George
Hoàng tộc Windsor (từ 17 tháng 7 năm 1917)
Saxe-Coburg và Gotha
(trước 17 tháng 7 năm 1917)
Thân phụ George V
Thân mẫu Mary xứ Teck
Sinh 14 tháng 12, 1895(1895-12-14)
York Cottage, Sandringham House, Norfolk, Vương quốc Anh
Mất 6 tháng 2, 1952 (56 tuổi)
Sandringham House, Norfolk
An táng Nhà nguyện St George, Lâu đài Windsor

George VI (Albert Frederick Arthur George; 14 tháng 12 năm 1895 – 6 tháng 2 năm 1952) là Vua của Anh thống nhấtCác thuộc địa của Khối thịnh vương chung Anh từ 20 tháng 1 năm 1936 cho đến khi qua đời. Ông là hoàng đế Ấn Độ cuối cùng và nguyên thủ đầu tiên của Khối thịnh vượng chung.

Thường được biết đến với tên Albert trước khi lên ngôi, George VI chào đời dưới thời bà cố của ông là Nữ hoàng Victoria, và được đặt tên theo tên của chồng Nữ hoàng là Hoàng phu Albert. Là con trai thứ của vua George V, ban đầu ông không có nhiều hi vọng lên kế vị ngai vàng và những năm đầu đời ông phải sống dưới cái bóng của người anh trai, Edward. Thời niên thiếu ông học trong trường hải quân, và phục vụ trong Hải quân hoàng giaKhông quân hoàng gia dưới thời Đệ nhất Thế chiến. Ông kết hôn với Lady Elizabeth Bowes-Lyon năm 1923 và họ có với nhau hai cô con gái, ElizabethMargaret. Giữa những năm 1920, ông trải qua nhiều đợt điều trị chứng nói lắp, nhưng không bao giờ hoàn toàn hồi phục.

Anh trai của George kế vị ngôi vua, tức là Edward VIII sau cái chết của phụ hoàng năm 1936. Tuy nhiên, cuối năm đó Edward bày tỏ ý muốn kết hôn với một phụ nữ Mỹ từng hai lần li dị là Wallis Simpson. Thủ tướng Stanley Baldwin nói với Edward rằng địa vị chính trị và tôn giáo không cho phép một vị vua kết hôn với một phụ nữ đã bỏ chồng. Edward quyết định thoái vị để được kết hôn, và George lên ngôi vua, trở thành vị vua thứ ba của Nhà Windsor.

Triều đại của George chứng kiến sự suy tàn của Đế quốc Anh và cuối cùng dẫn đến sự hình thành Khối thịnh vượng chung. Nghị viện Nhà nước Tự do Ireland cắt đứt quan hệ với nhà vua thông qua hiến pháp quốc gia ngay đúng ngày ông lên ngôi. Năm sau Hiến pháp mới của Ireland đổi tên nước thành Đại Ireland và đặt ra chức Tổng thống. Từ 1939, Đế quốc và Thịnh vượng chung – trừ Ireland – tham gia Chiến tranh Thế giới thứ hai với Đức Quốc xã. Tiếp đó họ tuyên chiến với Vương quốc ItaliaĐế quốc Nhật Bản trong các năm 19401941. Mặc dù Anh và các đồng minh giành thắng lợi sau cùng năm 1945, Mỹ và Liên bang Xô viết thiết lập một trật tự thế giới hai cực và vai trò của đế quốc Anh trên trường quốc tế suy yếu rõ rệt. Sau Ấn Độ và Pakistan li khai năm 1947, George vẫn còn là vua của hai nước này, nhưng cuối cùng phải từ bỏ danh hiệu Hoàng đế Ấn Độ và tháng 6 năm 1948. Ireland chính thức trở thành nước Cộng hòa và rút tên khỏi Thịnh vương chung năm 1949, và Ấn Độ trở thành nước Cộng hòa nhưng vào năm sau nhưng vẫn ở trong khối. George chấp nhận danh hiệu mới là Nguyên thủ của Khối thịnh vương chung. Những năm cuối ông liên tục bị ám ảnh bởi tình hình sức khỏe ngày càng tồi tệ, và chết sớm. Kế vị ông là hoàng trưởng nữ, Elizabeth II.

Thiếu thời[sửa | sửa mã nguồn]

Bốn vị vua: Edward VII (tận cùng bên phải), hoàng tử George, Hoàng tử Wales, sau là George V (tận cùng bên trái), các hoàng tôn Edward, sau là Edward VIII (phía sau), và Albert, về sau là George VI (phía trước), tấm hình được chụp bởi hoàng hậu Alexandra, c. 1908

Hoàng tử Albert chào đời York Cottage, trong Sandringham Estate ở Norfolk, dưới triều đại của tằng tổ mẫu của ông là Nữ hoàng Victoria.[1] Cha ông là Hoàng tử George, Quận công xứ York (về sau là vua George V), con trai thứ hai và là người con lớn tuổi nhất còn sống của Hoàng tử và Công nương xứ Wales (về sau là Vua Edward VII và Hoàng hậu Alexandra). Mẫu thân ông là Công nương xứ York (về sau là Hoàng hậu Mary), con đầu lòng và cũng là người con gái duy nhất của Quận côngCông nương xứ Teck.[2]

Ngày sinh của ông (14 tháng 12 năm 1895) cũng là kỉ niệm 34 năm ngày mất của tăng tổ phụ, Hoàng phu Albert.[3] Không rõ trong hoàn cảnh như thế nào mà nữ hoàng nghe được tin Albert chào đời, nhưng Hoàng tử xứ Wales đã viết thư cho Quận công xứ York, kể rằng Nữ hoàng đã "rất đau khổ". Hai ngày sau, ông lại viết: "Ta nghĩ rằng bà ấy sẽ cảm thấy hài lòng nếu ngươi tự đề nghị cái tên Albert với bà ấy".[4] Nữ hoàng được xoa dịu bằng thỉnh cầu đặt tên cho đứa trẻ vừa chào đời là Albert, và gửi thư cho Công nương xứ York: "Trẫm cảm thấy khó chịu khi nhìn thấy đứa trẻ mới chào đời đó, nó sinh vào một ngày buồn nhưng lại thấy đáng quý, đặc biệt là khi nó được gọi bằng một cái tên chứa đựng sự tuyệt vời và tốt đẹp".[5] Do đó, ông được rửa tội với tên "Albert Frederick Arthur George" tại Nhà thờ St. Mary Magdalene gần Sandringham ba tháng sau đó.[a] Trong gia đình, ông thường được gọi bằng cái tên "Bertie".[7] Bà ngoại của ông, Công nương xứ Teck, không thích cái tên Albert, và hi vọng rằng chữ cuối (George) sẽ được "thay thế cho cái chứ ít được ưa chuộng kia".[8] Albert lúc chào đời đứng thứ tư trong danh sách kế vị, sau tổ phụ, phụ thân và hoàng huynh Edward.

Thời thơ ấu, ông thường xuyên đau ốm và được mô tả là "dễ hoảng sợ và hỡ chút là lăn ra khóc".[9] Ông mắc phải chứng nói lắp và tình trạng đó kéo dài trong nhiều năm, và bị buộc phải viết chữ bằng tay phải mặc dù bẩm sinh ông thuận tay trái. Ông cũng gặp vấn đề từ chứng viêm dạ dày mãn tính và nhức đầu gối, khiến ông phải dùng tới nẹp chân để sửa tướng.[10]

Nữ hoàng Victoria giá băng ngày 22 tháng 1 năm 1901, Hoàng tử xứ Wales kế vị ngôi vua, là Edward VII. Hoàng tử Albert giờ đây vươn lên vị trí thứ ba trong danh sách kế vị, sau cha và anh trai.

Sự nghiệp quân sự và giáo dục[sửa | sửa mã nguồn]

Từ năm 1909, Albert theo học tại Cao đẳng Hải quân hoàng gia, Osborne, với cương vị thiếu sinh quân. Năm 1911, ông đứng hạng bét trong kì kiểm tra cuối cùng, nhưng bất chấp điều đó, ông vẫn được đưa đến Cao đẳng Hải quân hoàng gia, Dartmouth.[11] Khi tổ phụ, Edward VII, qua đời năm 1910, cha của Albert trở thành vua George V. Hoàng tử Edward được tấn phong Hoàng tử xứ Wales, và Albert đứng thứ hai trong danh sách kế ngôi.[12]

Albert dành sáu tháng đầu năm 1913 trên con tàu HMS Cumberland ở miền Tây Ấn Độ và bờ biển phía đông Canada.[13] Ông được phong làm chuẩn úy hải quân trên con tàu HMS Collingwood ngày 15 tháng 9 năm 1913, và dành ba tháng ở Địa Trung Hải. Các sĩ quan đồng nghiệp gọi ông bằng biệt danh "Mr. Johnson".[14]

Danh hiệu[sửa | sửa mã nguồn]

  • 14 tháng 12 năm 1895 – 28 tháng 5 năm 1898: His Highness Hoàng Tử Albert xứ York
  • 28 tháng 5 năm 1898 – 22 tháng 1 năm 1901: His Royal Highness Hoàng Tử Albert xứ York
  • 22 tháng 1 năm 1901 – 9 tháng 11 năm 1901: His Royal Highness Hoàng Tử Albert xứ Cornwall và York
  • 9 tháng 11 năm 1901 – 6 tháng 5 năm 1910: His Royal Highness Hoàng Tử Albert xứ Wales
  • 6 tháng 5 năm 1910 – 4 tháng 6 năm 1920: His Royal Highness Hoàng Tử Albert
  • 4 tháng 6 năm 1920 – 11 tháng 12 năm 1936: His Royal Highness Công tước xứ York
  • 11 tháng 12 năm 1936 – 6 tháng 2 năm 1952: His Majesty Quốc vương

Hôn nhân[sửa | sửa mã nguồn]

Hoàng tử Albert được dự kiến sẽ kết hôn với người có dòng máu quý tộc, do đó khá bất thường khi Albert đã có một quyết định lớn trong việc tự do lựa chọn một người vợ tương lai. Năm 1920 ông gặp Lady Elizabeth Bowes-Lyon, con gái út của Bá tước xứ Strathmore và Kinghorne. Ông đã quyết định cưới cô ấy.

Mặc dù Lady Elizabeth là hậu duệ của vua Robert Bruce (Robert I của Scotland) và Vua Henry VII của Anh, tuy nhiên, theo luật của Anh, bà vẫn là một thường dân. Bà đã từ chối đề nghị của ông hai lần và do dự trong gần hai năm, vì bà không muốn hy sinh để trở thành một thành viên của gia đình hoàng gia. Theo lời của mẹ Elizabeth Lady, Albert sẽ "gặp trở ngại" bởi sự lựa chọn của mình, và sau một thời gian dài theo đuổi, Elizabeth đã đồng ý lấy ông.

Họ đã kết hôn vào ngày 26 tháng 4 năm 1923 tại Westminster Abbey. Công ty phát thanh Anh mới được thành lập muốn ghi lại và phát sóng các sự kiện trên đài phát thanh, nhưng ý tưởng đã bị bác bỏ(mặc dù Dean, Herbert Edward Ryle, đã ủng hộ). Lady Elizabeth được phong tước hiệu Hoàng gia là Nữ công tước xứ York sau khi họ kết hôn. Albert kết hôn với một thường dân Anh được xem là một cử chỉ hiện đại hóa.

Do tật nói lắp của mình, Albert sợ nói trước công chúng. Diễn văn bế mạc của ông tại Triển lãm Đế quốc Anh ở Wembley vào 31 tháng 11 năm 1925 là cả một thử thách đối với diễn giả lẫn thính giả. Trải nghiệm này đã buộc công tước phải tìm cách chữa tật nói lắp, và sau một số lần chữa trị không thành, ông tìm tới Logue vào năm 1926.

Phân tích thấy sự kết hợp kém giữa thanh quản và cơ hoành của công tước, Logue yêu cầu ông dành một giờ mỗi ngày để luyện giọng. Phương pháp điều trị của Logue đem lại sự tự tin thư giãn cho ông và giảm sự co cơ do căng thẳng. Kết quả là, ông chỉ thỉnh thoảng gặp vài ngập ngừng trong lời nói. Năm 1927, ông đã nói chuyện tự tin và thực hiện vài diễn văn ở buổi khai mạc Tòa nhà Nghị viện ở Canberra mà không bị nói lắp.

Công tước và nữ công tước xứ York có hai con: Elizabeth (gọi là "Lilibet" của gia đình), và Margaret. Cả gia đình sống một cuộc sống tương đối tại London, 145 Piccadilly.

Ngai vàng miễn cưỡng[sửa | sửa mã nguồn]

Sự lên ngôi của người em, hoàng tử Albert, thay vì Edward là một điều khó khăn cho hoàng gia Anh. Từ lúc trẻ, thái tử Edward được người ta ưa chuộng vì ông đẹp trai, ăn nói hoạt bát, rất tự tin và được huấn luyện với tất cả trách nhiệm để một ngày kia lên làm vua. Trong khi đó hoàng tử Albert là người rụt rè, ông bị tật nói lắp, và không được huấn luyện về việc nước. Ông đã từng nói với vợ:

Sức khỏe và chết sớm[sửa | sửa mã nguồn]

Ông qua đời vào ngày 6 tháng 2 năm 1952 ở tuổi 56 vì bệnh ung thư phổi.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Rhodes James, tr. 90; Weir, tr. 329
  2. ^ Weir, tr. 322–323, 329
  3. ^ Judd, tr. 3; Rhodes James, tr. 90; Townsend, tr. 15; Wheeler-Bennett, tr. 7–8
  4. ^ Judd, tr. 4–5; Wheeler-Bennett, tr. 7–8
  5. ^ Wheeler-Bennett, tr. 7–8
  6. ^ The Times, Thứ ba 18 tháng 2 năm 1896, tr. 11
  7. ^ Judd, tr. 6; Rhodes James, tr. 90; Townsend, tr. 15; Windsor, tr. 9
  8. ^ Bradford, tr. 2
  9. ^ Wheeler-Bennett, tr. 17–18
  10. ^ Matthew, H. C. G. (2004), “George VI (1895–1952)”, Oxford Dictionary of National Biography (Oxford University Press) 
  11. ^ Bradford, tr. 41–45; Judd, tr. 21–24; Rhodes James, tr. 91
  12. ^ Judd, tr. 22–23
  13. ^ Judd, tr. 26
  14. ^ Judd, tr. 28

Bản mẫu:Raflist

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Tiền nhiệm:
Edward VIII
Hoàng đế của Đế quốc Anh
19361947 (Ấn Độ); 1949 (Ái Nhĩ Lan) và 1952 (qua đời)
Kế nhiệm:
Elizabeth II


Lỗi chú thích: Đã tìm thấy thẻ <ref> với tên nhóm “lower-alpha”, nhưng không tìm thấy thẻ tương ứng <references group="lower-alpha"/> tương ứng, hoặc thẻ đóng </ref> bị thiếu