Queen

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Queen
Queen - montagem.png
Hàng trên: Brian May, Freddie Mercury
Hàng dưới: John Deacon, Roger Taylor
Thông tin nghệ sĩ
Nguyên quán Luân Đôn, Anh
Thể loại Rock
Năm hoạt động 1970–nay
Hãng đĩa
Hợp tác với
Website queenonline.com
Thành viên hiện tại
Cựu thành viên

Queen là một ban nhạc rock thành lập năm 1970 tại Luân Đôn, Anh. Đội hình trình diễn chính thức của họ bao gồm Freddie Mercury (hát chính, piano), Brian May (guitar, hát), Roger Taylor (trống, hát) và John Deacon (bass). Những sản phẩm đầu tay của Queen mang nhiều ảnh hưởng từ progressive rock, hard rockheavy metal, nhưng sau này họ ngày càng phát triển theo phong cách gần gũi với công chúng hơn và kết hợp với nhiều thể loại khác, bao gồm cả arena rockpop rock.

Trước khi lập nên Queen, May và Taylor đã cùng nhau chơi nhạc tại nhóm Smile. Mercury là người hâm mộ ban nhạc này và đề nghị họ thử chơi với nhiều phong cách và kỹ thuật mới. Mercury gia nhập nhóm vào năm 1970, đề xuất tên gọi "Queen" ("Nữ hoàng") và chọn đó là tên chính thức cho ban nhạc. Deacon được tuyển dụng làm tay bass sau khi hoàn tất việc thu âm album đầu tay của nhóm vào năm 1973. Queen xuất hiện tại các bảng xếp hạng của Anh với album thứ 2, Queen II (1974), nhưng phải tới Sheer Heart Attack phát hành cuối năm và A Night at the Opera (1975), họ mới có được thành công toàn cầu. Ca khúc kinh điển "Bohemian Rhapsody" có được vị trí quán quân tại Anh trong vòng 9 tuần, trực tiếp quảng bá hình thức giới thiệu video âm nhạc tới công chúng.

Album tiếp theo, News of the World, bao gồm 2 ca khúc "We Will Rock You" và "We Are the Champions" sau này trở thành nhạc hiệu cho rất nhiều sự kiện, đặc biệt là thể thao. Tới thập niên 1980, Queen đã là một trong những nhóm rock trình diễn nổi tiếng nhất thế giới. Buổi diễn của họ tại chương trình Live Aid năm 1985 được nhiều nguồn coi là buổi diễn xuất sắc nhất lịch sử nhạc rock, trong đó có một bảng xếp hạng chính thức vào năm 2005. Năm 1991, Mercury qua đời vì bị viêm cuống phổi, cộng hưởng từ căn bệnh AIDS; Deacon cũng giải nghệ vào năm 1997. Kể từ đó, May và Taylor đôi lúc vẫn đi diễn cùng nhau với sự tham gia của Paul Rodgers (2004–09) và Adam Lambert (kể từ năm 2011).

Ban nhạc có được tổng cộng 18 album, 18 đĩa đơn và 10 DVD đạt tới vị trí quán quân. Các thống kê ước tính họ bán được khoảng 150 tới 300 triệu đĩa nhạc trên toàn thế giới, trở thành một trong những nghệ sĩ bán đĩa chạy nhất lịch sử. Queen được trao giải thưởng Cống hiến cho nền công nghiệp âm nhạc từ Công nghiệp ghi âm Anh vào năm 1990. Họ cũng được vinh danh tại Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll vào năm 2001.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

1968–74: Những năm đầu[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1968, tay guitar Brian May, một sinh viên của Đại học Imperial, Luân Đôn và tay bass Tim Staffell quyết định thành lập một nhóm nhạc. May dán tờ rơi trên bảng thông báo trường, muốn tìm một tay trống "theo phong cách Mitch Mitchell/Ginger Baker". Roger Taylor, một sinh viên nha khoa trẻ tuổi, tới chơi thử và được nhận vào nhóm. Ban nhạc tự đặt tên cho mình là Smile.[1]

Khi còn ở Đại học nghệ thuật Ealing, Tim Staffell kết bạn với Farrokh Bulsara, một sinh viên khóa dưới lấy tên tiếng Anh là Freddie. Bulsara nhận thấy mình và ban nhạc có chung niềm yêu thích âm nhạc và nhanh chóng trở thành người hâm mộ cuồng nhiệt của Smile. Cuối năm 1970, Staffell rời nhóm để gia nhập Humpy Bong. Các thành viên còn lại, dưới lời gợi ý của Bulsara, quyết định đổi tên thành "Queen" và trình diễn đêm nhạc đầu tiên vào ngày 18 tháng 7.[2] Lúc này, ban nhạc thuê một vài tay bass không phù hợp. Cho đến tháng 2 năm 1971, họ lựa chọn John Deacon vào vị trí này và bắt đầu chuẩn bị cho album đầu tay. Nhóm thu âm bốn bài hát "Liar", "Keep Yourself Alive", "The Night Comes Down" và "Jesus" trong một cuốn băng thu thử; không có hãng thu âm nào chú ý tới đoạn băng này.[3] Cũng trong thời gian này, Freddie đổi họ thành "Mercury", lấy cảm hứng từ câu hát "Mother Mercury, look what they've done to me" trong bài hát "My Fairy King".[4] Ngày 2 tháng 7 năm 1971, Queen lần đầu trình diễn với đội hình nổi tiếng bao gồm Mercury, May, Taylor và Deacon tại Đại học Surrey, gần Luân Đôn.[5]

Ở trường đại học nghệ thuật, Mercury thiết kế biểu trưng cho nhóm với tên gọi "huân chương Queen", không lâu trước khi ra mắt album đầu tay của nhóm.[6] Logo này bao gồm biểu tượng cung hoàng đạo của các thành viên: hai con sư tử (Deacon và Taylor), một con cua (May) và hai tiên nữ (Mercury).[6] Các tiên nữ đứng bên dưới những chú sư tử đang chồm lấy ký tự Q cách điệu, con cua nằm trên cùng với ngọn lửa dội xuống.[6] Trong chữ Q có một vương miện và nền của logo là một con phượng hoàng khổng lồ. Biểu tượng này có điểm tương quan với Quốc huy Vương quốc Anh, đặc biệt là những con sư tử.[6] Logo gốc, nằm trên ảnh bìa ngược của album đầu tay, chỉ là một bức vẽ tay đơn giản.[6][7]

Roy Thomas Baker sản xuất 4 album đầu tiên, cùng với Jazz (1978) của Queen

Năm 1972, Queen bàn bạc với hãng Trident Studios sau khi được John Anthony tìm thấy tại De La Lane Studios. Norman Sheffield đề nghị một hợp đồng quản lý dưới sự kiểm soát của Neptune Productions, một công ty con của Trident, nhằm giúp họ tận dụng cơ sở phương tiện ở Trident để thu âm, trong lúc tìm kiếm hợp đồng thu âm. Điều này có lợi cho cả hai, vừa khiến Trident mở rộng quản lý, vừa giúp Queen tiếp cận phương tiện thu âm công nghệ cao, được nhiều nghệ sĩ như the BeatlesElton John sử dụng.[8]

Năm 1973, Queen ký hợp đồng với Trident/EMI. Tới tháng 7 năm ấy, họ phát hành album đầu tay cùng tên, mang nhiều ảnh hưởng của heavy metalprogressive rock.[9] Các nhà phê bình đưa ra đánh giá tích cực; Gordon Fletcher của Rolling Stone gọi album này "phi thường",[10] Daily Herald miêu tả đây là "sự mở đầu trên mức trung bình".[11] Dù vậy, album thu hút ít sự chú ý và đĩa đơn "Keep Yourself Alive" bán rất chậm. Đến sau này, đĩa đơn được xem là điểm nhấn của album, xuất hiện trong danh sách "100 bài hát guitar vĩ đại nhất" của tạp chí Rolling Stone năm 2008, được mô tả là "tập hợp những đoạn riff đáng giá nhất trong album gói gọn trong một bài hát duy nhất".[12] Album đạt chứng nhận Vàng tại Anh và Hoa Kỳ.[13][14]

LP thứ hai của nhóm, Queen II ra mắt năm 1974; bìa đồ họa là hình ảnh nổi tiếng của nhóm do nhiếp ảnh gia Mick Rock thực hiện.[15] Ảnh này là tiền đề chính trong video âm nhạc "Bohemian Rhapsody" (1975) của nhóm.[15][16] Album đạt hạng 5 trên UK Album Chart và là album đầu tiên của nhóm xếp hạng tại Anh.[13] Đĩa đơn "Seven Seas of Rhye" do Mercury sáng tác đạt hạng 10 tại Anh.[13] Album này là phép thử đầu tiên cho âm nhạc đặc biệt của nhóm, xuất hiện nhiều đoạn nhạc khí phức tạp, lời ca về sự tưởng tượng, cùng sự điêu luyện về âm nhạc.[17][18] Album còn bao gồm ca khúc "đầy đe dọa" dài 6 phút và không có điệp khúc mang tên "The March of the Black Queen".[19] Các đánh giá tới album đa phần là trái chiều; Winnipeg Free Press khen ngợi đĩa đầu tay của nhóm và miêu tả Queen II là một "con quái vật bị sản xuất quá tay".[20] Allmusic cho rằng đây là album yêu thích của người hâm mộ ban nhạc,[21] là album đầu tiên trong số 3 album của Queen xuất hiện trong quyển sách 1001 Albums You Must Hear Before You Die.[22]

1974–76: Sheer Heart Attack to A Night at the Opera[sửa | sửa mã nguồn]

Tháng 5 năm 1974, một tháng sau khi ban nhạc nhận lời mở màn chuyến lưu diễn Hoa Kỳ cho Mott the Hoople, Brian May được chẩn đoán mắc bệnh viêm gan, buộc phải hủy những đêm diễn còn lại.[17] Sau một thời gian hồi phục, May trở lại lúc ban nhạc đang thực hiện album phòng thu thứ ba.[23] Ra mắt năm 1974, Sheer Heart Attack đạt hạng hai tại Anh Quốc,[24] bán chạy xuyên khắp châu Âu và giành chứng nhận Vàng ở Hoa Kỳ.[14] Đây là thành công quốc tế đầu tiên của nhóm và đem về thành công cho hãng Atlantic.[25] Album thể nghiệm nhiều thể loại âm nhạc khác nhau, bao gồm British music hall, heavy metal, ballad, ragtime và nhạc Caribbean. Tới đây, Queen bắt đầu loại bỏ những khuynh hướng từ hai đĩa nhạc đầu tiên, mà chú trọng hơn vào phong cách mang tính đại chúng hơn.[26] Sheer Heart Attack giới thiệu âm thanh và nhịp điệu mới, tạo tiền đề cho album A Night at the Opera.

Bài hát "Killer Queen" được xếp thứ 2 trong bảng bình chọn ở Anh và đứng thứ 11 ở Mỹ. Nó được biểu diễn trong chương trình tạp kỹ của Anh cùng với Led Zeppelin. Bài hát thứ 2 trong album "Now I'm Here" được xếp hạng thứ 1 ở Anh.

Vào năm 1975, A Night at the Opera được thu âm và phát hành. Vào thời gian này, đây là album đắt nhất được sản xuất[27]. Nỗ lực này của họ đã làm tăng số người hâm mộ và những lời ca ngợi ban nhạc, A Night at the Opera nổi tiếng khắp thế giới còn "Bohemian Rhapsody" đã đứng đầu bảng ở Mỹ trong 9 tuần và vào năm 1992 thì đầu bảng trong 5 tuần khi nó được tái bản sau khi nó xuất hiện trong Wayne's World. Bản gốc đã đứng thứ 9 ở Mỹ và dứng thứ 2 khi tái bản vào năm 1992. Bài hát còn đứng trong số 5 bài hát bán chạy nhất ở Anh mọi thời đại. Album You're My Best Friend đứng thứ 14 trong bảng xếp hạng ở Mỹ và nằm trong số 10 bài hát hay nhất thế giới.

Toàn bộ album thể hiện đa dạng các thể loại nhạc (giống như album Sheer Heart Attack) và sự thử nghiệm với âm thanh stereo (ví dụ, trong bài hát "The Prophet's Song"), có độ dài 8 phút, ở giữa bài là các lớp tiết tấu mang âm hưởng của dàn đồng ca). Album đã đạt thành công lớn ở Anh và 3 lần nhận được danh hiệu đĩa bạch kim ở Mỹ.

1976–79: A Day at the Races to Live Killers[sửa | sửa mã nguồn]

Vào năm 1976 Queen thu âm một album cùng với A Night at the Opera là album A Day At The Races. Bìa album được thiết kế gần giống với album A Night at the Opera, có hình biểu tượng của Queen. Về mặt âm nhạc thì album này có phong cách cũng giống album A Night at the Opera và mặc dù cũng là những người hâm mộ như vậy, những lời ủng hộ cho ban nhạc như vậy, nhưng album không thể vượt qua được những thành công của album trước và con số doanh thu không cao.

Bài hát chính của album là "Somebody to Love", một bài hát có nhạc phúc âm đầy sáng tạo mà Freddie Mercury, Brian May và Roger Taylor đã kết hợp và cho ra 100 âm hưởng khác nhau. Bài hát đã xếp thứ 11 trong bảng xếp hạng các đĩa đơn của Mỹ và đứng thứ 2 trong bảng xếp hạng của Anh.

Cũng trong năm đó, Queen đã chơi một trong những buổi hoà nhạc nổi tiếng nhất ở Hyde Park, London. Họ đã lập một kỷ lục mới với 150.000 người tham dự. (Con số thực tế ước tính đến khoảng 180.000 người)[28]. Buổi hoà nhạc Live 8 ở London mà có nhiều nghệ sĩ nổi tiếng nhất thế giới tham dự (bao gồm The Who, U2, Madonna, Coldplay, Elton John, Robbie Williams và ban nhạc tái hợp Pink Floyd) cũng có số người tham dự khoảng 150.000 người.

Bìa album News of the World

Vào năm 1977 album News of the World được phát hành, album này đã bị chỉ trích gay gắt vào thời gian đó nhưng qua thời gian, nó đã được thừa nhận như là một trong những album hard rock xuất sắc nhất của những năm cuối thập niên 1970, và cũng là một trong những album có ảnh hưởng nhiều nhất trong việc tạo ra thể loại stadium rock. Album này có nhiều bài hát được sáng tác cho việc diễn trước đông đảo quần chúng, gồm các bài như "We Will Rock You" và bản rock ballad nổi tiếng "We Are The Champions", hai bài này đã kết hợp với nhau và đạt tới vị trí thứ 4 trong bảng xếp hạng ở Mỹ và cả hai bài này đều tồn tại lâu dài và có trong các sự kiện thể thao quốc tế.

Roger Taylor đã hết sức nỗ lực phát hành đĩa đơn sô lô đầu tiên trong năm này. Mặt A của đĩa là một bản cover bài hát của nhóm The Parliaments ("I Wanna Testify") và mặt B là bài do Taylor viết có tên là "Turn On The TV".

Vào năm 1978 ban nhạc đã phát hành album Jazz có bài hát rất hay là "Fat Bottomed Girls" và "Bicycle Race", trên đĩa đơn có hai mặt A. Mặc dù thành công, album vẫn là mục tiêu của các nhà chỉ trích do nó là tuyển tập những loại nhạc khác nhau, jazz không phải là một tập hợp như vậy. Thật là trớ trêu, tạp chí nổi tiếng Rolling Stone đã chỉ trích album này là "ngu ngốc", và tiếp tục viết rằng "Không thể tượng tượng được rằng Queen lại chơi jazz - Queen không thể chơi jazz được mà chỉ chơi loại nhạc rock & roll"[29]. Bìa albums được làm theo cảm hứng từ một bức tranh trên bức tường Berlin, và không một chi tiết nào làm cho người ta nghĩ đến mối liên hệ với nhạc jazz thậm chí là đối với người nghe nhạc jazz bình thường nhất. Những bài hát của album như "Dead on Time", "Don't Stop Me Now", "Let Me Entertain You" và "Mustapha", bài hát do Freddie sáng tác có nhạc Arabesque kết hợp với ghi ta của heavy rock.

Phản ứng của các fan là sự thờ ơ với Jazz và trong lần đầu tiên doanh thu của Queen đã bị hạ thấp. Vào thời gian này, News of the World đã 4 lần bị mất danh hiệu đĩa bạch kim trong cuộc bình chọn còn Jazz đã bị mất 2 lần. Tất cả các thành viên của ban nhạc, đặc biệt là Mercury, luôn nhớ đến sự thất bại này của album và nó như một hệ quả, đã gây thất bại tiếp với một vài album nữa trong năm, và tiêu điểm là toàn bộ album làm năm 1979 đã không được xếp hạng gì trong năm 1980.

Tuy nhiên, họ cũng đã phát hành được album thu trực tiếp đầu tiên mang tên là Live Killers và nó đã nhận được hai lần danh hiệu đĩa bạch kim ở Mỹ. Họ cũng đã phát hành đĩa đơn rất thành công, "Crazy Little Thing Called Love", một bài hát theo phong cách của Elvis Presley; đĩa này đã nằm trong số 10 bài hát hay nhất ở nhiều quốc gia và là đĩa đơn đầu tiên của ban nhạc được đứng đầu bảng bình chọn ở Mỹ.

1980–84: The Game to The Works[sửa | sửa mã nguồn]

Bìa album The Game

Queen đã bắt đầu vào thập niên 1980 với sự thành công rực rỡ của album The Game. Album đã trở thành album bán chạy nhất của họ (không kể đến album tuyển chọn các bài hát hay nhất của họ). Trong album có bài hát "Crazy Little Thing Called Love", "Another One Bites The Dust", bài hát được phát hành vào mùa hè năm 1980. Huyền thoại âm nhạc Michael Jackson đã cho đó sẽ là một bài hát nổi tiếng nhưng sự nhận xét này không chính xác lắm[30]. Album đã đứng đầu bảng suốt 4 tuần ở Mỹ và 4 tuần nhận được danh hiệu đĩa bạch kim. Đó cũng là bài hát duy nhất đứng đầu cùng lúc các bảng xếp hạng nhạc rock, nhạc dance và nhạc R&B của tạp chí Billboard. Album cũng có 2 bài ballad nổi tiếng "Play the Game" và "Save Me", sau đó nó đã trở thành bài ưa chuộng của người hâm mộ và có trong các buổi công diễn.

Album này cũng là album đầu tiên của Queen có sử dụng nhạc cụ điện tử. Mặc dù đã có nhận xét rằng trong album News Of The World vào năm 1977 của họ (đặc biệt là ở bài hát "Get Down, Make Love") đã có loại nhạc cụ này xuất hiện, tạo ra các hiệu quả âm thanh cho tiếng đàn ghi ta của Brian May.

Năm 1980 Queen cũng đã phát hành album Flash Gordon. Nhưng album bán không chạy nhưng cũng thể hiện Queen theo một phương diện khác.

Đến năm 1981 Queen trở thành ban nhạc rock đầu tiên chơi ở sân vận động Nam Mỹ. Họ đã phá vỡ kỷ lục thế giới về số người tham dự, 131.000 người trong đêm đầu tiên và 251.000 trong hai ngày ở sân vận động Morumbi, São Paulo, Brasil[31]. Thêm vào đó là 5 buổi diễn ở Argentina, Queen đã biểu diễn trước 479.000 khán giả trong tua diễn Nam Mỹ của họ[cần dẫn nguồn].

Trong năm này, họ cũng đã hợp tác với một nghệ sĩ khác, David Bowie trong bài hát "Under Pressure". Bản thân sự hợp tác này mang tính chất tự phát khi Bowie tình cờ tới phòng thu khi Queen đang tiến hành thu âm. Ban nhạc đã hài lòng với kết quả và nhiều năm sau đó Bowie thực sự bắt đầu nhận thức đúng về bài hát và chơi nó trong buổi diễn của mình. Bài hát đã thành công rực rỡ, đứng số 1 ở Anh. Đoạn bass lặp rất khó quên trong bài này đã được Vanilla Ice mượn vào bài hit năm 1990 của họ là "Ice Ice Baby", dẫn đến việc kiện tụng từ phía Queen vì cho rằng Vanilla Ice đã đạo nhạc của họ. Khi đó, Vanilla Ice cãi là đoạn bass trong bài của họ khác hẳn của Queen nhưng trên thực tế là chúng hoàn toàn giống nhau, ngoại trừ duy nhất một nốt nhạc. Under Pressure vừa được The UsedMy Chemical Romance cùng ghi âm lại để quyên góp cho những nạn nhân trong cơn bão Katrina.

Ban nhạc cũng phát hành rộng rãi album gồm nhiều bài hát hay, những bài có sự toả sáng của nhạc rock trong thời kỳ đầu con đường âm nhạc của họ. Trong năm này, Roger Taylor là thành viên đầu tiên của ban nhạc đã phát hành album sô lô có tên là Fun In Space.

Với sự thành công vang dội của "Another One Bites The Dust", ban nhạc đã quyết định rằng họ nên tập trung vào album tiếp theo về nhạc discofunk. Nhưng kết quả là vào năm 1982, album Hot Space đã bị nhiều người hâm mộ bảo thủ coi như là một trong những bài tồi tệ nhất. Album đã làm thất vọng với niềm tin của người yêu hard-rock mà đã theo Queen từ những năm đầu tiên, không có bài nào trong số 11 bài là hard rock phương Đông.

Sau khi đã làm việc trên 10 năm, Queen đã quyết định rằng họ sẽ không làm bất cứ sô diễn nào vào năm 1983. Trong thời gian này, họ đã thu âm album The Works và một vài thành viên của ban nhạc đã khám phá thêm các lĩnh vực bên ngoài và làm việc độc lập nên đã dẫn đến việc có nhiều tin đồn rằng ban nhạc sắp tan rã. Brian May đã kết hợp với Eddie Van Halen phát hành một mini-album có tên là Star Fleet Project.

Bìa album The Works

Vào năm 1984, Queen đã thành công khi lấp chỗ thủng giữa hard rock và pop với album The Works, album gồm các bài hát như "Radio Ga Ga," "I Want to Break Free," (bài hát sau đó được sử dụng như là một bài hát trong phong trào đòi dân chủ ở Brasil và sau đó ở chương trình quảng cáo trên truyền hình cho hãng nước giải khát Coca-Cola C2), và gồm cả các bài hát heavy, hard-rock "Hammer to Fall" và "Tear It Up". Mặc dù thành công như vậy nhưng ở Mỹ, album không được đánh giá cao.

Video nhạc của bài "I Want to Break Free" nhại theo Coronation Street, một vở kịch sà phòng (soap opera - tên gọi xuất phát từ việc các hãng bột giặt tài trợ cho các vở kịch thuộc thể loại này khi chúng xuất hiện) của Anh và trở nên nổi tiếng tại đây, tuy thế tại các nơi khác, bài này không được thành công vì trông ban nhạc có vẻ không vui vẻ vì khán giả tại những nơi này không hiểu được kiểu hài thể hiện trong video. Có nhiều người nói rằng video này đã làm ảnh hưởng đến doanh số bán hàng ở Mỹ của ban nhạc trong những năm sau đó.

Vào cuối năm 1984, Queen đã tiến hành biểu diễn vài ngày ở Bophuthatswana, Nam Phi trên vận động ở Sun City[32]. Trên đường trở về Anh, Queen đã bị giận dữ, chỉ trích sau khi biểu diễn ở Sun City trong khi nạn phân biệt chủng tộc ở đó đang lên cao. Queen xác nhận rằng họ chỉ chơi nhạc cho những ai muốn nghe và nhấn mạnh rằng buổi biểu diễn đã được tổ chức trước nhiều thành phần khán giả khác nhau.

1985–88: Live Aid và những năm sau đó[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1985, ban nhạc đã có 2 buổi trình diễn ở festival Rock in Rio. Vào lúc 2 giờ sáng ngày 12 tháng 1, họ đã khai mạc festival trước sự chứng kiến của 325.000 người, phá vỡ chính kỷ lục thế giới mà họ đã ghi trước đó[33]. Vào ngày 19 tháng 1 họ cũng đã biểu diễn trước một đám đông gồm 325.000 người hâm mộ tới tham dự festival.

Queen đã được mời tham gia buổi biểu diễn quyên góp Live Aid. Trong mắt của những người hâm mộ và các nhà bình luận, ban nhạc đã được hoan nghênh nhiệt liệt trên khắp thế giới, họ đã trình diễn các bài nổi tiếng nhất của mình, làm cho khán giả ngây ngất với những năng lực, tài năng nghệ thuật và sự quảng cáo rất hoành tráng của họ[34].

Ban nhạc đã đem lại sức sống cho buổi diễn Live Aid và kết quả là gia tăng doanh thu các đĩa, Queen kết thúc năm 1985 bằng cách phát hành đĩa đơn "One Vision", một bài hát sáng tác theo nhịp nhanh của ghi ta. Nó đã được dùng trong phim Đại bàng sắt.

Năm 1985, Mercury phát hành album sô lô của mình mang tên là Mr. Bad Guy.

Vào đầu năm 1986 Queen đã thu âm album A Kind of Magic, trong đó có một vài bài hát viết cho phim Highlander, của Russell Mulcahy, ra cùng năm. Album này rất thành công, giới thiệu một loạt các bài hát trong đó có cả bài mang tên album là "A Kind of Magic", "Friends Will Be Friends" và "Who Wants to Live Forever".

1988–92: Mercury: bệnh tật, qua đời và tri ân[sửa | sửa mã nguồn]

Cuối năm đó, Queen đã tổ chức tua diễn cuối cùng có tên là The Magic Tour để giới thiệu album A Kind Of Magic, buổi diễn đã toả sáng ở sân Wembley, London và thu được thành công trong album kép thu trực tiếp, Queen Live At Wembley Stadium, phát hành cả trên đĩa CD và phim truyền trực tiếp về buổi diễn trên VHS và sau đó là trên đĩa DVD.

Tua diễn này là tua diễn cuối cùng mà các thành viên trong ban nhạc biểu diễn cùng nhau. Họ đã không đặt được sân Wembley cho đêm diễn thứ 3 bởi vì đêm đó đã bị tổ chức khác đặt trước, nhưng họ đã cố tổ chức ở công viên Knebworth. Buổi diễn được tổ chức trong 2 giờ với sự tham gia của 125.000 người hâm mộ[35]. Họ dã đến công viên để xem Queen trình diễn lần cuối mặc dù không ai có thể biết rằng việc đó sẽ xảy ra. Cuối cùng thì tua diễn Magic là tua diễn lớn nhất của Queen. Tổng số là hơn 1 triệu người tham dự, chỉ riêng buổi diễn ở Anh đã là 400.000 người và đó là kỷ lục của thời điểm này.

Sau khi đã thực hiện rất nhiều dự án sô lô vào năm 1988 (bao gồm cả việc cộng tác của Mercury với Montserrat Caballé, "Barcelona") ban nhạc đã phát hành album The Miracle vào năm 1989. Album tiếp tục theo xu hướng của A Kind of Magic với âm thanh tao nhã của nhạc pop-rock và phát hành rộng khắp châu Âu bài "I Want It All", "Breakthru", "The Invisible Man", "Scandal" và "The Miracle". Queen đã thông báo rằng sẽ không có tua diễn cho album này với lý do cá nhân của Mercury. Anh đã tuyên bố rằng chỉ đơn giản muốn phá bỏ cái vòng tròn lặp đi lặp lại hết album thì đến tua diễn. Có nhiều suy đoán tới việc ban nhạc sẽ tan rã trong tương lai, thậm chí rằng còn đoán rằng Mercury đang phải chịu đựng vấn đề sức khỏe.

The Miracle cũng đánh dấu sự bắt đầu thay đổi về các triết lý trong lời bài hát của Queen. Từ khi ban nhạc mới hoạt động, hầu như tất cả các bài hát đã được viết bởi một thành viên hay sáng tác cho chính thành viên đó, còn những người khác thì bổ sung thêm một chút thay vì việc nên giúp cho người viết nhận ra được thế giới quan của bài hát. Bắt đầu với The Miracle, việc viết lời đã mang tính cộng tác hơn, và mặc dù có nhiều bài hát đã bị nói rằng được viết bởi một thành viên này hay thành viên khác nhưng họ vẫn tuyên bố rằng sản phẩm cuối cùng chính là của ban nhạc Queen.

Bìa album Innuendo

Vào năm 1991, có tin đồn trên các tờ báo rằng Freddie Mercury đang trong giai đoạn AIDS. Mặc dù lời đồn đại đúng nhưng Mercury phủ định tất cả những điều này. Tuy nhiên, ban nhạc vẫn quyết định ra album theo như kế hoạch; đó là album Innuendo. Tuy sức khoẻ ngày càng xấu đi, Mercury vẫn tiếp tục đóng góp hết tâm sức vào album. Điểm nổi bật của album chính là bài hát mang chính tên album, theo thể loại nhạc hard-rocking.

Vào ngày 23 tháng 11 năm 1991 Freddie Mercury đã biết mình đã bị mắc căn bệnh AIDS trong những giây phút cuối cùng trên giường bệnh. Sau 24 giờ biết tin, Mercury đã chết khi anh mới 45 tuổi. Đám tang đã được tổ chức trong khuôn khổ của gia đình và đạo thờ lửa của anh.

Vào ngày 20 tháng 4 năm 1992, mọi người đã kỷ niệm lễ tang của anh trong buổi hòa nhạc tưởng nhớ Freddie Mercury, tổ chức ở sân vận động Wembley ở London. Các nghệ sĩ và ban nhạc như Annie Lennox, Guns N' Roses, Extreme, Roger Daltrey, Def Leppard, Elton John, George Michael, David Bowie, MetallicaLiza Minnelli cùng với 3 thành viên còn lại của Queen đã trình diễn phần lớn các bài hát nổi tiếng của ban nhạc. Buổi biểu diễn này cực kỳ thành công và được 10 triệu người trên khắp thế giới dõi theo.

1995–03: Made in Heaven và 46664 Concert[sửa | sửa mã nguồn]

Queen chưa bao giờ tan rã thực sự mặc dù album cuối cùng của họ phát hành vào năm 1995Made in Heaven, được làm 4 năm sau cái chết của Freddie Mercury. Album gồm những bản thu âm cuối cùng của Freddie trong năm 1991 (những bản này thu âm trước khi anh chết khoảng 10 ngày) và kết hợp thêm một số bài từ các album trước nữa; thêm vào đó những phần từ album sô lô của anh Mr. Bad Guy và bài The Cross cũng có trong thành phần album. May và Taylor thường xuyên để tâm vào dự án lập quỹ cho việc nghiên cứu căn bệnh AIDS mà Queen tài trợ. John Deacon làm công việc này lần cuối vào năm 1997 khi anh thu âm bài "No-One But You (Only The Good Die Young)" với 2 thành viên còn lại và đó cũng là đĩa đơn nguyên bản cuối cùng mà Queen thu âm.

2004–09: Queen + Paul Rodgers[sửa | sửa mã nguồn]

Vào cuối năm 2004, có tin nói rằng Queen sẽ và tái hợp và sẽ tổ chức tua diễn vào năm 2005 với Paul Rodgers (người sáng lập và là người hát chính của ban nhạc Free, Bad Company và ban nhạc The Firm). Điều này được nhắc đi nhắc lại nhiều lần, ở trên trang Web của Brian May Rodgers cũng viết rằng Rodgers sẽ hợp tác cùng Queen, không phải là thay thế Freddie Mercury. Deacon sẽ không tham gia, Danny Miranda của ban nhạc Blue Öyster Cult sẽ chơi ghi ta bass thay anh. Những thành viên khác của tua diễn bao gồm Spike Edney, chơi keyboard, anh cũng đã từng chơi ghi ta và keyboard trong live show của Queen từ những năm đầu của thập niên 1980, thêm vào đó có Jamie Moses, chơi ghi ta, người đã hợp tác với Brian May trong biểu diễn sô lô từ những năm đầu của thập niên 1990.

Vào ngày 19 tháng 9 năm 2005, một album đôi thu trực tiếp đã được phát hành, Return of the Champions có Paul Rodgers tham gia. Nó được thu âm vào tháng 5 năm 2005 trong tua diễn Queen và Paul Rodgers ở sân vận động Sheffield Arena ở Sheffield, Anh.

Để phục vụ cho việc kỷ niệm 30 năm ngày ra album A Night at the Opera, một phiên bản mới, gồm 2 đĩa đã được phát hành, ngoài đĩa CD ra còn có cả đĩa DVD với những video của mọi bài hát, ngoại trừ bài "Bohemian Rhapsody" và "You're My Best Friend".

Vào tháng 3 năm 2006, Queen và Paul Rodgers bắt đầu tua diễn ở Mỹ và Canada. Tua diễn này độc lập với chuyến diễn 2 ngày ở Mỹ trong tua đầu tiên của Queen va Paul Rodgers, đánh dấu một tua diễn khá trọn vẹn từ khi tổ chức tua "Hot Space" vào năm 1982. John Deacon đã không tham gia diễn cùng cả nhóm. Queen và Paul Rodgers đã giới thiệu bài hát đầu tiên của họ như là một sự hợp tác, có tên là "Take Love" trong tua diễn tại Mỹ.

2009–11: Tách khỏi EMI, kỷ niệm 40 năm ngày thành lập[sửa | sửa mã nguồn]

2011–nay: Queen + Adam Lambert, Queen Forever[sửa | sửa mã nguồn]

Phong cách nghệ thuật[sửa | sửa mã nguồn]

Phong cách âm nhạc[sửa | sửa mã nguồn]

Di sản[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 2005, theo sách Kỷ lục Guinness của thế giới, album của Queen đã được bình chọn nhiều lần trong bảng xếp hạng của Anh hơn bất kỳ ban nhạc nào khác[36]. Cũng trong năm 2005 cùng sự phát hành album thu trực tiếp với Paul Rodgers, Queen đã xuống vị trí thứ ba về thời gian kết hợp nhiều nhất trong bảng bình bầu của Anh, The Beatles không có trong danh sách. (Danh sách này không thừa nhận các bình bầu mà có danh sách ít hơn trong những năm của thập niên 1960)[37]. Dự đoán mức doanh thu của họ rất lớn. Vào năm 2001 doanh thu của họ đạt tới 100 triệu bản Anh khắp thế giới [38][39][40]; tuy nhiên, theo một tờ báo phát hành 2 năm sau đó, Queen "thống kê được số lượng bán được là 150 triệu bản"[41]. Năm tiếp theo, "hơn 190 triệu bản" đã được thông báo ở buổi gia nhập UK Music Hall of Fame của họ[42].

Một vài trang Web cũng đã ghi nhận con số 300 triệu bản[43][44]. Tổng số đĩa bán được ở Mỹ là trên 32 triệu bản cho tới năm 2006.

Các buổi trình diễn ngoài trời của Queen thực sự gây chấn động, toàn các thiết bị âm thanh và ánh sáng to lớn, đồ sộ, đôi khi còn biểu diễn cả nghệ thuật bắn pháo hoa nữa, và nhiều hiệu ứng âm thanh khác để làm cho buổi trình diễn của họ trở nên giống như một buổi diễn ở sân khấu nhà hát. Mercury đắm chìm vào trong đám đông những thanh niên hâm mộ và kích động họ, hơi có nét giống ca sĩ Kurt Cobain (Mercury có được nhắc tới trong di chúc trước khi chết của Kurt Cobain), Mercury được mọi người hoàn toàn thán phục. Khởi đầu với bài hát "News Of The World" vào năm 1977, Queen viết các bài hát với mục đích thu hút người nghe như bài "We Will Rock You" và "We Are The Champions" và tạo thêm các bài khác giống thế như "Radio Ga Ga" để gây nhiều tiếng vang. Kết quả là đã gây được ấn tượng ở buổi diễn Live Aid, có gần 80.000 người đến sân vận động Wembley và vỗ tay trên đầu họ theo nhịp câu hát "Radio Ga Ga". Họ đã được coi như là một trong những ban nhạc nổi tiếng mọi thời đại.

Queen cũng đã được công nhận là một trong những ban nhạc đầu tiên sử dụng màn hình lớn (hay Jumbotron) ở các buổi công diễn.

Queen bắt đầu lao vào nhiều tua diễn đáng nhớ như buổi diễn lịch sử Live Aid tổ chức ở sân Wembley ở Anh và ở festival Rock in RioBrasil, đây cũng là tua diễn cuối cùng của nhóm để giới thiệu album A Kind of Magic.

Queen thường chơi bài hát God Save the Queen sau mỗi buổi công diễn của mình.

Buổi công diễn ở Wembley, một phần trong tua diễn ở Anh năm 1986 đã thu hút 150.000 người trong 2 đêm diễn. Một thời điểm đáng ghi nhớ và mang tính tiên đoán (điều này có thể được nghe lại ở bản thu buổi công diễn này đã được biên tập lại) đã xảy ra khi Freddie Mercury nói với khán giả phía dưới: "Gần đây có nhiều lời đồn đại về một ban nhạc tên là Queen... lời đồn nói rằng chúng tôi sắp tan rã. Các bạn nghĩ sao?" Khán giả: "Không!" Freddie: "Quên tất cả những lời đồn đó đi, tôi chắc chắn chúng tôi sẽ ở bên nhau cho đến chết!".

Vào ngày 9 tháng 8 năm đó, buổi công diễn Knebworth có 150.000 khán giả, Freddie đã nói những lời sau:

"...và gần đây, có nhiều lời đồn rằng chúng tôi sắp tan rã, nhưng ý tôi là, thật ra, các bạn hãy nhìn xem! Ý tôi là làm sao có thể chia tay được khi có những khán giả như thế này, thật là như vậy! Chúng tôi đâu có ngu ngốc như thế!"[45].

Ba năm gần thời điểm đó, người ta rất ít khi thấy cả ban nhạc cùng biểu diễn, trong thời gian này, Freddie Mercury đã thu âm một vài bài sô lô và Roger Taylor cũng hợp tác với The Cross.

Theo sách của Jim Hutton, Mercury và Tôi, Freddie Mercury đã được chẩn đoán là mắc HIV dương tính vào năm tiếp theo (1987), điều này có thể giải thích tại sao họ lại ra đi lặng lẽ sau một tua diễn thành công như vậy. (Jim Hutton là người bạn cuối cùng của Mercury, chơi với anh từ những năm giữa thập niên 1980 đến khi anh chết).

Ảnh hưởng[sửa | sửa mã nguồn]

Queen được nhớ tới với âm nhạc có tính chất của sân khấu kịch hát mà người ta chưa bao giờ được thấy, sự phô trương và quảng cáo khá nhiều đến nỗi các nhà phê bình đã xếp Queen vào vị trí là người chủ đạo trong cuộc cách mạng của nhạc rock. Queen đặc biệt được nhắc tới với âm nhạc mang tính chiết trung cao và những sô diễn gây chấn động[cần dẫn nguồn].

Queen thường thu âm nhiều thể loại nhạc khác nhau, tạo ra các loại nhạc đa dạng và có tính ảo giác (trong những bài hát như "The Fairy Feller's Master-Stroke" và "Jesus"), thể loại hard rock trong bài ("We Will Rock You" và "Hammer to Fall)", thể loại funk và disco trong bài ("Another One Bites the Dust" và "Staying Power"), loại nhạc heavy metal trong bài ("Stone Cold Crazy", "Brighton Rock"), và thậm chí là ractim (trong bài "Bring Back That Leroy Brown" và "Seaside Rendezvous").

Cũng giống như âm nhạc của họ, những ban nhạc chịu ảnh hưởng của Queen cũng rất đa dạng. Những ban nhạc, nghệ sĩ chịu ảnh hưởng của Queen bao gồm Judas Priest, Def Leppard, Iron Maiden, Mötley Crüe, Steve Vai, George Michael, Metallica, The Flaming Lips, Ween, Guns N' Roses, Chris Cornell, Trent Reznor, Extreme, Dream Theater, Nirvana, Jellyfish, The Smashing Pumpkins, Green Day, Robbie Williams, Ben Folds Five, Foo Fighters, Joan Osborne, Muse, The Darkness, Franz Ferdinand, Jetliner và còn nhiều nữa.

Trong văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]

Kịch nghệ[sửa | sửa mã nguồn]

Vào năm 2002, một vở ca kịch mang âm hưởng của nhạc trong nhà hát dựa trên các bài hát của Queen, mang tựa đề We Will Rock You, được trình diễn buổi đầu tiên ở nhà hát DominionWest End, London. Vở ca kịch được sáng tác bởi nhà hài kịch và nhạc sĩ người Anh Ben Elton viết, cộng tác với Brian May và Roger Taylor. Nó đã được trình diễn ở Barcelona (Tây Ban Nha); Melbourne, SydneyBrisbane (Úc); Köln (Đức); và Las Vegas (Mỹ). Vở kịch sẽ kết thúc phần Dominion của nó vào ngày 7 tháng 10 năm 2006. Nhà sản xuất của buổi diễn là Công ty giải trí Phil McIntyre và Trung tâm sản xuất của Queen đang khớp nối và chọn lựa cho tua diễn We Will Rock You trên khắp nước Anh. We Will Rock You trở thành vở kịch được biểu diễn lâu nhất ở nhà hát hàng đầu này của Anh, vượt kỷ lục dược ghi trước đây là Vở kịch Grease.

Vở kịch này được trình diễn đồng thời với lễ kỷ niệm vàng của Nữ hoàng Elizabeth II. Như một phần trong lễ kỷ niệm, Brian May đã trình diễn một sô lô ghi ta trong bài God Save the Queen, trong album A Night at the Opera từ trên mái của điện Buckingham. Bản thu buổi diễn này đã được dùng như là một video clip cho bài hát giống như vậy trong phiên bản kỷ niệm của "A Night at the Opera".

Kỹ thuật số[sửa | sửa mã nguồn]

Dưới sự giám sát của Brian May và Roger Taylor, một số lượng lớn dự án nhạc đã được thực hiện để số hoá danh mục dài các audio và video của Queen. Các đĩa DVD thu âm buổi công diễn nổi tiếng của họ vào năm 1986 ở sân vận động Wembley (mang tên Live At Wembley Stadium) và buổi diễn Milton Keynes năm 1982, cùng 2 đĩa DVD các bài hay nhất (Số 1 và 2, các bài trong các thập niên 1970 và 1980) đã được ban nhạc cho trộn âm lại và chuyển sang phiên bản 5.1 và âm thanh DTS Surround. Cho đến nay, hai trong số những album được tôn vinh của Queen, A Night At The OperaThe Game, đã được số hoá sang các album DVD-Audio. Vì các album này có cách chuyển soạn và phối nền giàu nhạc điệu, phương tiện lưu trữ này dường như phù hợp với âm nhạc của Queen. Brian May đã nói rằng anh ta thích chứng kiến toàn bộ catalogue của Queen được tái sản xuất theo định dạng này, vì nó gần hơn so với những gì mà ban nhạc đã dự định cho các tác phẩm của mình từ mấy năm trước.

Vào năm 1998, Queen đã kết hợp với Electronic Arts, phát hành trò chơi trên máy tính có tên là Queen: The Eye, tuy nhiên đã gặp thất bại thương mại thảm hại. Bản thân âm nhạc - các bài hát của Queen, trong nhiều trường hợp đã được hoà trộn với những phiên bản nhạc khí mới - và đã được tiếp nhận rất tốt, tuy nhiên trò chơi này có cách chơi được thiết kế quá nghèo nàn dẫn đến ít người chơi. Thêm vào phần rắc rối là thời gian phát triển khá dài, kết quả là các thành phần đồ họa dường như đã lạc hậu hẳn so với công nghệ tại thời điểm phát hành.

Queen tiếp tục làm như vậy trong việc thu âm những buổi công diễn tiếp theo, ít nhất hơn một tuyển chọn video (Số 3) và phần còn lại của album có định dạng DVD-Audio. Rất thức thời, Taylor và May liên tục liên hệ với các fan, những người sưu tập và các chuyên gia công nghiệp để tìm ra những yêu cầu cho các tác phẩm trong tương lai cũng như phát minh mới nhất trong công nghiệp và công nghệ mà họ có thể sử dụng.

Điện ảnh và truyền hình[sửa | sửa mã nguồn]

Queen đã đóng góp âm nhạc trong bộ phim Flash GordonCao nguyên (đạo diễn phim nguyên bản là Russell Mulcahy). Nhạc của Queen nổi bật, dễ nhận thấy trong một vài phim như Đại bàng sắt, National Lampoon's Loaded Weapon, Wayne's World, Small Soldiers, Super Size Me, A Knight's Tale, The Girl Next Door, Revenge of the NerdsShaun of the Dead. Bản cover của "Somebody to Love" được hát bởi Anne Hathaway trong bộ phim Ella Enchanted làm năm 2004. Một phiên bản của "The Show Must Go On" đã được trình diễn vào năm 2001 bởi Jim Broadbent và diễn viên Nicole Kidman bộ phim âm nhạc Moulin Rouge!. Bài hát "Bohemian Rhapsody" đã được tái bản sau khi xuất hiện trong phim Wayne's World và sau đó được bình chọn vị trí thứ hai trong bảng xếp hạng Billboard của Mỹ.

Thành viên[sửa | sửa mã nguồn]

Thành viên hiện tại
  • Brian May – guitar chính, keyboard, dương cầm, hát (1970–nay)
  • Roger Taylor – trống, bộ gõ, rhythm guitar, tambourine, hát (1970–nay)
Cựu thành viên
  • Freddie Mercury – hát chính, dương cầm, rhythm guitar, tambourine (1970–1991; qua đời)
  • John Deacon – bass guitar, rhythm guitar, keyboard, hát bè, kẻng (1971–1997)
Giọng ca khác
Giọng ca khách mời
Thành viên lưu diễn
  • Morgan Fisher – keyboard, dương cầm (1982)
  • Fred Mandel – keyboard, dương cầm (1982)
  • Spike Edney – keyboard, dương cầm, rhythm guitar, hát bè (1984–nay)
  • Jamie Moses – rhythm guitar, hát bè (1998–2009)
  • Danny Miranda – bass guitar, hát bè (2005–2009)
  • Rufus Tiger Taylor – bộ gõ, trống, hát bè (2011–nay)
  • Neil Fairclough – bass guitar, hát bè (2011–nay)
Thành viên sớm nhất
  • Mike Grose – bass (1970)
  • Barry Mitchell – bass (1970–1971)
  • Doug Ewood Bogie – bass (1971)
Niên biểu

Lưu diễn[sửa | sửa mã nguồn]

Danh sách đĩa nhạc[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Hodkinson 2005, tr. 118
  2. ^ “Heritage award to mark Queen's first gig”. BBC News. 5 tháng 3 năm 2013. Bản gốc lưu trữ 5 tháng 3 năm 2013. 
  3. ^ “Queen Biography for 1971”. Queen Zone. 4 tháng 3 năm 2009. Truy cập 3 tháng 12 năm 2016. 
  4. ^ Blake 2013, tr. 96
  5. ^ Sutcliffe, Hince & Mack 2009, tr. 26
  6. ^ a ă â b c “Queen Logo”. Famouslogos.net. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2011. 
  7. ^ “Queen Crest (Original)”. Brands of the World. Mediabistro. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2011. 
  8. ^ Sheffield 2013
  9. ^ Buckley 2003, tr. 422
  10. ^ Gordon Fletcher (6 tháng 12 năm 1973). “Queen: Queen”. Rolling Stone. Truy cập 7 tháng 6 năm 2011. 
  11. ^ “Queen”. Daily Herald (Chicago, IL). 7 tháng 12 năm 1973. tr. 35. Queen (Elektra records) is an above average debut. 
  12. ^ “Music News: Cover Story: 100 Greatest Guitar Songs of All Time: Rolling Stone”. Rolling Stone. 28 tháng 5 năm 2008. tr. 15. Bản gốc lưu trữ 4 tháng 4 năm 2010. 
  13. ^ a ă â Roberts 2006
  14. ^ a ă “American certifications – Queen” (bằng tiếng Anh). Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Hoa Kỳ. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2015. 
  15. ^ a ă Pryor, Fiona (10 tháng 5 năm 2007). “Photographer lives the Rock dream”. BBC News. Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2011. 
  16. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên history
  17. ^ a ă Hodkinson 2005
  18. ^ Stephen Thomas Erlewine. “Queen II”. AllMusic. Truy cập ngày 2 tháng 6 năm 2010. 
  19. ^ Bruce Rusk (10 tháng 12 năm 2004). “Queen: Queen II: Daily Vault”. Daily Vault. Truy cập 3 tháng 12 năm 2016. 
  20. ^ “Queen II”. Winnipeg Free Press. 6 tháng 8 năm 1974. 
  21. ^ Thomas, Stephen Thomas (9 tháng 4 năm 1974). “Queen II”. AllMusic. Truy cập ngày 2 tháng 6 năm 2010. 
  22. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên 1001albums
  23. ^ Prown & Newquist 1997, tr. 106
  24. ^ “Queen” (chọn tab "Albums"). Official Charts Company. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2012. 
  25. ^ “Live 1970: Queen”. Queen Online. Outside Line. Truy cập 5 tháng 10 năm 2012. ...and in November released Sheer Heart Attack which was a hit on both sides of the Atlantic. 
  26. ^ “Queen: Sheer Heart Attack”. HMV. 11 tháng 7 năm 2012. Bản gốc lưu trữ 11 tháng 7 năm 2012. 
  27. ^ Acoustic Sounds. “A Night at the Opera”. 
  28. ^ Queenzone. “Biography 1976”. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2006. 
  29. ^ Dave Marsh, Rolling Stone Magazine. “Review of "Jazz". 
  30. ^ Queen - The Royal Legend. The Game facts”. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2006. 
  31. ^ QueenConcerts.com. “Concert details”. 
  32. ^ HotShotDigital. “Freddie Mercury Biography”. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2006. 
  33. ^ QueenConcerts.com. “Rock in Rio concert”. 
  34. ^ BBC News. “Queen win greatest live gig pool”. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2006. 
  35. ^ Sing 365. “Queen Biography”. 
  36. ^ New Wind Press. 'Queen' named most successful UK music act”. 
  37. ^ scotsman.com. “Queen closer to King as UK chart-toppers”. 
  38. ^ PlanetOut News. “Hall of Fame Inducts Queen”. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2006. 
  39. ^ Richar Orchard, Queenzone. “Queen made rock legends”. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2006. 
  40. ^ BBC Entertainment. “Queen roll into Hall of Fame”. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2006. 
  41. ^ BrianMay.com. “Press Conference”. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2006. 
  42. ^ Channel 4 - Music. “Hall of Fame”. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2006. 
  43. ^ Erich Adolfo Moncada Cota, OhmyNews. “Queen Proves There's Life After Freddie”. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2006. 
  44. ^ BrianMay.com. “Queen News January 2006”. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2006. 
  45. ^ Queen - The Royal Legend. “Knebworth Park, 8 tháng 8 năm 1986”. Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2006. 
  46. ^ Angermiller, Michele Amabile (27 tháng 8 năm 2014). “Watch Lady Gaga Join Adam Lambert Onstage in Homage to the Queen "Mothership". The Hollywood Reporter. Truy cập ngày 26 tháng 9 năm 2014. 

Thư mục[sửa | sửa mã nguồn]

  • Brooks, Greg (1995). Queen Live: A Concert Documentary. London: Omnibus Press. ISBN 978-0-7119-4814-3. 
  • Dawson, Mike (2008). Freddie & Me. London: Jonathan Cape. ISBN 978-0-224-08193-1. 
  • Dean, Ken; Charlesworth, Chris (1991). Queen: The New Visual Documentary. London: Omnibus Press. ISBN 978-0-7119-2828-2. 
  • Goodall, Nigel; Lewry, Peter (1998). The Ultimate Queen. London: Simon & Schuster. ISBN 978-0-684-82149-8. 
  • Gunn, Jacky; Jenkins, Jim (1992). Queen: As It Began. London: Sidgwick & Jackson. ISBN 978-0-330-33259-0. 
  • Hodkinson, Mark (2005). Queen: The Early Years. London: Music Sales Limited. ISBN 978-0-7119-6012-1. 
  • Hogan, Peter (1994). The Complete Guide to the Music of Queen. London: Omnibus Press. ISBN 978-0-7119-3526-6. 
  • Jackson, Laura (2002). Queen: The Definitive Biography. London: Piatkus. ISBN 978-0-7499-2317-4. 
  • Michael, Mick (1992). Queen, In Their Own Words. London: Omnibus Press. ISBN 978-0-7119-3014-8. 
  • Nester, Daniel (2003). God Save My Queen: A Tribute. Brooklyn, NY: Soft Skull Press. ISBN 978-1-887128-27-8. 
  • Nester, Daniel (2004). God Save My Queen II: The Show Must Go On. Brooklyn, NY: Soft Skull Press. ISBN 978-1-932360-51-6. 
  • Purvis, Georg (2006). Queen: Complete Works. Richmond: Reynolds & Hearn. ISBN 978-1-905287-33-8. 
  • Sutcliffe, Phil; Hince, Peter; Mack, Reinhold (2009). Queen: The Ultimate Illustrated History of the Crown Kings of Rock. London: Voyageur Press. ISBN 0-7603-3719-5. 
  • Blake, Mark (2013). Is This the Real Life?: The Untold Story of Queen. Da Capo Press. ISBN 0-3068-1973-2. 
  • Sheffield, Norman J. (2013). Life on Two Legs. Trident Publishing Limited. ISBN 0-9575-1330-5. 
  • Roberts, David (2006). British Hit Singles & Albums. Guinness World Records. ISBN 1-9049-9410-5. 
  • Buckley, Peter (2003). The Rough Guide to Rock. Rough Guides. ISBN 1-8435-3105-4. 
  • Prown, Pete; Newquist, Harvey P. (1997). Jon F. Eiche, biên tập. Legends of Rock Guitar: The Essential Reference of Rock's Greatest Guitarists. Hal Leonard Corporation. ISBN 0-7935-4042-9. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]