Bắt giữ con tin tại Đồng Tâm

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Vụ người dân Đồng Tâm, Mỹ Đức bắt giữ công an làm con tin
Một phần của Các cuộc tranh chấp về đất đai ở Việt Nam
Ngày 15 - 22 tháng 4 năm 2017
Địa điểm Đồng Tâm, Mỹ Đức, Hà Nội  Vietnam
Nguyên nhân
  • Bắt người không trình giấy phép bắt giam
Mục tiêu
  • Thả những người đại diện bị bắt
  • Đặc điểm Bắt người làm con tin
    Kết quả Con tin được thả,
    Người dân được cam kết không xử hình sự
    Các phe trong cuộc xung đột dân sự
    Người dân Đồng Tâm

    Chính quyền Mỹ Đức

    • Cảnh sát cơ động Hà Nội
    Nhân vật thủ lĩnh

    Chính quyền Hà Nội

    Số lượng
    Hàng chục
    Thương và tử vong
    Thương 2 (Cụ Kình bị gãy xương đùi, cháu cụ bị đưa vào bệnh viện)
    Cầm tù 4/38 (tất cả đã được thả)
    Bản án Không
    Phạt Không

    Vụ người dân Đồng Tâm, Mỹ Đức bắt giữ công an làm con tin là vụ việc 38 người gồm công an, nhà báo và người của chính quyền (trong đó có phó chủ tịch huyện Đặng Văn Triều, phó trưởng công an huyện Mỹ Đức Nguyễn Thanh Tùng, trưởng ban tuyên giáo huyện ủy Mỹ Đức Đặng Văn Cảnh [1]) bị người dân xã Đồng Tâm, Mỹ Đức, Hà Nội bắt làm con tin từ ngày 15 tháng 4 năm 2017 [2]. Việc người dân bắt giữ người của chính quyền xảy ra sau một cuộc tranh chấp đất đai tại xã này và 4 người đại diện của họ bị chính quyền bắt mà không trình giấy phép bắt người.

    Khi tranh chấp, Công an Hà Nội bắt giữ 4 người dân Đồng Tâm trong đó có cụ Lê Đình Kình, 82 tuổi và khiến cụ bị thương nặng trong quá trình bắt giữ. Người dân phẫn nộ với việc làm này của chính quyền nên họ đã giam 38 cán bộ và cảnh sát cơ động làm con tin.

    Sau đó đích thân chủ tịch thành phố Hà Nội, ông Nguyễn Đức Chung, phải về xã Đồng Tâm nói chuyện với người dân, đưa ra cam kết không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người dân địa phương về vụ bắt giữ. Tuy nhiên đến ngày 13 tháng 6 năm 2017, Cơ quan Điều Tra Công an Hà Nội lại ra quyết định khởi tố vụ án hình sự xảy ra tại Đồng Tâm về hai tội danh ‘bắt giữ người trái pháp luật’ và hủy hoại, cố ý làm hư hỏng tài sản’.

    Theo BBC, đây là lần đầu tiên xảy ra việc dân chúng bắt cả một đơn vị "cấp trung đội" tại Việt Nam và nhiều nhà bình luận đã so sánh nét tương đồng về vụ việc này với một sự việc khác từng xảy ra ở Ô Khảm, Trung Quốc [3]

    Bối cảnh[sửa | sửa mã nguồn]

    Ngày 14/4/1980, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 113/TTg về việc cấp đất xây dựng đợt 1 sân bay quân sự Miếu Môn (trên địa bàn xã Đồng Tâm), với diện tích 208ha, trong đó có 47,36 ha đất nông nghiệp của xã Đồng Tâm [4], trên đường bao gồm 16 mốc giới (từ mốc số 1 đến mốc số 16). Khu đất sân bay quân sự Miếu Môn do Tiểu đoàn 31, Lữ đoàn 28, Quân chủng Phòng không - Không quân quản lý.Tuy nhiên dự án này đã không được thực hiện. Ủy ban Nhân dân xã Đồng Tâm đã làm thủ tục hợp pháp hóa các giao dịch đất quốc phòng xem như đó là đất thổ cư, đất vườn liền kề; thời hạn sử dụng lâu dài; đất ở cho các hộ. Theo bộ trưởng Mai Tiến Dũng trong cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 4/2017, năm 2014, UBND thành phố Hà Nội có quyết định giao đất đó, đồng thời đo lại toàn bộ mốc giới và diện tích đất là 236,7 ha, so với 208 ha ban đầu thì có chênh nhau 28,7 ha. Nhân dân xã Đồng Tâm cho rằng diện tích 28,7 ha đó là đất nông nghiệp. Từ đó có sự tranh chấp và giải quyết không thấu tình đạt lý.[5]

    Theo trang mạng của cơ quan thanh tra chính phủ đăng ngày 17/07/2015, chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã, cán bộ địa chính xã Đồng Tâm ghi lời chứng, trích sơ đồ thửa đất chuyển nhượng, ký tên, đóng dấu vào hồ sơ chuyển nhượng quyền sử dụng đất trái thẩm quyền, cố tình vi phạm Luật Đất đai, tiếp tay cho một số người bán đất quốc phòng.[6][7] Ngoài ra các cán bộ xã, huyện lại còn lấy đất nông nghiệp ở và cho doanh nghiệp thuê trái phép.[8] Theo Quyết định số 551/QĐ-TM ngày 27/3/2015, Bộ Quốc phòng đã thu hồi 50.03 ha đất quốc phòng do Quân chủng Phòng không không quân đang sử dụng, quản lý để giao cho Tập đoàn Viễn thông quân đội (Viettel) tiếp nhận quản lý sử dụng vào công trình quốc phòng, trong đó bao gồm 46ha thuộc xã Đồng Tâm (huyện Mỹ Đức) [9].

    Nguyên nhân[sửa | sửa mã nguồn]

    Nguyên nhân của vụ này xuất phát từ việc người dân xã Đồng Tâm không đồng tình việc chính quyền huyện Mỹ Đức giao đất đanh canh tác của họ cho Tập đoàn viễn thông Viettel do Quân đội quản lý.[10] Theo tờ Người Cao Tuổi, năm 1980 chính phủ Việt Nam cho thu hồi 208 hecta đất vì mục đích an ninh quốc phòng, trong đó có 47,36 hecta là đất nông nghiệp của xã. Theo RFI, do không thực hiện được dự án, Lữ đoàn 28 Phòng không - Không quân đã bàn giao lại số đất nông nghiệp cho ủy ban xã Đồng Tâm, và năm 2015 bộ Quốc phòng cho thu hồi trên 50 hecta đất quốc phòng giao cho tập đoàn viễn thông quân đội Viettel, một công ty thương mại do bộ Quốc phòng làm chủ và quản lý, trong đó có 46 hecta thuộc xã Đồng Tâm.[11] Tuy nhiên, sau khi có kết quả thanh tra, thì khu đất này là khu đất thuộc sân bay Miếu Môn và là đất quốc phòng. Từ 1989, kế thừa Bộ Tư lệnh Công binh, Lữ đoàn 28 đã ký một số hợp đồng giao khoán (một hình thức cho thuê) hàng năm trên diện tích 19,9 ha cho xã Đồng Tâm, xã giao cho các đội sử dụng vào mục đích nông nghiệp. Vị trí diện tích đất giao khoán này nằm trong diện tích đất quốc phòng của sân bay Miếu Môn. Mặt khác, các đơn vị quốc phòng chưa thực hiện di dời một số hộ dân đã ăn ở trên đất quốc phòng từ trước năm 1980, để các hộ lấn chiếm, cho tặng, chuyển nhượng, xây dựng công trình trái phép, là buông lỏng quản lý đất quốc phòng.[12]

    Diễn biến[sửa | sửa mã nguồn]

    15/4[sửa | sửa mã nguồn]

    Quan điểm dân làng[sửa | sửa mã nguồn]

    Một vấn đề về tranh chấp 46 ha đất đai theo một người dân kéo dài từ 5 năm nay giữa chính quyền với người dân mà đỉnh điểm là ngày 15/4/2017, khi chính quyền mời những người đại diện cho dân khởi kiện chuyện tham nhũng đất đai, cùng đo đạc, xác định mốc, ranh giới giữa đất quốc phòng và đất nông nghiệp của xã Đồng Tâm. 4 người đại diện này sau đó bị bắt đi mà không có giấy bắt người đưa đến tình trạng xô xát. Một thanh niên xã (cháu cụ Kỉnh) đã phải vào bệnh viện cấp cứu. Sau đó dân chúng xã đã bắt giữ 38 người gồm 28 cảnh sát cơ động, 1 phó trưởng công an huyện Mỹ Đức, 1 đội trưởng đội cảnh sát điều tra công an huyện Mỹ Đức và 1 Trung đoàn trưởng Cảnh sát cơ động và một số người thuộc ban ngành khác (theo người thuộc trực ban của Công an huyện Mỹ Đức và nhà báo Phạm Chí Dũng [13]), đòi chính quyền thả những người đại diện bị bắt đi. Công an Huyện Mỹ Đức cho biết vào ngày hôm sau tình hình vẫn rất căng thẳng.[14][15] Theo Facebooker Lương Ngọc Huỳnh và theo tường thuật của BBC lấy tin từ người dân, tổng cộng có chín người dân làng bị bắt trong lúc theo giải cứu cụ Kỉnh (đại diện chính) [16]. Khi xảy ra sự việc thì chính quyền xã bỏ trốn, người dân đã tiếp quản uỷ ban và sử dụng loa công cộng để thông báo tin tức trong thôn.

    Theo quan điểm người dân địa phương, số đất thu hồi xảy ra tranh chấp là 59 ha người dân đang cánh tác là đất nông nghiệp, chứ không phải là diện tích 47,36 ha đất thu hồi cho mục đích quốc phòng.

    16/4[sửa | sửa mã nguồn]

    Thông báo chính quyền[sửa | sửa mã nguồn]

    Ngày 16/4, truyền thông nhà nước đồng loạt phát đi thông báo của Thông Tấn Xã Việt Nam về "Tình trạng vi phạm trên đất quốc phòng" ở Đồng Tâm, "Ngày 16/4, Công an thành phố Hà Nội cho biết ngày 30/3/2017, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an thành phố Hà Nội đã ra quyết định khởi tố vụ án gây rối trật tự công cộng xảy ra tại xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, Hà Nội theo quy định tại Điều 245-Bộ luật Hình sự." " Ngày 15/4, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an thành phố Hà Nội đã áp dụng biện pháp ngăn chặn, bắt giữ bốn công dân về hành vi gây rối trật tự công cộng để điều tra, làm rõ." " Một số công dân do thiếu hiểu biết pháp luật đã có hành vi cản trở và tổ chức giữ người trái pháp luật đối với cán bộ chiến sĩ công an Hà Nội," Trong khi Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội cho biết: Thời gian gần đây, tại địa bàn xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức đã xảy ra tình trạng vi phạm trên đất quốc phòng, nhà hoạt động Lã Việt Dũng, người vừa tiếp cận người dân Đồng Tâm, Mỹ Đức, cho biết: "Bà con muốn nói rằng việc cưỡng chế đất đai ở đây là hoàn toàn sai trái.", "Người dân không động vào đất quân sự mà chỉ muốn bảo vệ đất nông nghiệp của họ." [17][18]

    17/4[sửa | sửa mã nguồn]

    Có tin là Xã Đồng Tâm đã bị cắt điện, phá sóng và cắt internet.[3]

    Luật sư Trần Vũ Hải viết trong một bài trên Facebook, rằng ông và các luật sư Nguyễn Hà Luân, Lê Văn Luân đã tới làng và đang dàn xếp với người dân và chính quyền. Dân làng nói họ không còn tin tưởng vào chính quyền xã và huyện. Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, Nguyễn Đức Chung, nên về làng đón những người bị giữ làm con tin, nhưng trước hết phải trả tự do cho cụ Kỉnh (người đại diện chính của họ) và những người khác. Họ cũng bày tỏ sự bức xúc vì cho là đài truyền hình nhà nước VTV đã không tường thuật chính xác và khách quan về những sự việc đã xảy ra. Chủ tịch Chung hứa sẽ thả những người bị bắt ra trong vòng 1 tiếng và trực tiếp tham dự vào việc giải quyết tranh chấp đất đai cũng như sẽ trừng phạt những ai làm sai quấy.

    Chiều ngày 17/4, ba người dân bị công an tạm giữ để điều tra vụ án gây rối trật tự công cộng đã được thả về, Còn ông Lê Đình Kình (82 tuổi), theo ông Chung, chưa về được là do ông bị dạn xương hông và nghi gãy tay nên phải đưa vào viện Việt Đức chụp phim điều trị có thể phải mổ. Sau đó dân làng đã thả 15 cảnh sát cơ động sau 3 ngày bị bắt giữ tại nhà văn hóa thôn Hoành, 3 người khác tự giải thoát. Đến ngày 17/4, 20 người khác gồm cán bộ huyện Mỹ Đức, cán bộ thôn và công an huyện vẫn còn bị giữ.[2]

    18/4[sửa | sửa mã nguồn]

    Luật sư Trần Vũ Hải cho biết, chủ tịch Chung gọi điện thoại bảo ông phải đính chính là ông ta không có hứa hẹn gì cả. Ông Hải tuy nhiên cho biết là không chỉ có ông nghe cuộc đối thoại mà ngoài những người dân làng đối thoại với ông Chung còn có cả hai luật sư đi theo nghe cuộc nói chuyện.

    Thiếu tướng Bạch Thành Định cho biết: "Với tư cách thủ trưởng cơ quan điều tra công an Hà Nội, tôi khẳng định việc tạm thả những người này không phải là sự thỏa hiệp của chính quyền với những đòi hỏi của nhóm người kích động tại địa phương". Ông cũng nhấn mạnh sẽ cương quyết xử lý những người cầm đầu, xuyên tạc sự thật để kích động gây rối. Đến trưa 18/4, các ngả đường vào thôn Hoành vẫn bị chặn lại bằng những đống sỏi và các phiến gỗ lớn.[2]

    Tối 18/4, Phó bí thư Thành ủy Hà Nội Đào Đức Toàn cho biết Thường trực Thành ủy đã phân công Chủ tịch UBND TP Nguyễn Đức Chung chủ động tiếp xúc, đối thoại và giải quyết bức xúc của người dân huyện Mỹ Đức.[19]

    19/4[sửa | sửa mã nguồn]

    Đại biểu Quốc hội cho người dân ở thành phố Hải phòng Lê Thanh Vân và đại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc đại diện cho tỉnh Đồng Nai (chứ không phải là đại biểu quốc hội của người dân ở Hà Nội) cùng bày tỏ quan điểm cho rằng Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung nên sớm đối thoại với người dân xã Đồng Tâm (huyện Mỹ Đức). ông Quốc nói: "Lòng tin không gì tốt hơn là đối thoại với người dân”. Ông Lê Thanh Vân đặt câu hỏi, “Một dự án xây dựng sân bay quân sự được lập ra từ năm 1980 đến nay, vì mục đích quốc phòng an ninh, được giao đi, giao lại nhiều lần, để lãng phí việc sử dụng đất nông nghiệp mấy chục năm qua. Tại sao? Nhân dân Đồng Tâm có yêu cầu chính đáng là được đối thoại với Chủ tịch UBND TP Hà Nội nhưng đến nay chưa được đáp ứng. Tại sao?...[20]

    20/4[sửa | sửa mã nguồn]

    Chiều 20/4, Chủ tịch UBND Hà Nội Nguyễn Đức Chung đã tới huyện Mỹ Đức, cách xã Đồng Tâm hơn 15 km, để bàn với huyện ủy kế hoạch tiếp xúc với người dân xã Đồng Tâm. Trao đổi với Zing.vn, một người dân xã Đồng Tâm cho hay họ nhận được thông báo đề nghị mỗi xóm cử ra 10 người để tới UBND huyện đối thoại với Chủ tịch UBND Hà Nội Nguyễn Đức Chung. "Chúng tôi muốn ông Chung về Đồng Tâm đối thoại với dân chứ không lên huyện", người này nói.[19] Trong buổi họp này lãnh đạo Thanh tra thành phố công bố quyết định thanh tra trong vòng 45 ngày toàn diện việc quản lý, sử dụng và quá trình xử lý từ trước đến nay đối với diện tích đất sân bay Miếu Môn và đất ở đồng Sênh, xã Đồng Tâm.[21]

    Tại cuộc họp báo thường kỳ chiều 20-4, trả lời câu hỏi của báo chí nước ngoài về vụ việc xảy ra tại Đồng Tâm, Mỹ Đức, người phát ngôn Lê Thị Thu Hằng của Bộ Ngoại giao cho biết Thành phố Hà Nội đang có các biện pháp xử lý vụ việc theo đúng quy định của pháp luật Việt Nam, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.[22]

    21/4[sửa | sửa mã nguồn]

    Trong buổi họp hôm qua chỉ có đại diện UBND xã, không có người dân Đồng Tâm tham dự. Ông Chung nói: "Ngày mai, ngày kia, tôi sẵn sàng tiếp tục đối thoại trực tiếp với người dân xã Đồng Tâm..." và kêu gọi bà con xã Đồng Tâm làm việc theo pháp luật, tháo bỏ các vật cản, sớm để 20 chiến sĩ, cán bộ bị giữ tại thôn Hoành về với gia đình. Mọi tâm tư nguyện vọng của bà con sẽ được lắng nghe và giải quyết thấu đáo.

    ĐBQH đoàn Hà Nội Trần Thị Quốc Khánh cho biết sáng 21/4, đoàn ĐBQH Hà Nội sẽ tiếp xúc cử tri huyện Mỹ Đức. Bà nói: "từ khi được bầu và trúng cử tại đây, đến nay chưa đầy 1 năm, đã qua vài cuộc tiếp xúc cử tri nhưng tôi chưa thấy bất cứ người dân nào phản ánh việc này với đại biểu Hà Nội. Chúng tôi sẵn sàng lắng nghe, chúng tôi cũng công khai cả số điện thoại để dân có thể gọi điện bất cứ lúc nào...Tôi cho rằng lúc này cần nhất vẫn là đối thoại, đến với dân, lắng nghe dân. Trong mọi vấn đề, cả hai bên đều phải hành xử theo nhận thức hiểu biết về pháp luật chứ không thể bộc phát, cảm tính.[23]

    Cũng sáng ngày 21/4, ông Lê Đình Ba (SN 1959, phó trưởng thôn Hoành, xã Đồng Tâm, Mỹ Đức, Hà Nội) cho biết, người dân đã thả ông Đặng Văn Cảnh - Trưởng ban Tuyên giáo huyện Mỹ Đức (Hà Nội). Ông cũng cho biết, người dân đang tiến hành dọn dẹp đường sá để đón Chủ tịch TP Nguyễn Đức Chung về đối thoại.[24]

    22/4[sửa | sửa mã nguồn]

    Ông Nguyễn Đức Chung xuống xã Đồng Tâm vào buổi sáng để hội thảo với người dân ở đây (50 người được mời, những người khác có thể nghe từ loa bắt ra ngoài) khoảng hơn 2 tiếng. Trong chương trình còn có đại diện Thanh tra Chính phủ, Cục trưởng Cục Cảnh sát hình sự Hồ Sỹ Tiến cùng đại diện các ban ngành TP và huyện Mỹ Đức. 9 người dân phát biểu nêu lên 21 vấn đề, được ông Chung trả lời như sau:

    • Về kiến nghị của người dân đề nghị Tập đoàn Viettel dừng thi công, theo ông Chung thì thành phố quyết định vào ngày 20.4.2017 thanh tra toàn diện khu đất này, thanh tra toàn diện quá trình quản lý, quá trình sử dụng, quá trình xử lý toàn bộ khu đất,và cam kết đúng 45 ngày sẽ ra kết luận.
    • Về kiến nghị của người dân Đồng Tâm đề nghị huyện Mỹ Đức không tuyên truyền về đất quốc phòng, ông Chung nói đã chỉ đạo chấm dứt việc tuyên truyền như vậy vì hiện nay đang trong quá trình thanh tra.
    • Trả lời đề nghị của bà con không về trấn áp, ông Chung nói: "Chắc bà con có tâm lý cho rằng có lực lượng Bộ Công an, Công an TP về giải cứu, tôi đã cam kết không có ai về trấn áp, không có ai về giải cứu, bà con đã thấy không có chuyện đó xảy ra".
    • Về kiến nghị không truy cứu trách nhiệm hình sự, ông Chung ghi nhận ý kiến bà con về các bức xúc, thừa nhận việc bắt giữ người là sai: "Tôi ghi nhận việc làm của bà con là từ bức xúc đất đai, từ việc bắt giữ người không công bố lệnh, không mặc trang phục, bắt đưa lên ô tô. Tôi tin đất nước ta có truyền thống đánh kẻ chạy đi không đánh kẻ chạy lại. Luật pháp có quy định thành khẩn, khắc phục hậu quả, tôi tin bà con sẽ được giảm nhẹ."

    Sau đó 19 người bị giam giữ còn lại được phóng thích.[25][26] Lúc 14h20, bà Nguyễn Thị Lan đại diện chính quyền xã Đồng Tâm phát loa đọc nội dung cam kết của ông Nguyễn Đức Chung, qua đó ông Chung cam kết sẽ không truy cứu trách nhiệm hình sự người dân trong vụ việc này.[27] Cùng ngày trong buổi họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội để xem xét dự kiến chương trình giám sát của Quốc hội, Phó chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh phát biểu “Chuyện ở Mỹ Đức (Hà Nội) có xu hướng lây lan đến địa bàn khác, vấn đề khiếu nại tố cáo liên quan đến đất đai cần được quan tâm giám sát trong thời gian tới”.[28]

    Lời kể của ông Lê Đình Kình[sửa | sửa mã nguồn]

    Theo lời kể của ông Lê Đình Kình 82 tuổi, nguyên Bí thư Đảng ủy xã Đồng Tâm, vào ngày 16 tháng 6, một số sĩ quan mặc sắc phục và 'đi xe biển đỏ' đã mời ông 'ra đồng đo mốc giới', rồi đề nghị ông thuyết phục người làng đi cùng về nhà, để nhóm sĩ quan trên có thể 'làm việc'. Khi ra đến địa điểm là 'mốc 15' nơi là đồng vắng thì ông bị một sĩ quan 'đạp bay', khiến ông bị 'gãy xương hông đùi'. Ông Kình kể, sau khi bị 'đạp xong' thì ông bị 'vứt lên xe như một con vật', bị 'còng tay' và 'nhét giẻ vào mồm'.

    Ông nói, ông bị gãy xương nhưng không được đưa ngay đến bệnh viện mà bị đưa về một trụ sở công an để điều tra. Sau nhiều tiếng đồng hồ, khi cuối cùng được đưa tới một bệnh viện, thì ông bị các các nhân viên áp giải nói với bệnh viện rằng ông 'là đối tượng nguy hiểm', 'gây rối trật tự công cộng'. Ông Kình cũng cho biết, khi đến bệnh viện rồi, ông không được lo chữa trị ngay mà phải làm việc để lấy lời khai nên sau hơn 3 ngày sau 'mới được phẫu thuật'. Sau 2 tháng, ông vẫn chưa đi lại được.[29]. Hiện nay, ông đã trở thành người tàn phế, phải ngồi xe lăn do chính ông Nguyễn Đức Chung tặng.

    Căn bản pháp lý của lời cam kết[sửa | sửa mã nguồn]

    TS Nguyễn Sĩ Dũng, Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, cho là cam kết của ông Chung là có căn bản pháp luật. Ông lý luận, Công lý là giá trị Tòa án được giao nhiệm vụ bảo vệ, chứ không phải pháp luật. Với lý luận "Chính vì mang công lý trong tim, mà những người dân Đồng Tâm đã phản ứng lại một cách tương thích với hành vi bắt giữ người rất tệ của những người đại diện cho chính quyền." Từ đó ông đặt câu hỏi, trừng trị người dân vì một sự đáp trả như vậy có đạt được công lý không? [30]

    Nhận xét[sửa | sửa mã nguồn]

    • Nhà báo Osin Huy Đức, Trương Huy San, nhận xét: "Đừng nghĩ mưu để thắng dân. Nếu như các vị chưa học được gì sau "Quả bom Đoàn Văn Vươn" thì nên ngồi lại sau vụ Đồng Tâm. Cái gốc vấn đề vẫn là SHTD ("sở hữu toàn dân"). Thời bao cấp thì nó làm cho toàn dân đói kém, thời kinh tế thị trường thì nó làm cho toàn dân bất an. Việc cần làm ngay là Ủy ban Thường vụ Quốc hội phải đình chỉ quyền thu hồi đất của chính quyền địa phương trước khi bãi bỏ nó."[31]
    • Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Sĩ Dũng cho rằng: "...sự cục cằn, thô bạo của những người nông dân này chỉ là lớp vỏ bên ngoài. Đằng sau lớp vỏ đó là những tâm hồn rất dễ bị tổn thương, là những nỗi niềm chất chứa không có cách gì giãi bày cho hết. Đó là những con người vừa mới quát tháo, nhưng lập tức nghẹn ngào trình bày những oan ức của mình khi được lắng nghe....Hiện nay, cả chính quyền và cả những người dân ở Đồng Tâm, Mỹ Đức đều cần một lối thoát. Lối thoát đó chính là đối thoại."[32]
    • “Người nông dân nổi dậy” ở Hải Phòng, Đoàn Văn Vươn, từng đứng lên chống lực lượng thu hồi đất, cho biết rằng ông “sẵn sàng đứng ra làm trung gian” giữa người dân Đồng Tâm, với chính quyền nhằm giúp làm hạ nhiệt căng thẳng hiện nay. Ông Vươn cho là sự cố này xảy ra giống với vụ của ông 5 năm trước, nói rằng người dân xã Đồng Tâm “không còn niềm tin” và “đã bị đẩy tới bước đường cùng”.[33]
    • Về vụ việc ở Đồng Tâm ngày 21/04, Luật sư Lê Công Định từ Tp HCM cho rằng cần tìm cách giải quyết tận gốc rễ: "Phong trào dân oan là một cảnh báo về bất ổn xã hội ngày càng lớn, và bây giờ phát triển thành một cuộc xung đột hẳn hoi giữa nông dân và nhà cầm quyền", "Có thể tháo dỡ ngòi nổ tại Đồng Tâm không sớm thì muộn, nhưng ngòi nổ ở những nơi khác vẫn còn nguyên vẹn, chờ đến dịp lại bùng nổ một khi sở hữu toàn dân về đất đai chưa bị bãi bỏ." [34]
    • GS Phan Xuân Sơn, nguyên Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương, chủ biên công trình nghiên cứu về “Lý thuyết xung đột xã hội và quản lý, giải tỏa xung đột xã hội Việt Nam” nhận xét: "Qua thông tin báo chí thì tôi thấy những người như ông Lê Đình Kình không phải là “kẻ cầm đầu”. Ông ấy thực sự là người đại diện cho tâm tư, nguyện vọng, lợi ích của cả một cộng đồng dân cư lớn, có truyền thống văn hóa làng xã. Cho dù căn cứ pháp lý thế nào thì có vẻ như áp dụng biện pháp mạnh với những người như ông Kình là sai lầm. Sai lầm ấy trực tiếp dẫn tới việc người dân Đồng Tâm phản ứng bột phát, bắt giữ một loạt nhân viên công quyền." [35]

    Cáo buộc của báo chí[sửa | sửa mã nguồn]

    • Báo Hà Nội Mới ngày 18.4 cho là: "Một số đối tượng cơ hội chính trị dưới danh nghĩa “luật sư”, “chuyên gia”, nhà “dân chủ” đã lên mạng xã hội liên tục có những phát ngôn, tuyên bố sai lệch, không đúng bản chất sự việc, tỏ vẻ “hào hiệp”, sẵn lòng “hỗ trợ” người dân đòi “quyền lợi”.... Mục đích chính của các đối tượng này không gì khác là cố tình bôi đen sự thật nhằm làm chệch hướng dư luận, lợi dụng tình hình để nói xấu chế độ và kích động sự quá khích của một bộ phận nhân dân khiến tình hình càng thêm căng thẳng." [36] Luật sư Hà Huy Sơn, người đã đăng tải những lời khuyên nhủ dành cho người dân Đồng Tâm trên trang cá nhân, nhận xét: "Tôi cho rằng nếu báo muốn nói một điều gì đó thì phải có bằng chứng cụ thể. Luật sư nào, kích động hay bôi xấu như thế nào? Chứ chỉ nói chung chung thì tôi cho rằng đó chỉ là những lời nhận xét chủ quan vu vơ." [37]

    Ảnh hưởng mạng xã hội[sửa | sửa mã nguồn]

    • Theo Đoan Trang, hà báo tự do từ Hà Nội: "...Để xảy ra tình trạng facebooker phải vào cuộc đưa tin, phần lỗi thuộc về một nhà nước hạn chế tự do ngôn luận và của một nền báo chí bị nhà nước kiểm soát. Ngoài ra, nếu ngay từ đầu chính quyền không làm gì sai thì đã không có vụ Đồng Tâm, và nếu không có mạng xã hội lên tiếng - bình luận, phân tích, mở rộng vấn đề thay vì chỉ đưa tin - thì rất có thể Đồng Tâm đã bị đàn áp trong im lặng như những Nghệ An, Thái Bình, Tây Nguyên năm nào." [38]
    • Giảng viên Lê Toàn tại đại học Monash Úc cho là, với sự hỗ trợ của những người ủng hộ nhân quyền, các nhà hoạt động chính trị, truyền thông quốc tế và các blogger độc lập và bằng cách sử dụng Facebook, YouTube, và phương tiện truyền thông xã hội tương tự, người dân Đồng Tâm chuyển tải một câu chuyện khác về sự kiện này so sánh với lối tường thuật của nhà nước.[39]

    Bài học Đồng Tâm[sửa | sửa mã nguồn]

    • Tại cuộc họp báo sáng 24/4, Phó tổng Thanh tra Chính phủ Ngô Văn Khánh cho rằng: "Đây là bài học lớn cho cả hai phía, không chỉ người dân mà cả cơ quan quản lý nhà nước". "Sau vụ việc này, Thanh tra Chính phủ với tư cách là cơ quan trực tiếp tiếp công dân, giải quyết khiếu nại tố cáo sẽ cùng các cơ quan nhà nước khác tổng kết, rút kinh nghiệm, thận trọng đưa ra những kiến nghị, bổ sung vào quá trình quản lý của mình".[40]
    • Luật sư Lê Đức Tiết - Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về Pháp luật-Dân chủ, Ủy ban TW MTTQ Việt Nam - cho là: "Trong việc xử lý, giải quyết khiếu kiện liên quan đến đất đai, cơ quan chức năng không điều hòa được 3 lợi ích: quốc gia, tập thể và cá nhân.Thực tế cho thấy nhiều sự việc nóng liên quan đến đất đai xảy ra do cơ quan chức năng phủ nhận một trong 3 lợi ích trên. Hiện nay, việc quản lý của luật pháp đất đai có 3 cách: quản lý bằng luật hành chính, dân sự và hình sự. Tuy nhiên, nhiều việc đáng lý chỉ dùng biện pháp hành chính thì chính quyền lại dùng luật pháp hình sự và ngược lại. Điều này gây bức xúc dư luận. Không phải riêng sự việc ở Đồng Tâm mà nhiều vụ khác đó đã chứng minh điều này. Nếu chúng ta không giải quyết những nguyên nhân trên thì thời gian tới sẽ còn nhiều vụ Đồng Tâm xảy ra.[41]
    • Sáng 25/4, ông Võ Văn Thưởng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương trong khi tiếp xúc cử tri tại thành phố Biên Hòa bày tỏ: Cán bộ, chính quyền cần đối thoại, lắng nghe để giải quyết ý kiến của người dân, mà sự việc tại Đồng Tâm, Mỹ Đức, Hà Nội vừa qua là một bài học đắt giá; không được để từ sơ suất nhỏ "đẻ" ra sơ suất lớn dẫn đến người dân mâu thuẫn với chính quyền, nguy hiểm nhất là dân không tin vào việc xử lý của chính quyền địa phương.[42]
    • Chiều ngày 26/4, tại thành phố Hồ Chí Minh, Chủ tịch nước Trần Đại Quang trong dịp tiếp xúc cử tri quận 1, quận 3 và quận 4, cho biết: "Chúng tôi đang chỉ đạo thành phố Hà Nội rút kinh nghiệm toàn diện vụ việc xảy ra ở Đồng Tâm. Nhưng liên quan đến vụ việc này tôi cho rằng chúng ta phải nắm chắc tình hình, phải tìm hiểu rõ nguyên nhân vì sao có tình trạng đó. Từ đó có những biện pháp giải quyết có tình, có lý. Muốn vậy chúng ta phải lắng nghe ý kiến của nhân dân và chúng ta phải giải thích cho dân hiểu được những chủ trương, chính sách của Nhà nước để tạo được sự đồng thuận” [43]
    • Tiếp xúc cử tri quận Đồ Sơn (Hải Phòng) ngày 13-5, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhận xét: "...chính quyền khi thực thi nhiệm vụ phải làm đúng chính sách, pháp luật; làm việc có lý có tình, trên tinh thần thuyết phục dân, để dân hiểu chủ trương của Đảng, Nhà nước. Kinh nghiệm từ các vụ việc trong quá khứ như Quán Nam, Đồ Sơn tại Hải Phòng, và vụ việc vừa qua ở Đồng Tâm (huyện Mỹ Đức, Hà Nội) là do chính quyền không sát dân, giải quyết sai quy định pháp luật." [44]

    Hậu quả[sửa | sửa mã nguồn]

    Hà Nội ngày 27-4 ra quyết định thay Phó trưởng đoàn Thanh tra đất đai ở Đồng Tâm, đúng như cam kết của Chủ tịch TP Nguyễn Đức Chung trong buổi đối thoại với nhân dân Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức.[45]

    Vụ án Đồng Tâm[sửa | sửa mã nguồn]

    Ngày 13-6, Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an TP Hà Nội đã ra quyết định khởi tố điều tra vụ án hình sự vụ việc xảy ra tại thôn Hoành, xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, Hà Nội ngày 15-4. Việc khởi tố vụ án nhằm điều tra làm rõ các hành vi bắt giữ người trái pháp luật theo Điều 123 và hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản theo Điều 143 Bộ luật Hình sự. Công an Hà Nội cho biết cơ quan điều tra đang phối hợp với các cơ quan chức năng điều tra, xử lý vụ việc theo quy định pháp luật.[46]

    Hôm 14/6, ông Lê Đình Kình, người bị đánh đập và bắt trái phép, cho biết: "... tôi có gọi điện ngay cho ông Chung. Ông Chung nói rằng bản cam kết mà ông ấy ký hôm 22/4 về việc không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với toàn thể nhân dân xã Đồng Tâm là ông ấy ký chứ không có con dấu." "Ông ấy nói là quyền khởi tố là của cơ quan pháp luật chứ không phải của ông ấy." "Nhưng ông Chung quên rằng, bản cam kết tuy không có con dấu nhưng ông ấy có lăn tay vào đó, và việc điểm chỉ còn đảm bảo hơn vì không ai có vân tay trùng nhau trong khi con dấu nào thì cũng có khả năng bị làm giả được." [47]

    Ngày 4 tháng 7, Viện Kiểm sát nhân dân huyện Mỹ Đức, Hà Nội ra cáo trạng truy tố 14 cựu cán bộ địa phương vì những sai phạm trong quản lý đất đai tại xã Đồng Tâm. Các bị can bị truy tố, đưa ra xét xử về tội “lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” và “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”. Trong số các bị can, có 10 cựu cán bộ xã, trong đó có 3 nguyên chủ tịch UBND, một bí thư, một chủ tịch HĐND, trưởng ban tài chính, trưởng công an xã...Họ bị cáo buộc, trong thời gian từ 2002-2013, đã buông lỏng quản lý công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực đất đai và vì động cơ vụ lợi đã cấp, giao đất trái thẩm quyền, hợp thức đất lấn chiếm cho một số hộ dân trái quy định. 4 người là cựu cán bộ huyện Mỹ Đức, một người nguyên là trưởng Phòng Tài nguyên - môi trường, một giám đốc và phó giám đốc và một cán bộ Văn phòng đăng ký đất đai. Họ bị cho là thiếu trách nhiệm trong việc thẩm định, thẩm tra nguồn gốc đất dẫn đến việc ký xác nhận giấy tờ cho những diện tích đất bị lấn chiếm không có căn cứ.[48]

    Ông Lê Đình Công, người cùng cha mình là ông Lê Đình Kình bị bắt lên xe hôm 15/4, và được thả vài ngày sau đó, cho biết từ tháng Bảy tới nay có khoảng 70 người dân Đồng Tâm đã nhận được nhiều giấy triệu tập liên quan đến vụ việc tranh chấp đất đai hồi tháng Tư tại xã Đồng Tâm. Bản thân ông và cũng đã nhận được ba giấy triệu tập của Công an TP Hà Nội và Bộ Quốc phòng, về cáo buộc "gây rối trật tự công cộng".[49]

    Hội nghị công dân[sửa | sửa mã nguồn]

    Ông Công cho biết, ngày 27/8 đã có một "cuộc họp toàn thể nhân dân xã Đồng Tâm, khẳng định đất Đồng Sênh là đất nông nghiệp của nhân dân Đồng Tâm.":

    • "Thứ nhất, nếu chính quyền Hà Nội, công an Hà Nội mà cố tình cướp đi quyền lợi đất đai của người dân thì người dân Đồng Tâm sẽ giữ đến hơi thở cuối cùng.",
    • "Thứ hai nếu chính quyền mà bắt một người Đồng Tâm, thì người dân Đồng Tâm cũng sẽ sẵn sàng đổ máu.", "Họ coi thường kỉ cương phép nước, coi thường pháp luật thì nhân dân đồng Tâm sẽ cho họ thấy thế nào là coi thường kỷ cương phép nước, và coi thường pháp luật.", "Nhân dân Đồng Tâm sẽ xử toàn bộ người làm sai, không kể bất kì một ai từ huyện đến thành phố, người dân sẽ quyết tâm chiến đấu đổ máu."

    Ngoài ra theo ông Công, họ đã nhờ người gửi đơn gồm gần 1000 chữ ký của người dân Đồng Tâm đến các đại sứ quán Hoa Kỳ, Thụy Sĩ, Thụy Điển... để nhờ giúp đỡ người dân Đồng Tâm.[49]

    Ý kiến thủ tướng[sửa | sửa mã nguồn]

    Nói với cử tri ở Hải Phòng hôm 26/6, ông Nguyễn Xuân Phúc phát biểu: "Tội giữ người trái phép đó phải được điều tra xử lý nghiêm túc, cũng như tội phá hoại tài sản." "Tôi đã nói phương châm, trước khi xử lý người dân sai trái, quá khích này, phải xử lý ngay những cán bộ đã lạm dụng, vô trách nhiệm, đã làm sai ở tại cái xã đó. Chế độ chúng ta mà bắt giữ mất chục người, sao có chuyện như vậy." [50]

    Kêu gọi đầu thú[sửa | sửa mã nguồn]

    Công an Hà Nội ngày 13/10 gửi thư đến người dân thôn Hoành với nội dung kêu gọi những người có hành vi hủy hoại tài sản, bắt giữ người trái pháp luật ra tự thú và đầu thú và cho biết "người che giấu, cản trở người có hành vi vi phạm pháp luật tự thú, đầu thú sẽ bị xử lý nghiêm khắc theo quy định của pháp luật".

    Theo phó trưởng thôn Hoành, đến nay có gần 50 người dân trong thôn nhận được giấy triệu tập đến cơ quan công an làm việc. Tuy nhiên, hầu hết người dân không đến cơ quan điều tra theo giấy triệu tập vì theo họ việc bắt giữ người xuất phát từ việc cơ quan chức năng mời người dân đi chỉ mốc lộ giới khu đất Đồng Sênh (xã Đồng Tâm) nhưng lại tổ chức bắt một số người. Họ cho rằng cần làm rõ sai phạm của việc bắt giữ người của cơ quan chức năng.[51]

    Từ Đồng Tâm, ông Lê Đình Công nói hôm 16/10: "Đầu thú là phải phạm tội. Phải có lệnh truy nã mới kêu gọi ra đầu thú....Về mọi sự việc đã xảy ra, nếu công an không về đánh người, bắt người thì sẽ không có chuyện bắt giữ 38 công an đấy. Những người đánh dân thì họ hoàn toàn không đả động đến. Về mọi sự việc đã xảy ra, nếu công an không về đánh người, bắt người thì sẽ không có chuyện bắt giữ 38 công an đấy. Những người đánh dân thì họ hoàn toàn không đả động đến." [52]

    Kết quả thanh tra đất đai[sửa | sửa mã nguồn]

    Dự thảo kết luận thanh tra[sửa | sửa mã nguồn]

    Thanh tra TP Hà Nội ngày 7 tháng 7 công bố dự thảo kết luận thanh tra toàn diện về việc quản lý, sử dụng và quá trình xử lý từ trước đến nay đối với diện tích đất khu sân bay Miếu Môn thuộc địa giới hành chính xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức. Theo đó, Theo kết luận, từ năm 1981 đến nay, toàn bộ đất sân bay Miếu Môn có các mốc giới bê tông cốt thép được cắm trên thực địa còn nguyên, là đất quốc phòng, do các đơn vị quốc phòng quản lý và sử dụng, có diện tích 236,9 ha. Trong diện tích 236,9 ha có 64,11 ha đất thuộc địa giới hành chính xã Đồng Tâm. Trong quá trình quản lý, sử dụng, các đơn vị quốc phòng đã ký hợp đồng giao khoán hàng năm với UBND xã Đồng Tâm để UBND xã giao cho các đội sử dụng vào mục đích nông nghiệp, từ năm 2012 không giao khoán nữa nhưng đến nay các hộ dân vẫn đang sản xuất nông nghiệp tại đây. Các đơn vị quốc phòng đã buông lỏng quản lý đất quốc phòng, chưa thực hiện di dời một số hộ dân đã ăn ở trên đất quốc phòng từ trước năm 1980, để các hộ lấn chiếm, cho tặng, chuyển nhượng, xây dựng công trình trái phép. Trong quá trình quản lý về dân cư và trật tự xây dựng, từ năm 2003 đến năm 2010, UBND xã Đồng Tâm đã xác nhận các hồ sơ thừa kế, cho, tặng, chuyển nhượng của các hộ dân đang sử dụng đất quốc phòng là trái thẩm quyền, và vi phạm pháp luật về quản lý đất đai.[53]

    Nhận xét[sửa | sửa mã nguồn]

    • Giáo sư Nguyễn Khắc Mai, nguyên Vụ trưởng Vụ Nghiên cứu - Ban Dân vận Trung ướng, hiện là Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa Minh triết, hoàn toàn không đồng ý với kết quả của dự thảo kết luận trên: “Những kết luận sơ bộ thì tôi thấy nhiều điều không trung thực, và đấy là cái năng lực cũng như là thái độ xưa nay của họ thôi. Họ không muốn đi đến cái chân lý tận cùng đâu”. Chân lý mà giáo sư Nguyễn Khắc Mai cho rằng cần phải đi đến tận cùng trong giải quyết vấn đề Đồng Tâm, chính là nhìn ra sai lầm đầu tiên, cũng là lớn nhất, đó là chuyển đổi mục tiêu sử dụng đất không rõ ràng minh bạch. “Người ta giao cho anh làm sân bay chứ không phải nói là đất quốc phòng chung chung rồi anh muốn làm gì thì anh làm. Khi anh đã không làm sân bay thì nguyên tắc anh phải trả lại cho chính phủ để chính phủ trả lại cho dân. Hiện nay dân cũng có yêu cầu rất lớn để làm ăn sinh sống. Đó là sai lầm rất lớn của họ.” [54]
    • Luật sư Đặng Đình Mạnh chia sẽ trên trang cá nhân của ông rằng: "Những nguyên nhân chính yếu gây nên "sự cố" Đồng Tâm như chính sách về sở hữu đất đai, về giải quyết khiếu nại, về tình trạng tham nhũng hoặc yếu kém của cán bộ công chức... đều bị xem nhẹ.” [54]
    • Ông Lê Đình Kình, sau khi theo dõi diễn biến buổi công bố dự thảo kết quả thanh tra, đã trả lời báo chí trong nước rằng “Chúng tôi sẽ tiếp tục kiến nghị lên Chính phủ”.[54]

    Ý kiến Chủ tịch UBND TP Hà Nội về đất quốc phòng[sửa | sửa mã nguồn]

    Sau khi Thanh tra TP công bố dự thảo kết luận về đất đai tại xã Đồng Tâm, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung có nói về đất quốc phòng: "...Ai là người đi bảo vệ đất nước, ai là người cho chúng ta sống trong bình yên? Ai hiểu mảnh đất này để không là không có giá trị? Trên thế giới tất cả đất thuộc về an ninh quốc phòng, tại sao nước Mỹ để cả một bang để trống cho quốc phòng?...Bây giờ các anh bảo quân đội không sử dụng phải trả cho dân, xin lỗi anh cái giá phải trả cho nền độc lập tự do là thế nào? Mà các anh bảo quân đội phải trả. Quân đội không bắt buộc phải chứng minh cho người dân chúng tôi phải làm gì trong đó. Mà các anh không được phép hỏi, thậm chí cấp nào mới được biết chứ không phải giải thích cho các anh đất làm gì? Các anh không có quyền đó, bởi đó là an ninh quốc gia, dân tộc ta có bao triệu con người phải hy sinh để bảo vệ nền độc lập đó...Đất này dùng cho quốc phòng, là để chúng ta phòng thủ, không có nghĩa công bố cho người dân biết mà phải có những gì thuộc bí mật quốc gia thì cũng không cần phải thông báo cho cả làng cả dân biết, thậm chí đến cấp tôi cũng không biết nó là cái gì...Quân đội đặc công vẫn đeo ngụy trang đầy mình nhưng nhô lên cái thấy một người trong lòng đất, hay các bác thấy chiến tranh ở một loạt nước cả sân bay ở Nam Tư bên dưới là ngầm hết, làm sao người ta phải công bố cho dân biết. Dân biết để kẻ thù biết thì đất nước ta phòng thủ thế nào được? Các bác đừng đi hỏi lấy điều mà có lẽ cho phép tôi nói từ gần dân nhất, "cùn" để che lấp đi những âm mưu khác. Chúng ta nên thẳng thắn...Toàn bộ tài liệu ngày 22/4 còn đó, hình ảnh cụ Kình ra phất cờ còn đó, tất cả còn đó, tất cả còn nguyên giá trị. Tôi nhắc lại một điều trong cuộc đối thoại hôm 22/4 bà con xã Đồng Tâm, thôn Hoành tất cả chúng ta phải thượng tôn pháp luật, lấy pháp luật làm trọng và chúng ta phải chấp hành và quyền của mọi người là quyền được cung cấp tài liệu, quyền được kiến nghị, được giải đáp nhưng phát biểu phải có giới hạn." [55]

    Quan điểm ông Lê Đình Kình[sửa | sửa mã nguồn]

    Ông Lê Đình Kình, cựu chủ tịch UBND xã Đồng Tâm, ngày 18/07/2017 cho BBC biết vào đầu thập niên 1980, toàn bộ khu đất nông nghiệp Đồng Sênh được đưa vào quy hoạch dự án quốc phòng. Ngày 10/11/1981, theo Quyết định 386 QĐ/UB, UBND tỉnh Hà Sơn Bình (tên cũ) tiến hành giao đất giai đoạn I, thu hồi khu đất 47,36 ha thuộc phía đông Đồng Sênh. Đổi lại, Hợp tác xã Đồng Tâm được đền bù 150.312,00 đồng. Cũng theo ông Lê Đình Kình, sau Đại hội 10, năm 2006, dự án Sân bay Miếu Môn là "không khả thi" và là một "dự án treo".Tuy nhiên khu đất 47,36ha đã thu hồi đền bù năm 1981 rồi nên được xem là đất quốc phòng, thuộc quản lý của Bộ Tư lệnh công binh, và sau này thuộc Lữ đoàn 28, Quân chủng phòng không không quân. Chỉ có 14 hộ dân có hợp đồng canh tác trên khu đất này để nộp tô lợi hàng năm cho lữ đoàn.

    Khu đất phía tây của Đồng Sênh, theo ông Lê Đình Kình, tuy nằm trong diện quy hoạch nhưng từ năm 1981 đến nay chưa có quyết định thu hồi, đền bù nên người dân vẫn tiếp tục canh tác, nuôi trồng, và coi đây vẫn là đất nông nghiệp 'nằm trong quy hoạch quốc phòng'. Quan điểm này cũng được đại diện Lữ đoàn 28 chia sẻ. "Phần đất thuộc dự án còn lại người dân tiếp tục canh tác cho đến khi có quyết định thu hồi giai đoạn II. Khi đó người dân sẽ có giấy tờ tường trình, giải phóng mặt bằng, đền bù theo chính sách luật đất đai năm 2003," ông Kình dẫn lời Lữ phó Nguyễn Văn Liêm nói hôm 30/7/2007.

    Ngày 20/10/2014, UBND TP Hà Nội ra Quyết định 5383 "bàn giao 2.367.562,3m2" (tức khoảng 236 ha) cho Quân chủng Phòng không Không quân. Quyết định này không nêu rõ trong số 236 ha này, phần nào thuộc Đồng Sênh, phần nào thuộc đất của huyện Chương Mỹ kế bên. Tuy nhiên, người dân Đồng Tâm cho rằng quyết định bàn giao nói trên không nhắc tới việc "thu hồi và đền bù" như Quyết định 386 năm 1981, và giới chức chưa hề thực hiện việc đền bù theo luật đất đai, cho nên nó không làm thay đổi nguyên trạng đất Đồng Sênh. Do vậy, đông Đồng Sênh vẫn là đất quốc phòng Lữ đoàn 28 k‎ý hợp đồng cho dân canh tác, còn tây Đồng Sênh tiếp tục là đất nông nghiệp người dân Đồng Tâm tự do canh tác." [56]

    Kết luận thanh tra chính thức[sửa | sửa mã nguồn]

    Ngày 25-7-2017, Thanh tra thành phố Hà Nội chính thức thông báo kết luận Thanh tra toàn diện về việc quản lý, sử dụng và quá trình xử lý đối với diện tích đất khu sân bay Miếu Môn thuộc địa giới xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức. Trong đó khẳng định “Thực tế không có diện tích 59 ha hoặc 49 ha đất mà ông Lê Đình Kình và một số công dân nêu, toàn bộ diện tích đất sân bay Miếu Môn thuộc địa giới hành chính xã Đồng Tâm là đất quốc phòng” [57]

    Kỷ niệm[sửa | sửa mã nguồn]

    Ngày 15 tháng 4 năm 2018, hàng ngàn người dân xã Đồng Tâm tổ chức buổi lễ kỷ niệm 1 năm ngày xảy ra biến cố. Cụ Lê Đình Kình cho RFA biết chính quyền đã làm nhiều biện pháp để ngăn cản buổi lễ nhưng đều thất bại, vì ban tổ chức giấu kín thông tin về địa điểm tổ chức đến tận phút chót. Cụ Kình nói rằng hàng ngàn công an đã được sắp xếp vây kín mọi nẻo đường đến xã Đồng Tâm, cũng như bao quanh khu vực lễ kỷ niệm. Một ngày trước buổi lễ, lực lượng an ninh đã canh cửa nhiều nhà hoạt động, không cho họ ra khỏi nhà như nhà hoạt động Trần Thị Thảo, nhà báo Phạm Thành, Nguyễn Tường Thụy, Huỳnh Ngọc Chênh, Nguyên Bình, Phan Khang.[58]

    Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

    Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

    1. ^ Người dân Đồng Tâm thả ông Đặng Văn Cảnh, tuoitre.vn, 21/4/2017
    2. ^ a ă â 15 cảnh sát bị bắt giữ tại Mỹ Đức được thả tự do, vnexpress.net, 18.4.2017
    3. ^ a ă Vụ Đồng Tâm: 'Người dân đã vượt qua làn ranh sợ hãi', BBC 17/4/2017
    4. ^ Nhìn lại vụ Đồng Tâm - vì đâu nên nỗi?, www.bbc.com, 3.6.2017
    5. ^ Nội dung Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 4/2017, vpcp.chinhphu.vn, 4/5/2017
    6. ^ Chính quyền xã tiếp tay cho dân bán đất quốc phòng, thanhtra.com.vn, 17/07/2015
    7. ^ Cán bộ dựng nhà trên dự án quốc phòng, đua nhau mua đất, www.tienphong.vn, 6/4/2014
    8. ^ Bi hài, 'quan xã' trả lại đất, doanh nghiệp lo phá sản, Trần Thanh, báo Tiền Phong, 14/5/2014
    9. ^ http://vietnamnet.vn/vn/thoi-su/thong-tin-moi-nhat-vu-gay-roi-trat-tu-o-huyen-my-duc-367345.html
    10. ^ Dân làng Đồng Tâm tiếp tục đấu tranh giữ đất, www.rfa.org, 17/4/2017
    11. ^ Cưỡng chế đất Mỹ Đức: Hà Nội đồng ý đối thoại với dân, vi.rfi.fr, 19/4/2017
    12. ^ http://ttvn.vn/doi-song/thanh-tra-ha-noi-khong-co-dat-nong-nghiep-xu-dong-senh-nhu-kien-nghi-cua-nguoi-dan-dong-tam-8201777101853105.htm
    13. ^ Bình luận vụ người dân Đồng Tâm, Mỹ Đức 'bắt giữ cảnh sát', Video BBC Tiếng Việt, 16.4.2017
    14. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên bbc1
    15. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên bbc2
    16. ^ Lãnh đạo Hà Nội và Viettel 'đã gặp cụ Kình' trong vụ Đồng Tâm, www.bbc.com, 17/04/2017
    17. ^ Hà Nội thông tin về tình hình tại xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, vov.vn, 16.4.2017
    18. ^ Hà Nội kêu gọi người dân Mỹ Đức thả công an bị bắt giữ, vnexpress.net, 16.4.2017
    19. ^ a ă Chủ tịch Nguyễn Đức Chung về huyện Mỹ Đức làm việc, news.zing.vn/, 20.4.2017
    20. ^ Đại biểu Quốc hội: “Chủ tịch Hà Nội nên đối thoại với dân Đồng Tâm”, dantri.com.vn, 19/04/2017
    21. ^ Thanh tra toàn diện đất Đồng Tâm trong 45 ngày, tuoitre.vn, 20/04/2017
    22. ^ Bộ Ngoại giao lên tiếng về 'điểm nóng' Đồng Tâm - Mỹ Đức, tuoitre.vn, 20/04/2017
    23. ^ Vụ Đồng Tâm, Mỹ Đức: ĐBQH Hà Nội chính thức lên tiếng, www.baogiaothong.vn, 21/04/2017
    24. ^ Người dân Đồng Tâm thả Trưởng ban Tuyên giáo huyện Mỹ Đức, vtc.vn, 21/04/2017
    25. ^ Chủ tịch Hà Nội kết luận tại cuộc đối thoại với người dân Đồng Tâm, danviet.vn, 22.4.2017
    26. ^ Người dân Đồng Tâm trao thả hết 19 cán bộ, chiến sĩ, vietnamnet.vn, 22.4.2017
    27. ^ Thả 19 người, không truy cứu trách nhiệm hình sự dân Đồng Tâm, tuoitre.vn, 22/04/2017
    28. ^ Giải quyết khiếu nại đất đai để không có những "chuyện ở Mỹ Đức", dantri.com.vn, 22.4.2017
    29. ^ Cụ Lê Đình Kình kể lại vụ bị hành hung 'vì đất nông nghiệp', BBC, 19/06/2017
    30. ^ Anh Chung cam kết không truy cứu trách nhiệm hình sự có đúng?, vtc.vn, 22/04/2017
    31. ^ Đừng nghĩ mưu để thắng Dân, Osin Huy Đức
    32. ^ Lối ra cho khủng hoảng Đồng Tâm, vtc.vn, 19/04/2017
    33. ^ Ông Đoàn Văn Vươn muốn ‘hòa giải’ vụ Đồng Tâm, www.voatiengviet.com, 19/04/2017
    34. ^ Đồng Tâm: Đối thoại bước đầu thành công, www.bbc.com, 22/04/2017
    35. ^ Đồng Tâm, bài học trong xử lý xung đột, plo.vn, 24/04/2017
    36. ^ Lessons Lật mặt những luận điệu sai tri lợi dụng sự việc xảy ra ở xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, hanoimoi.com.vn, 18/04/2017
    37. ^ Vụ Đồng Tâm: Điệp khúc “thế lực thù địch” kích động!, www.rfa.org, 25/04/2017
    38. ^ Đồng Tâm: 'Ta đã thấy gì trong hôm nay?', www.bbc.com, 23/04/2017
    39. ^ Lessons Learned From Vietnam's Dong Tam Standoff, thediplomat.com, 24/04/2017
    40. ^ Thanh tra Chính phủ: 'Đồng Tâm là bài học lớn', vnexpress.net, 24/04/2017
    41. ^ Bài học nhìn từ Đồng Tâm: Đừng ngại đối thoại với dân, news.zing.vn, 24/04/2017
    42. ^ Ông Võ Văn Thưởng: “Sự việc ở Đồng Tâm, Mỹ Đức là bài học đắt giá“, vov.vn, 25/04/2017
    43. ^ Chủ tịch nước: “Chỉ đạo Hà Nội rút kinh nghiệm toàn diện vụ Đồng Tâm“, vov.vn, 26/04/2017
    44. ^ Thủ tướng: Vụ Đồng Tâm là do chính quyền giải quyết sai pháp luật, nld.com.vn, 13/05/2017
    45. ^ Thay Phó đoàn thanh tra đất đai ở Đồng Tâm, vietnamnet.vn, 27/04/2017
    46. ^ Khởi tố điều tra vụ bắt người trái pháp luật tại xã Đồng Tâm, tuoitre.vn, 13/06/2017
    47. ^ Đồng Tâm nóng lên sau tuyên bố của Chủ tịch Chung, bbc, 14/06/2017
    48. ^ Truy tố 14 cựu cán bộ liên quan sai phạm đất đai tại Đồng Tâm, tuoitre, 4/07/2017
    49. ^ a ă Đồng Tâm 'sẽ giữ đất đến hơi thở cuối cùng', bbc, 29/08/2017
    50. ^ ‘Xử cả cán bộ vô trách nhiệm và phần tử quá khích’, bbc, 27/06/2017
    51. ^ Công an Hà Nội kêu gọi người dân thôn Hoành tự thú, tuoitre.vn, 13/10/2017
    52. ^ Đồng Tâm còn căng thẳng sau thư kêu gọi tự thú?, BBC, 16/10/2017
    53. ^ Thanh tra Hà Nội: 59 ha đất đồng Sênh là đất quốc phòng, vietnamnet.vn, 7/07/2017
    54. ^ a ă â Đồng Tâm, sau 45 ngày của hy vọng, www.rfa.org, 7/07/2017
    55. ^ Ông Nguyễn Đức Chung nói vụ Đồng Tâm: Phải lấy pháp luật làm trọng, vietnamnet.vn, 7/07/2017
    56. ^ Đồng Tâm: Nhận diện đâu là đất tranh chấp, BBC, 18/07/2017
    57. ^ Kết luận vụ Đồng Tâm: Sân bay Miếu Môn là đất quốc phòng , tuoitre.vn, 25.7.2017
    58. ^ “Công an bao vây buổi lễ kỷ niệm 1 năm khủng hoảng Đồng Tâm”. Đài Á Châu Tự do. Truy cập 17 tháng 4 năm 2018.