Quế Võ

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Quế Võ
Huyện
Địa lý
Tọa độ: 21°07′30″B 106°11′40″Đ / 21,125°B 106,19444°Đ / 21.12500; 106.19444 (Trung tâm)Tọa độ: 21°07′30″B 106°11′40″Đ / 21,125°B 106,19444°Đ / 21.12500; 106.19444
Diện tích 15.484,82 ha
Dân số (2014)  
 Tổng cộng 154.469 người
Hành chính
Quốc gia Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Việt Nam
Tỉnh Bắc Ninh
Huyện lỵ Phố Mới
 Chủ tịch UBND Hoàng Minh Xuyên
 Chủ tịch HĐND Nguyễn Đình Lợi
 Bí thư Huyện ủy Nguyễn Đình Lợi
 Trụ sở UBND Thị trấn Phố Mới - Quế Võ - Bắc Ninh
Website http://quevo.bacninh.gov.vn
Thị trấn Phố Mới, Quế Võ

Quế Võ là một huyện được thành lập năm 1961, thuộc tỉnh Bắc Ninh. Huyện lỵ là thị trấn Phố Mới.

Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Huyện Quế Võ ở phía Tây giáp huyện Tiên Duthành phố Bắc Ninh. Phía Nam của huyện là sông Đuống; qua sông là các huyện Thuận ThànhGia Bình. Phía Bắc huyện là sông Cầu; qua bên kia sông là các huyện Việt YênYên Dũng của tỉnh Bắc Giang. Ở phía Đông giáp thị xã Chí Linh thuộc tỉnh Hải Dương.

Địa hình cơ bản của Quế Võ là đồng bằng. Có một số đồi xót. Huyện có một diện tích nhỏ rừng trồng.

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Quế Võ có 21 đơn vị hành chính trực thuộc[1], gồm:

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

  • Thế kỷ VI: Triệu Việt Vương rời kinh đô của nhà nước Vạn Xuân từ Long Biên về Vũ Ninh, nay ở Quế Võ.
  • Năm 1086 đến năm 1094: xây chùa Dạm.
  • Thời Lý, địa phận huyện Quế Võ ngày nay thuộc châu Vũ Ninh.
  • Thời thuộc Minh là huyện Vũ Ninh thuộc châu Vũ Ninh, phủ Bắc Giang[3].
  • Thời Lê Thánh Tông, là các huyện Quế DươngVõ Giàng, là hai trong năm huyện của phủ Từ Sơn, thuộc thừa tuyên Kinh Bắc[3][4]. Đến đầu đời Lê trung hưng (năm 1533), vì kiêng húy của vua Lê Trang Tông (Lê Duy Ninh) nên đổi huyện Vũ Ninh thành Vũ Giang, sau lại kiêng húy của Uy Nam vương Trịnh Giang nên đọc chệch âm là Vũ Giàng hay Võ Giàng.
  • Năm 1962: sáp nhập hai huyện Võ Giàng và Quế Dương thành huyện Quế Võ. Các thay đổi hành chính có liên quan từ thời Nguyễn đến trước năm 1961 xem tại các bài Quế DươngVõ Giàng. Khi mới hợp nhất, huyện Quế Võ gồm có 24 xã: Bằng An, Bồng Lai, Cách Bi, Châu Phong, Chi Lăng, Cộng Lạc, Đại Phúc, Đại Xuân, Đức Long, Đức Thành, Hán Quảng, Kim Chân, Mộ Đạo, Nam Sơn, Ngọc Xá, Nhân Hòa, Phù Lãng, Phù Lương, Phượng Mao, Quốc Tuấn, Tân Dân, Vân Dương, Việt Hùng, Việt Thống. Riêng xã Võ Cường được tách về huyện Tiên Sơn rồi từ năm 1985 chuyển về trực thuộc thị xã Bắc Ninh (nay là phường Võ Cường, thành phố Bắc Ninh).
  • Năm 1972, một số xã đã đổi tên trong các năm 1948-1949 tiến hành đổi lại tên: Năm 1969 xã Quốc Tuấn đổi là xã Phương Liễu, Cộng Lạc đổi là Quế Tân, Tân Dân đổi là Yên Giả, xã Đức Thành đổi là xã Đào Viên[5].
  • Ngày 3-5-1985, xã Đại Phúc thuộc huyện Quế Võ sáp nhập vào thị xã Bắc Ninh. Tại thời điểm đó, huyện Quế Võ có 23 đơn vị hành chính trực thuộc. Đó là các xã: Bằng An, Bồng Lai, Cách Bi, Châu Phong, Chi Lăng, Đại Xuân, Đào Viên, Đức Long, Hán Quảng, Kim Chân, Mộ Đạo, Nam Sơn, Ngọc Xá, Nhân Hòa, Phù Lãng, Phù Lương, Phương Liễu, Phượng Mao, Quế Tân, Vân Dương, Việt Hùng, Việt Thống, Yên Giả[6].
  • Ngày 7-10-1995, thị trấn Phố Mới, thị trấn huyện lỵ huyện Quế Võ được thành lập trên cơ sở 77 ha diện tích đất tự nhiên và 1.863 người của xã Việt Hùng; 197 ha diện tích đất tự nhiên và 2.469 người của xã Phượng Mao. Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Việt Hùng còn lại 830 ha diện tích đất tự nhiên và 8.416 người; xã Phượng Mao có 382,72 ha diện tích tự nhiên và 3.342 người. Tại thời điểm đó, huyện Quế Võ có 24 đơn vị hành chính trực thuộc[7].
  • Ngày 9-4-2007, các xã Kim Chân, Vân Dương, Nam Sơn của huyện Quế Võ sáp nhập vào thành phố Bắc Ninh[1]. Huyện Quế Võ còn lại 20 xã: Bằng An, Bồng Lai, Cách Bi, Châu Phong, Chi Lăng, Đại Xuân, Đào Viên, Đức Long, Hán Quảng, Mộ Đạo, Ngọc Xá, Nhân Hòa, Phù Lãng, Phù Lương, Phương Liễu, Phượng Mao, Quế Tân, Việt Hùng, Việt Thống, Yên Giả và thị trấn Phố Mới, giữ nguyên trạng đến nay.

Giao thông[sửa | sửa mã nguồn]

quốc lộ 18 chạy qua. Ngoài ra còn có dự án đường cao tốc Nội Bài - Hạ Long - Móng Cái, đường sắt Hà Nội - Hạ Long đi qua hiện đang được đầu tư.

Các làng nghề[sửa | sửa mã nguồn]

Các lễ hội[sửa | sửa mã nguồn]

(Theo âm lịch)

Tháng giêng
  • Mùng9-10: Hội Giang Liễu (Phương Liễu) với nhiều trò chơi dân gian.
  • Mùng 6­-15: Hội "chen" làng Nga Hoàng (Yên Giả) có diễn trò trai gái, già trẻ chen nhau
  • Ngày 10­-15: Hội làng Vân Đoàn (Đức Long) có tục rước lợn đen (ông ỷ)
  • Ngày 24-26: Hội làng Liễn Thượng (Đại Xuân) Lễ hội thường có hát quan họ và các chò trơi dân gian như: Cầu lông, bóng đá, bóng chuyền, trọi gà, đập niêu, đu quay, bịt mắt bắt dê...
Tháng 2
Ngày 15 (Âm lịch): Hội chùa Bình Lâm, xã Bằng An
Ngày 6: hội làng thôn Quế Ổ - xã Chi Lăng
  • Ngày 7: Hội làng thôn Tập Ninh, Đức Tái- Xã Chi Lăng
  • Ngày 6-8: Hội làng thôn Vũ Dương - Xã Bồng Lai
  • Ngày 6-8: hội làng Thống Thượng-Xã Việt Thống
  • ngày 7-9 hội làng Châu Cầu Châu Phong
  • Ngày 10-2 hội làng Hà Liễu - Phương Liễu
  • ngày 10-2 âm lịch hội xuống đồng làng MAI THÔN - CHI LĂNG
  • ngày 9- 10/2. âm lịch lễ hội truyền thống thôn La Miệt- Xã Yên Giả
  • Ngày 10­/02 Hội Đình Làng Quảng Lãm- Đình làng đã được sắc phong Sở Văn Hoá Thông tin Tỉnh Bắc Ninh
  • Ngày 11/12 Hội Làng Hán Đá và Thị thôn
  • Ngày 14: Hàm Long ở xã Nam Sơn
  • Ngày 14­-15: Hội chùa làng Nghiêm Xá ở xã Việt Hùng
  • Ngày 26: Hội làng Tiến sĩ Kim Đôi ở xã Kim Chân
Tháng 3
  • Ngày 10: Hội đền thờ Nguyễn Cao làng Cách Bi xã Cách Bi
  • Ngày 9-10: Hội làng Liễn Hạ xã Đại Xuân
  • Ngày 15: Hội đình Từ Phong ở xã Cách Bi
  • Ngày 15: Hội đình làng thôn Phú Lão ở xã Đào Viên - đình làng đã được 2 lần sắc phong thời Vua Minh Mạng
  • Ngày 16-18: Hội đền Đậu (9 làng của 3 xã Mộ Đạo. Chi Lăng, Yên Giả cùng tham gia rước. Lễ hội được tổ chức chính ở Làng Mộ Đạo)

Ngày 20-21: Hội ba làng (Xuân Bình,Ngư Đại,Công Cối)xã Đại Xuân huyện Quế Võ

Tháng 4
  • Ngày 20: Hội đền Vân Mẫu ở xã Vân Dương
Tháng 8
  • Ngày 14: Hội rước nước đền Phả Lại ở xã Đức Long
Tháng 9
  • Mùng 8-­9: Hội chùa Dạm ở xã Nam Sơn
Tháng 10
  • ngày 10: hội mừng lúa mới làng MAI THÔN - CHI LĂNG
  • Ngày 15: Hội thi giã bánh dầy làng Đạo Chân ở xã Kim Chân

Danh nhân[sửa | sửa mã nguồn]

  1. Phạm Văn Trà (đại tướng)
  • Khoa bảng:
  1. Nguyễn Nghiêu Tư (trạng nguyên)
  2. Nghiêm Hoản (trạng nguyên)
  • Văn hóa:
  1. Nguyễn Cao

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă Nghị định số 60/2007/NĐ-CP ngày 09 tháng 4 năm 2007 về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Yên Phong, huyện Quế Võ, huyện Tiên Du để mở rộng thành phố Bắc Ninh; thành lập phường Võ Cường thuộc thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh
  2. ^ Từ năm 1995 trở về trước, huyện lị Quế Võ đóng tại xã Việt Hùng.
  3. ^ a ă Nguyễn Quang Khải. “Quá trình thay đổi tên gọi đơn vị hành chính, địa giới hành chính tỉnh Bắc Ninh - Phần 1”. Báo điện tử Bắc Ninh. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2010. 
  4. ^ Thừa tuyên Kinh Bắc sau được đổi là xứ Kinh Bắc rồi trấn Kinh Bắc.
  5. ^ Nguyễn Quang Khải. “Quá trình thay đổi tên gọi đơn vị hành chính, địa giới hành chính tỉnh Bắc Ninh - Phần 4”. Báo điện tử Bắc Ninh. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2010. 
  6. ^ Quyết định số 130-HĐBT ngày 3 tháng 5 năm 1985 của Hội đồng Bộ trưởng về việc điều chỉnh địa giới các huyện Tiên Sơn, Quế Võ và thị xã Bắc Ninh
  7. ^ Nghị định số 58/CP ngày 07/10/1995 của Chính phủ về việc thành lập và điều chỉnh địa giới thị trấn thuộc các huyện Quế Võ, Lục Ngạn, tỉnh Hà Bắc

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]