Binh chủng Công binh, Quân đội nhân dân Việt Nam

Binh chủng Công binh
Quân đội Nhân dân Việt Nam
Quân kỳ Phù hiệu
Quốc gia	Việt Nam
Thành lập	25 tháng 3 năm 1946 (1946-03-25)
Quân chủng	Lục quân
Phân cấp	Binh chủng (Nhóm 4)
Nhiệm vụ	Binh chủng kỹ thuật
Quy mô	12.000 người
Bộ phận của	Bộ Quốc phòng
Bộ chỉ huy	Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội
Khẩu hiệu	Mở đường thắng lợi
Thành tích	Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ×2  Huân chương Sao Vàng  Huân chương Hồ Chí Minh ×2  Huân chương Độc lập hạng Nhất
Chỉ huy
Tư lệnh	Trần Trung Hoà
Chính ủy	Đinh Ngọc Tường
Chỉ huy nổi bật	Hoàng Đạo Thúy Lê Khắc Trần Đình Xu Trương Quang Khánh Dương Đức Hòa Trần Hồng Minh

Binh chủng Công binh là một binh chủng chuyên môn kỹ thuật của Quân đội nhân dân Việt Nam, thuộc Quân chủng Lục quân Bộ Quốc phòng Việt Nam, có chức năng bảo đảm các công trình trong tác chiến, xây dựng các công trình quốc phòng và đảm bảo cầu đường cho bộ đội vận động tác chiến.

Lịch sử hình thành

Binh chủng Công binh hình thành tháng 9 năm 1945. Tiền thân của Binh chủng Công binh hiện nay là những tổ đánh phá đường sá, cầu cống,...nhằm ngăn chặn tối đa bước tiến của quân Pháp quay trở lại xâm lược Việt Nam.

Ngày truyền thống của Binh chủng Công binh là ngày 25 tháng 3 năm 1946, ngày Chủ tịch Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 34-SL về việc thành lập Công chính Giao thông Cục thuộc Bộ Quốc phòng Việt Nam, tiền thân của lực lượng công binh. Điều 13 của Sắc lệnh ghi rõ: “Công chính Giao thông Cục có nhiệm vụ tổ chức thi hành việc vận tải, thông tin, vẽ bản đồ và tổ chức công binh dùng vào các việc chuyên môn như cầu cống, đường sá, máy móc…” Ngày 25/3/1946 đánh dấu sự ra đời của ngành công binh Quân đội nhân dân Việt Nam và trở thành ngày truyền thống của Bộ đội Công binh Việt Nam.

Ngày 29/4/1946, Bộ Quốc phòng ban hành Thông tri số 300/TT, quy định nhiệm vụ của Công chính Giao thông Cục gồm: tổ chức vận tải, quản lý và sửa chữa phương tiện, mua sắm và bảo quản nhiên liệu, mở các xưởng sửa chữa, hỗ trợ công binh và vẽ bản đồ, thông tin liên lạc. Đến 2/12/1946, cơ quan này đổi tên thành Giao thông Công binh Cục. Cuối tháng 12/1946, ba tiểu đoàn đầu tiên được thành lập, đảm nhiệm công tác phá hoại và xây dựng công sự trên các tuyến phố Hà Nội.

Ngày 5/2/1949, Giao thông Công binh Cục được đổi thành Cục Công binh. Tiếp đó, ngày 7/1/1951, Bộ Tổng Tư lệnh ra Quyết định số 44/QĐ thành lập trung đoàn công binh trực thuộc Bộ Tổng Tham mưu với nhiệm vụ vượt sông, sửa đường, làm công sự, bộc phá và huấn luyện cán bộ. Thực hiện quyết định này, ngày 15/1/1951, Trung đoàn Công binh 151 chính thức ra đời tại khu rừng Khuôn Lâm (Phú Lương, Thái Nguyên).

Bộ đội Công binh đã liên tục tham gia và hoàn thành tốt nhiệm vụ trong nhiều chiến dịch lớn như:Biên Giới (1950),Trần Hưng Đạo (1951), Hoàng Hoa Thám (1951), Quang Trung – Hòa Bình (1951–1952), Tây Bắc (1952), Thượng Lào (1953) và Đông Xuân 1953–1954.

Đặc biệt, trong Chiến dịch Điện Biên Phủ (1954), lực lượng Công binh đã xuất sắc thực hiện nhiệm vụ: sửa chữa, mở mới hàng trăm km đường và cầu phục vụ vận chuyển, xây dựng tuyến đường kéo pháo, đồng thời làm các trận địa pháo lựu, pháo phòng không, góp phần quan trọng vào phương châm tác chiến “đánh chắc, tiến chắc” của Bộ.

Bộ Tư lệnh Công binh được thành lập ngày 28 tháng 6 năm 1965 theo Quyết định 102/QP của Bộ Quốc phòng.

Lãnh đạo Binh chủng Công binh

• Tư lệnh: Thiếu tướng Trần Trung Hoà
• Chính ủy: Thiếu tướng Đinh Ngọc Tường
• Phó Tư lệnh - TMT: Đại tá Nguyễn Hồng Giang
• Phó Tư lệnh: Đại tá Hà Huy Khánh
• Phó Chính ủy: Đại tá Khổng Mạnh Hưng

Cơ quan trực thuộc

• Văn phòng
• Thanh tra
• Phòng Tài chính
• Phòng Khoa học Quân sự
• Phòng Thông tin Khoa học quân sự
• Phòng Điều tra hình sự
• Phòng Cứu hộ cứu nạn
• Phòng Kinh tế
• Bộ Tham mưu
• Cục Chính trị (Thành lập 20/7/1949)
• Cục Hậu cần
• Cục Kỹ thuật
• Cục Công trình Quốc phòng

Đơn vị trực thuộc

• Trường Đại học Ngô Quyền
• Viện Kỹ thuật Công binh
• Ban Quản lý dự án các công trình DKI (Nhà giàn trên biển)
• Ban Quản lý dự án 756
• Trung tâm Tư vấn khảo sát thiết kế công trình Quốc phòng (Giám đốc: Đại tá Nguyễn Thanh Quang).
• Trung tâm Công nghệ Xử lý Bom mìn (BOMICEN). Thành lập tháng 9 năm 1996. Đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (2005).
• Trường Trung cấp kỹ thuật Công binh
• Lữ đoàn Công binh Công trình 229
• Lữ đoàn Công binh Vượt sông 239
• Lữ đoàn Công binh Vượt sông 249
• Lữ đoàn Công binh Công trình 279
• Lữ đoàn Công binh Công trình 72
• Lữ đoàn Công binh Công trình 293
• Công ty 756
• Công ty 49
• Công trường 101-79

Tư lệnh qua các thời kỳ

TT	Họ tên Năm sinh-năm mất	Thời gian đảm nhiệm	Cấp bậc tại nhiệm	Chức vụ cuối cùng	Ghi chú
1	Nguyễn Văn Tình	1946-29/5/1946			Cục trưởng đầu tiên (Công chính Giao thông Cục trưởng)
2	Nguyễn Duy Thanh	29/5/1946-31/12/1946			Công chính Giao thông Cục trưởng
3	Lê Sĩ Ngạc	1/1/1947-			Công chính Giao thông Cục trưởng
4	Hoàng Đạo Thúy	1948-1948	Đại tá (1958)	Cục trưởng Cục Quân huấn Cục trưởng Cục Thông tin Liên lạc	Cục trưởng
5	Lê Khắc	1948-1951	Đại tá (1950)	Bộ trưởng Bộ Ngoại Thương (1980-1986)	Cục trưởng
6	Trần Đình Xu (1921-1969)	1956-1961	Đại tá (1961)	Tư lệnh Quân khu Sài gòn-Gia định
7	Phạm Hoàng	1961-1965			Cục trưởng Cục Công binh
8	Phạm Hoàng	1965-1970			Tư lệnh Binh chủng Công binh đầu tiên
9	Trần Bá Đăng	1970-1987
10	Vũ Trọng Hà	1987-1989	Thiếu tướng
11	Nguyễn Hữu Yên	1989-1995	Thiếu tướng (1990)
12	Đặng Văn Phúc	1995-2000	Đại tá
13	Trương Quang Khánh (1953-)	2000-2004	Thiếu tướng (2000) Trung tướng (2006) Thượng tướng (2011)	Thứ trưởng Bộ Quốc phòng (2009-2016)	Ủy viên Trung ương Đảng (2006-2016)
14	Hoàng Kiền	2004-2007	Thiếu tướng (2006)	Trưởng Ban Quản lý Dự án 47, BTTM (2007-2014)	Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (2015), Giải thưởng Hồ Chí Minh (2017)
15	Dương Đức Hòa	2007-2010	Thiếu tướng (2007)	Trung tướng (2011) Tư lệnh Quân khu 2 (2011-2016)	Ủy viên Trung ương Đảng (2011-2016)
16	Phạm Quang Xuân	2010-2014	Thiếu tướng (2010) Trung tướng (2015)	Phó Giám đốc Học viện Quốc phòng (2014-2016)
17	Trần Hồng Minh	2014-2016	Thiếu tướng (2014) Trung tướng (2018)	Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng (2021-2024) Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải (2024-2025) Bộ trưởng Bộ Xây dựng (2025-nay)	Ủy viên Trung ương Đảng (2021-nay)
18	Phùng Ngọc Sơn	2016-6.2020	Thiếu tướng (2016)	Phó chủ nhiệm kiêm TMT Tổng cục Kỹ thuật (2020-nay)
19	Trần Trung Hòa	6.2020- nay	Thiếu tướng

Chính ủy qua các thời kỳ

TT	Họ tên Năm sinh-năm mất	Thời gian đảm nhiệm	Cấp bậc tại nhiệm	Chức vụ cuối cùng	Ghi chú
	Đặng Quốc Bảo (1927-)	1962-1965	Thiếu tướng (1974)	Chánh Văn phòng Tổng cục Chính trị (1955-1957) Trưởng ban Khoa giáo Trung ương
	Chu Thanh Hương	1965-1974	Thiếu tướng
	Trần Thế Môn (1915-2009)	1974-1977	Thiếu tướng (1974)	Chánh án Tòa án Quân sự Trung ương (1977-1979)
	Nguyễn Huân (1926-2017)	1977-1982	Trung tướng	Chánh án Tòa án Quân sự Trung ương (1981-1993)
	Nguyễn Đình Ích	1982-1983	Thiếu tướng
	Trần Bình	1983-1995	Thiếu tướng
	Hoàng Khánh Hưng	1995-2002	Thiếu tướng	Trung tướng (2008) Chính ủy Học viện Kỹ thuật Quân sự
	Mai Ngọc Linh	2002-2007	Thiếu tướng (2004)
	Hoàng Sĩ Nam	2007-2013	Thiếu tướng (2008)
	Trần Xuân Mạnh	2013-2017	Thiếu tướng (2013)
	Lê Xuân Cát	2017-6/2022	Thiếu tướng (12/2017)
	Đinh Ngọc Tường	6/2022- nay	Thiếu tướng(11/2022)

Tham mưu trưởng qua các thời kỳ

• 1970-1971, Đào Hữu Liêu, Thiếu tướng (1984), Phó Chủ nhiệm Tổng cục CNQP

Khen thưởng

• Huân chương Sao vàng (2011)
• Danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (1976, 2013)

Trang bị phương tiện

Hình ảnh	Phương tiện	Chủng loại	Số lượng	Nguồn gốc	Chi tiết
	TMM-3M	Cầu cơ giới tự hành hạng nặng		Nga
	AM-50S	Cầu cơ giới tự hành hạng nặng		Cộng hòa Séc
	MS-20 Daglezja	Cầu cơ giới tự hành hạng nặng	4 hệ thống	Ba Lan
	IMR-2	Xe kỹ thuật công binh bọc thép	2	Liên Xô	Dựa trên khung gầm xe tăng T-72.
	EOV-4421	Máy xúc		Liên Xô
	PZM-2	Máy đào hào		Liên Xô
	TMK-2	Máy đào hào		Liên Xô
	PTS-M	Phương tiện lội nước		Liên Xô
	GSP-55	Phà tự hành	≥3	Liên Xô	Có ít nhất 3 hệ thống được vận hành bởi Lữ đoàn Công binh 575.
	PMP	Cầu phao di động	≥3	Liên Xô	Có ít nhất 3 bộ cầu phao hiện đang trong biên chế.
	VSN-1500	Ca nô máy		Việt Nam	Trang bị cho các đơn vị công binh như một phương tiện vượt sông hạng nhẹ.
	BMK-T	Ca nô máy		Liên Xô	Trang bị cho các đơn vị công binh vượt sông.
	BMK-150	Ca nô máy		Liên Xô	Trang bị cho các đơn vị công binh vượt sông.
	BMK-130	Ca nô máy		Liên Xô	Trang bị cho các đơn vị công binh vượt sông.

Liên kết ngoài

• Lịch sử Bộ đội Công binh Quân đội nhân dân Việt Nam 1945-2005