Đào thoát khỏi Bắc Triều Tiên

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
Đào thoát khỏi Bắc Triều Tiên
Hangul
탈북자
Hanja
脫北者
Romaja quốc ngữTalbukja
McCune–ReischauerT'albukcha
Lit. những người chạy trốn khỏi miền Bắc

Đào thoát khỏi Bắc Triều Tiên, hay Đào tẩu khỏi Bắc Triều Tiên, Vượt biên khỏi Bắc Triều Tiên; là hiện tượng những người có quốc tịch Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên vượt biên khỏi quốc gia này để sang một quốc gia khác, thường là Hàn Quốc. Hiện tượng này đã bắt đầu xuất hiện kể từ sau chiến tranh Triều Tiên năm 1953 và diễn ra cao trào trong nạn đói ở nước này vào thập niên 1990. Mãi đến khi Kim Jong-un lên nắm quyền và thực thi những chính sách siết chặt biên giới, đàn áp tàn khốc những người đào tẩu thì số người Triều Tiên vượt biên mới giảm mạnh, mặc dù những vụ đào thoát khỏi quốc gia này vẫn còn diễn ra lẻ tẻ trong những năm gần đây.

Thuật ngữ[sửa | sửa mã nguồn]

Các thuật ngữ khác nhau, chính thức và không chính thức, đề cập đến những người tị nạn Triều Tiên. Ngày 9 tháng 1 năm 2005, Bộ thống nhất Hàn Quốc đã thông báo việc sử dụng  saeteomin (, lit. "những người ở vùng đất mới") thay cho talbukja (탈북자, "những người trốn chạy khỏi miền Bắc"), một thuật ngữ mà các quan chức Triều Tiên bày tỏ sự không hài lòng.[1] Thuật ngữ mới hơn là bukhanitaljumin (hangul: 북한이탈주민 hanja: 北韓離脫住民), có ý nghĩa mạnh mẽ hơn là "cư dân đã từ bỏ Triều Tiên".[2]

Bối cảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Khi bán đảo Triều Tiên bị phân chia tạm thời sau Đệ nhị thế chiến và sau khi kết thúc Chiến tranh Triều Tiên (1950–1953), một số người Triều Tiên đã cố gắng đào tẩu vì lý do chính trị, tư tưởng, tôn giáo, kinh tế hoặc cá nhân. Tuy nhiên, những vụ đào tẩu trong giai đoạn này rất hiếm, do kinh tế Triều Tiên khi ấy vẫn còn phát triển ổn định, một phần nhờ nguồn tiếp tế của Liên Xô và các nước Đông Âu.

Bắt đầu từ nạn đói ở Triều Tiên vào những năm 1990, nhiều người Triều Tiên đã bắt đầu đào thoát, hầu hết là sang Hàn Quốc do nước này luôn giang tay đón nhận những người Triều Tiên tị nạn. Chiến lược phổ biến nhất là băng qua biên giới sang các tỉnh Cát LâmLiêu Ninh ở phía Đông Bắc Trung Quốc trước khi trốn sang một nước thứ ba, do Trung Quốc là một đồng minh thân thiết của Triều Tiên. Trung Quốc là nước có ảnh hưởng lớn nhất trong số ít các đối tác kinh tế của CHDCND Triều Tiên khi quốc gia này phải chịu các lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc trong nhiều thập kỷ, và cũng là nguồn viện trợ lớn nhất và liên tục của đất nước. Để tránh làm xấu đi mối quan hệ tốt đẹp với Bắc Triều Tiên, Trung Quốc từ chối cấp phép tị nạn cho người Triều Tiên và coi họ là những người di cư kinh tế bất hợp pháp. Nếu những người đào thoát bị bắt ở Trung Quốc, họ sẽ bị trục xuất về Bắc Triều Tiên, nơi mà họ thường phải đối mặt với những cuộc tra tấn khắc nghiệt và nhiều năm trừng phạt, hoặc thậm chí là chết trong các trại tù chính trị như trại Yodok và trại Hoeryong, hoặc các trại cải tạo như trại Chungsan và trại Chongori.

Mặc dù số người đào thoát khỏi CHDCND Triều Tiên đạt đỉnh điểm vào năm 19981999, nhưng số lượng ước tính đã giảm kể từ đó. Một số lý do chính cho số lượng sụt giảm của những người đào tẩu đặc biệt là kể từ sau năm 2000 là do chính sách tuần tra biên giới nghiêm ngặt và kiểm tra, trục xuất cưỡng bức, và chi phí đào tẩu tăng lên. Trong giai đoạn quốc tang sau cái chết của Kim Jong-il vào ngày 17 tháng 12 năm 2011 và sự kế nhiệm của Kim Jong-un, phong trào vượt biên của người dân đã bị thắt chặt và kiểm soát chặt chẽ. Chúng bao gồm việc chính quyền yêu cầu các hộ gia đình sống gần khu vực biên giới phải thay phiên canh gác, đồng thời có các cảnh báo chính thức mạnh mẽ rằng ba thế hệ của một gia đình sẽ bị tiêu diệt nếu bị phát hiện có khiếm khuyết, cũng như có hành động bao che cho những kẻ đào tẩu. Kết quả là số người đào thoát Triều Tiên đã giảm đáng kể. Theo một báo cáo của Liên Hiệp Quốc, bất kỳ người Triều Tiên nào vượt biên trái phép sẽ bị bắn ngay tại hiện trường, hoặc bị trục xuất trở lại và sẽ bị tra tấn, tù đày, thậm chí tử hình.

Một trong những vụ đào thoát nổi bật nhất xảy ra vào tháng 4 năm 2016 bởi 13 nhân viên nhà hàng Triều Tiên Ryugyong ở Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang của Trung Quốc. Việc đào tẩu của nhóm này có ý nghĩa quan trọng khi họ tránh được nguy cơ bị trục xuất cưỡng bức của chính phủ Trung Quốc vì các nhân viên quyết định đào tẩu công khai trong một nhóm thay vì phải giám sát lẫn nhau. Họ cũng đã vượt qua biên giới giữa Triều Tiên và Trung Quốc trước đó hoàn toàn hợp pháp với các hộ chiếuthị thực chính thức do chính phủ Triều Tiên phát hành. Nhờ sự hỗ trợ của Cơ quan Tình báo Trung ương Hàn Quốc (NIS), họ đã di chuyển tới Thượng Hải bằng phương tiện chuẩn bị từ trước, sau đó bay từ Thượng Hải tới Kuala Lumpur, đến Đại sứ quán Hàn Quốc tại Malaysia rồi tiếp tục bay đến Hàn Quốc[3]. Sau khi được đào tạo về an ninh và các vấn đề xã hội của Hàn Quốc, tất cả 13 người đào thoát Triều Tiên đã được chấp thuận cho tái định cư xã hội nước này vào tháng 8 năm 2016. Yêu cầu phỏng vấn từ Minbyun (Lawyers for a Democratic Society) về việc liệu hành động đào tẩu có phải là tự nguyện hay không đã bị bỏ qua và bị từ chối cung cấp[4]. Phía Triều Tiên đã cáo buộc Hàn Quốc bắt cóc công dân của họ, yêu cầu Seoul phải xin lỗi và trả những người này về lại Triều Tiên[5].

Thống kê[sửa | sửa mã nguồn]

Từ năm 1953, 100,000–300,000 người Triều Tiên đã đào tẩu, hầu hết trong số họ đã trốn sang Nga hoặc Trung Quốc[6]. Số lượng đó lên đến đỉnh điểm vào năm 2009 - thời điểm Bắc Triều Tiên đang bị khủng hoảng kinh tế, khi có tới 2,914 người Triều Tiên trốn qua Hàn Quốc, đông nhất kể từ sau kết thúc chiến tranh Triều Tiên (1950-1953)[7]. 1,418 đã được đăng ký khi đến Hàn Quốc vào năm 2016.[8] Vào năm 2017, có 31.093 người đào thoát đã đăng ký với Bộ thống nhất Hàn Quốc, trong đó 71% là phụ nữ. Theo thống kê năm 2018, trong 20 năm qua, hơn 30.000 người Triều Tiên đã trốn chạy sang Hàn Quốc, trong đó có khoảng 4.500 trẻ em. Kể từ khi Kim Jong-un lên nắm quyền năm 2011, hơn 8.000 Triều Tiên đào thoát thành công sang miền Nam. Tuy nhiên, do sự gia tăng căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên, số người đào tẩu trong năm ngoái giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 16 năm trở lại đây[9], từ 5.000 người đào tẩu trong 5 năm lãnh đạo cuối của cố chủ tịch Kim Jong-il, số người chạy trốn đã giảm xuống còn 1.500. Con số này có thể vẫn tiếp tục giảm, khi chỉ 593 người chạy trốn thành công trong 6 tháng đầu năm 2017.

Dựa trên một nghiên cứu về những người đào thoát Triều Tiên, phụ nữ chiếm đa số những người đào thoát. Năm 2002, họ chiếm 55,5% số người bỏ trốn sang Hàn Quốc (1,138 người) và đến năm 2011 con số này đã tăng lên 70,5% (2.706 người). Theo điều tra của Reuters, không giống những người đàn ông thường phải đi lính và tham gia lao động tập thể, phụ nữ Triều Tiên được thoải mái hơn. Nhiều người trong số họ tham gia kinh doanh, buôn bán, thậm chí buôn lậu, nên có nhiều cơ hội đào thoát. Nhiều phụ nữ rời khỏi miền Bắc vì họ có nhiều khả năng bị khó khăn về tài chính. Điều này là do tỷ lệ phụ nữ làm việc trong khu vực dịch vụ, trong khi nam giới làm việc trong quân đội - 33% số người đào thoát đã cho rằng lý do kinh tế là quan trọng nhất. Ngược lại, nam giới lại có khuynh hướng rời khỏi đất nước do áp lực về chính trị, hệ tư tưởng hoặc giám sát.[10]

Môi giới[sửa | sửa mã nguồn]

Nhiều người Triều Tiên sau khi đào thoát thành công thường sẽ tổ chức lại những cuộc vượt biên tương tự cho những công dân Triều Tiên có nguyện vọng sang Hàn Quốc. Dù những người tổ chức các chuyến đào tẩu này ngồi ở Seoul, Hàn Quốc, họ biết chính xác từng đường đi nước bước của đoàn tị nạn. Sau khi tìm được người môi giới, việc tiếp theo một người tị nạn Triều Tiên cần làm là kiếm đủ tiền để đặt cọc. Những người đào tẩu có thể phải trả tới 10.000 USD cho các tay môi giới để giúp họ đào thoát từ Triều Tiên sang Trung Quốc và thêm hàng chục nghìn đô la nữa cho hành trình từ Trung Quốc tới Lào, Thái Lan, theo các nhà hoạt động nhân quyền. Số tiền còn lại sẽ được thanh toán khi đến Hàn Quốc. Số ít người tị nạn may mắn được các tổ chức tôn giáo hoặc thiện nguyện ở Hàn Quốc trang trải nốt khoản nợ.[9].

Dù lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un ra lệnh siết chặt quản lý cửa khẩu biên giới, với sự giúp đỡ của mạng lưới những người môi giới, trong số đó nhiều người vốn xuất thân là người tị nạn đào tẩu thành công, quy trình đưa người Triều Tiên tới Hàn Quốc hoạt động tương đối trơn tru. Thông thường, không mất quá 10 ngày tại trại giam ở Thái Lan và chỉ trong vòng chưa đầy một tháng, những người đào tẩu có thể đặt chân tới Seoul[11].

Theo điểm đến[sửa | sửa mã nguồn]

Hàn Quốc[sửa | sửa mã nguồn]

Một hàng rào điện được sử dụng trong Khu phi quân sự Triều Tiên để ngăn cách Triều Tiên với Hàn Quốc. Đằng sau hàng rào, có một dải mìn ẩn bên dưới nó.

Do khu phi quân sự Triều Tiên ở biên giới Hàn-Triều luôn được tuần tra rất nghiêm ngặt với số lượng lớn bãi mìn rải rác, có các hàng rào điện, đồn bảo vệ và các thiết bị quân sự khác ở hai bên biên giới nên rất ít người Triều Tiên đào tẩu ở khu vực này vì họ có thể bị bắn chết trên đất Triều Tiên trước khi sang được phía bên kia. Những trường hợp đào tẩu qua khu phi quân sự thường là từ chính những quân lính Triều Tiên canh gác ở đó, khi họ là những người chịu trách nhiệm chính cho an ninh của khu vực.

Năm 2017, lính gác Triều Tiên Oh Chong Song đã liều mình lao qua làng đình chiến Bàn Môn Điếm trong khu phi quân sự gần biên giới với Hàn Quốc, bị trúng 5 phát đạn từ các đồng đội, nhưng cuối cùng vẫn may mắn sống sót[12]. Oh kể rằng anh bắt đầu uống rượu vào đêm chạy trốn sau một cuộc cãi vã với bạn bè, và anh quyết định đi đến biên giới sau đó. Oh cho hay anh đã không có đường lui trong quá trình vượt biên do có thể bị xử tử nếu quay đầu lại.

Thông thường, người đào tẩu Triều Tiên trên đường đến Hàn Quốc đều vượt biên sang Trung Quốc trước. Trong trường hợp lý tưởng nhất, những người đào tẩu sẽ vượt biên vào Trung Quốc giữa đêm tối, sau đó trải qua quãng đường dài 4.300 km từ Trung Quốc sang Lào, rồi vượt biên vào Thái Lan với đủ loại phương tiện giao thông như xe buýt, xe máy, thuyền và thậm chí đi bộ băng rừng. Tại đây, sau khi bị chính quyền sở tại phạt hành chính vì tội nhập cư bất hợp pháp, họ sẽ được gửi tới đại sứ quán Hàn Quốc ở Bangkok. Tiếp theo đó, quy trình chuyển họ tới Seoul được kích hoạt. Và một khi đã đặt chân đến thủ đô Seoul, tất cả những người tị nạn Triều Tiên nghiễm nhiên được công nhận là công dân Hàn Quốc[11].

Thực ra, những người tị nạn Triều Tiên có một cách dễ dàng hơn để sang Hàn Quốc từ Trung Quốc, đó là xâm nhập vào đại sứ quán hay các lãnh sự quán Hàn Quốc ở nước này, và sẽ được bảo vệ tuyệt đối ở đó. Đã có những sự việc như những người tị nạn cố gắng lẻn vào đại sứ quán Hàn Quốc ở Bắc Kinh hay lãnh sự quán Hàn Quốc tại Thẩm Dương. Tuy nhiên, Trung Quốc gần đây đã bố trí lực lượng an ninh, cảnh sát dày đặc xung quanh đại sứ quán và các lãnh sự quán Hàn Quốc để giám sát, ngăn chặn những người Triều Tiên muốn vượt biên bằng cách này. Ngay cả khi đã được bảo vệ ở đại sứ quán và được cấp vé máy bay sang Hàn Quốc, những người Triều Tiên vẫn có thể bị cảnh sát Trung Quốc bắt giữ sau đó, khi họ bước chân ra khỏi khu đại sứ quán để di chuyển đến sân bay.

Bên cạnh tuyến đường bộ, đã có những trường hợp người Triều Tiên đào thoát qua Hàn Quốc bằng đường thủy. Tháng 7 năm 2019, ba người Triều Tiên đã tự chèo một chiếc thuyền gỗ đến Hàn Quốc, con thuyền sau đó đã được đưa đến một bến cảng quân sự ở Yangyang, tỉnh Gangwon để điều tra. Trước đó một tháng, một chiếc thuyền đánh cá khác cũng từ Triều Tiên chở 4 người đàn ông đã cố gắng vượt qua vùng biển được giám sát chặt chẽ giữa hai miền Triền Tiên mà không bị phát hiện. Hai trong số bốn người bị bắt đã được gửi trở lại Triều Tiên theo nguyện vọng của họ trong khi hai người còn lại nói rằng họ muốn bỏ trốn khỏi miền Bắc nên được giữ lại[13].

Đã có trường hợp chính quyền Hàn Quốc từ chối cho người Triều Tiên tị nạn và trục xuất họ về miền Bắc. Tháng 11 năm 2019, hai người đàn ông đã sát hại 16 thuyền viên trên một chiếc tàu chở người vượt biên, trước khi dùng phương tiện này đến Hàn Quốc. Sau khi vượt qua biên giới trên biển giữa hai miền, những kẻ này đã bị hải quân Hàn Quốc bắt giữ. Theo hãng tin Yonhap, hai kẻ này đã cùng với một người đàn ông khác giết thuyền trưởng của chiếc tàu vào cuối tháng 10 do ông này đã làm nhục và đánh đập họ. Sau đó, những kẻ này tiếp tục giết các thuyền viên còn lại trên tàu, vì những người này phản đối hành động giết người của họ. Thi thể của 16 nạn nhân đều bị ném xuống biển. Sau khi gây án, những kẻ này muốn quay lại Triều Tiên, nhưng khi vừa đặt chân đến bến cảng nước này, một trong số họ đã bị cảnh sát địa phương nghi ngờ và bắt giữ. Hai người còn lại bỏ trốn lên thuyền và lại tiếp tục đến Hàn Quốc. Dù Hàn Quốc thường cấp chế độ tị nạn cho những người đào thoát Triều Tiên, nhưng trong trường hợp đặc biệt này, hai người đàn ông này bị xem là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia nên bị gửi trả lại cho Triều Tiên ở làng đình chiến Bàn Môn Điếm. Nhiều khả năng, họ sẽ phải đối mặt với án tử hình tại Triều Tiên[14].

Trung Quốc[sửa | sửa mã nguồn]

Các tuyến đường điển hình đến Hàn Quốc của người Triều Tiên là qua Trung Quốc và Đông Nam Á.

Trung Quốc là điểm vượt biên phổ biến nhất của những người tị nạn Triều Tiên. Khoảng 76% đến 84% số người đào thoát Triều Tiên được phỏng vấn ở Trung Quốc hoặc Hàn Quốc đến từ các tỉnh giáp Trung Quốc thuộc đông bắc nước này, cụ thể là tỉnh Hamgyong Bắc. Sông Đồ Mônbiên giới Trung-Triều thường là nơi xâm nhập Trung Quốc chủ yếu của những người tỵ nạn. Dòng sông này có thể băng qua dễ dàng do bị đóng băng vào mùa đông và rất nông, thậm chí cạn nước trong mùa hè. Nhiều người Triều Tiên sống gần biên giới Trung Quốc, nhờ biết một chút tiếng Trung và ngoại hình cũng tương đối giống người bản địa nên có thể dễ dàng vượt qua chặng đường này. Từ đây, họ có thể làm việc bất hợp pháp, mặc dù có thể bị bóc lột, hoặc tìm cơ hội sang Hàn Quốc.[15][16].

Theo ước tính của Bộ Ngoại giao Mỹ, 30.000 đến 50.000 trong số nhiều người Triều Tiên đang lẫn trốn có tư cách pháp nhân của người tị nạn.[17] Những người tị nạn này thường không được xem là thành viên của cộng đồng người Triều Tiên, và cuộc tổng điều tra dân số của Trung Quốc không tính đến họ. Một số người không có khả năng đến Hàn Quốc đã kết hôn với người gốc Triều Tiên ở Trung Quốc và định cư ở đó; họ hòa trộn vào cộng đồng nhưng sẽ bị trục xuất nếu bị chính quyền phát hiện.

Giáo sư Courtland Robinson thuộc Trường Y tế Công cộng Bloomberg thuộc Đại học Johns Hopkins ước tính rằng trong quá khứ, tổng số 6.824 và 7.829 trẻ em được sinh ra bởi phụ nữ Triều Tiên ở ba tỉnh Đông Bắc Trung Quốc.[18] Gần đây, các kết quả điều tra được tiến hành vào năm 2013 bởi John Hopkins và Viện Nghiên cứu Thống nhất Quốc gia Hàn Quốc (còn gọi là KINU) cho thấy có khoảng 8.170 người đào thoát Triều Tiên và 15.675 trẻ em Triều Tiên ở cùng ba tỉnh Đông Bắc là Cát Lâm, Liêu NinhChâu tự trị dân tộc Triều Tiên Diên Biên.

Trong giữa những năm 1990, tỷ lệ nam và nữ đào thoát là tương đối cân bằng[19]. Vào đầu những năm 1990, lao động nam giới có giá trị vì những người đào thoát Triều Tiên có thể làm việc tại các nhà máy và xí nghiệp Trung Quốc và được đổi lại có nơi ẩn náu[19]. Tuy nhiên, do các vấn đề an ninh xã hội gia tăng bao gồm tội phạm và bạo lực liên quan đến người Triều Tiên, giá trị lao động nam giảm.[19] Mặt khác, nữ giới có thể tìm thấy phương án giải quyết dễ dàng hơn bao gồm thực hiện các nhiệm vụ lao động nhỏ hơn và kết hôn với người dân Trung Quốc bản địa[19]. Tính đến nay, 80-90% người di tản khỏi CHDCND Triều Tiên trú ngụ ở Trung Quốc là phụ nữ định cư qua hôn nhân thực tế; một số lượng lớn họ đã phải trải qua hôn nhân cưỡng ép và buôn người.[19][20]

Trước năm 2009, hơn 70% phụ nữ Triều Tiên đào thoát là nạn nhân của nạn buôn người[20]. Do tình trạng dễ bị thương tổn của họ vì là những người di cư bất hợp pháp nên họ được bán với giá thấp, khoảng 3.000 đến 10.000 nhân dân tệ.[20] Những hành vi lạm dụng bạo lực bắt đầu đến với họ ở những căn hộ gần biên giới Trung-Triều, từ đó những người phụ nữ này được chuyển đến các thành phố xa hơn để làm việc như nô lệ tình dục. Chính quyền Trung Quốc nhiều lần truy lùng, bắt giữ và hồi hương những nạn nhân Triều Tiên này. Chính quyền Triều Tiên tiếp tục đưa người bị buộc hồi hương vào các trại lao động hình sự và/hoặc hành quyết họ, đồng thời cho diệt chủng những đứa trẻ mang dòng máu Trung Quốc của họ "để bảo vệ dòng máu tinh khiết của Triều Tiên" và ép phá thai đối với những người hồi hương mang thai mà không bị hành quyết.[21][22] Sau năm 2009, tỷ lệ phụ nữ Triều Tiên đào thoát đã có liên quan đến buôn người đã giảm tới 15% kể từ khi có nhiều người đào tẩu bắt đầu sang Hàn Quốc từ Trung Quốc thông qua các nhóm có tổ chức do các công ty môi giới lãnh đạo. Tuy nhiên, con số thực tế có thể lớn hơn vì nhiều phụ nữ được đào tạo thường phủ nhận kinh nghiệm về mại dâm.[20]

Trung Quốc từ chối cấp tình trạng tị nạn cho những người đào thoát Bắc Triều Tiên và coi họ là những người di cư kinh tế bất hợp pháp. Chính quyền Trung Quốc đã nhiều lần bắt giữ và trục xuất hàng trăm người đào thoát về lại Triều Tiên, đôi khi trong các cuộc càn quét di dân hàng loạt. Công dân Trung Quốc nếu không bắt quả tang hoặc bao che những người đào thoát sẽ phải đối mặt với án phạt tù. Tuy nhiên, vào đầu những năm 1990, chính phủ Trung Quốc tỏ ra tương đối khoan dung với những người đào thoát Bắc Triều Tiên.[23] Trừ khi chính phủ Bắc Triều Tiên gửi yêu cầu đặc biệt, chính phủ Trung Quốc không thể hiện sự kiểm soát gắt gao đối với những nơi cư trú của người Bắc Triều Tiên trên lãnh thổ Trung Quốc. Số người đào thoát vì vậy tăng mạnh, gây được sự chú ý của quốc tế.[23] Do đó, Trung Quốc đã tăng cường kiểm tra những người đào thoát Bắc Triều Tiên và bắt đầu trục xuất họ.[23]

Vào tháng 2 năm 2012, chính quyền Trung Quốc đã buộc hồi hương 19 người đào thoát Bắc Triều Tiên đang bị giam giữ tại Thẩm Dương và năm người đào thoát ở Trường Xuân từ cùng một địa điểm. Trường hợp của 24 tù nhân, những người đã bị giam giữ từ đầu tháng 2 năm đó, đã thu hút sự chú ý của quốc tế do hình phạt nghiêm khắc được báo cáo của Triều Tiên đối với những người cố gắng đào tẩu. Trung Quốc hồi hương người tị nạn Bắc Triều Tiên theo thỏa thuận được thực hiện với Triều Tiên, đồng minh của họ. Các nhà hoạt động nhân quyền nói rằng những người bị hồi hương thường phải đối mặt với những hình phạt khắc nghiệt, bao gồm cả tra tấn và cầm tù trong các trại lao động.[24]

Các nhà hoạt động nhân quyền của Hàn Quốc đang tiếp tục tiến hành các cuộc tuyệt thực và kêu gọi Hội đồng Nhân quyền Hoa Kỳ ngăn chặn việc Trung Quốc hồi hương những người tị nạn.[25][26][27]

Các tổ chức nhân quyền đã tổng hợp danh sách hàng trăm người đào thoát Bắc Triều Tiên bị Trung Quốc cho hồi hương.[28][29] Đối với một vài người trong số họ, số phận sau khi bị buộc hồi hương về Bắc Triều Tiên là từ bị tra tấn, giam giữ, bỏ tù cho đến tử hình. Danh sách này bao gồm cả các công nhân nhân đạo, những người bị ám sát hoặc bị bắt cóc bởi các đặc vụ Bắc Triều Tiên vì đã giúp đỡ người tị nạn.

Mông Cổ[sửa | sửa mã nguồn]

Con đường ngắn hơn nhiều so với tuyến đường Trung Quốc - Lào - Thái Lan là tuyến đường Trung Quốc - Mông Cổ. Chính phủ Mông Cổ cố gắng duy trì mối quan hệ tốt đẹp với cả Triều Tiên và Hàn Quốc nhưng tỏ ra thông cảm với người tị nạn Triều Tiên. Những người tị nạn Triều Tiên bị bắt tại Mông Cổ đều được gửi đến Hàn Quốc, thậm chí còn được cấp một vé máy bay miễn phí.[30] Tuy nhiên, sử dụng tuyến đường này đòi hỏi những người đào tẩu phải vượt qua các địa hình khắc nghiệt của sa mạc Gobi. Ngoài ra, việc Trung Quốc gia tăng kiểm soát biên giới chặt chẽ hơn với Mông Cổ đã khiến tuyến đường này trở nên ít phổ biến hơn. Nhà hoạt động nhân quyền nổi tiếng Park Yeon-mi đã từng đào thoát qua Mông Cổ trước khi di chuyển sang Hàn Quốc.

Nhật Bản[sửa | sửa mã nguồn]

Những người Triều Tiên nếu có phương tiện đường thủy có thể đào thoát sang Nhật Bản thông qua biển Nhật Bản. Do Nhật Bản không có quan hệ ngoại giao chính thức với Bắc Triều Tiên, những người tị nạn Triều Tiên sẽ được chính quyền Tokyo bàn giao lại cho Hàn Quốc. Đã có nhiều trường hợp những người đào thoát Bắc Triều Tiên trốn thoát trực tiếp đến Nhật Bản. Vào tháng 1 năm 1987, một chiếc thuyền bị đánh cắp chở 13 người Bắc Triều Tiên đã dạt vào bờ ở cảng Fukui ở tỉnh Fukui và sau đó được đưa đến Hàn Quốc thông qua Đài Loan[31][32]. Vào tháng 6 năm 2007, sau chuyến đi thuyền sáu ngày, một gia đình bốn người Bắc Triều Tiên đã được cảnh sát biển Nhật Bản tìm thấy ngoài khơi bờ biển của tỉnh Aomori[33]. Sau đó họ được đưa đi định cư ở Hàn Quốc[34][35][36]. Vào tháng 9 năm 2011, cảnh sát biển Nhật Bản đã tìm thấy một chiếc thuyền gỗ chứa chín người, ba người đàn ông, ba phụ nữ và ba chàng trai. Nhóm đã đi thuyền trong năm ngày về phía Hàn Quốc nhưng đã trôi dạt về phía bán đảo Noto và tưởng rằng họ đã đến Hàn Quốc. Họ đã được tìm thấy trong tình trạng sức khỏe tốt[37]. Đến tháng 11 năm 2017, cảnh sát biển Nhật Bản phát hiện một thi thể đàn ông và những mảnh vỡ của chiếc thuyền gỗ được cho là đã đào thoát từ Triều Tiên trên đảo Sado, ngoài khơi tỉnh Niigata[38]. Trước đó, cảnh sát thành phố Yurihonjo, tỉnh Akita cũng bắt 8 người đàn ông tự nhận đến từ Triều Tiên, sau khi tàu gỗ của những người này trôi dạt vào bờ biển Nhật Bản[39].

Ngày 17 tháng 7 năm 2016, cảnh sát Nhật Bản bắt gặp một thanh niên người Triều Tiên đang lang thang trên đường tại quận Senzaki thuộc thành phố cảng Nagato ở tỉnh Yamaguchi. Người này khai với cảnh sát rằng anh ta đến từ Chongjin và đã bỏ trốn sang Senzaki bằng một chiếc thuyền gỗ băng qua biển Nhật Bản. Khi đến gần Senzaki, thanh niên này nhảy xuống biển, ôm một thùng nhựa và trôi dạt vào bờ tối trước đó. Người đào tẩu cũng khai là đã đào thoát vì bị chính quyền truy lùng do xem phim Hàn Quốc, một hành động phạm tội hình sự ở Triều Tiên[40].

Nhật Bản tái định cư khoảng 140 người dân tộc Triêu Tiên đã quay trở lại Nhật Bản sau khi ban đầu di cư sang Bắc Triều Tiên theo dự án "hồi hương" hàng loạt từ năm 1959-1984 của người Triều Tiên từ Nhật Bản. Dự án được cho là nhân đạo này, được Chongryon hỗ trợ và được thực hiện bởi Hội Chữ thập đỏ Nhật Bản và Bắc Triều Tiên, đã tham gia tái định cư cho khoảng 90.000 tình nguyện viên (chủ yếu là từ Hàn Quốc) ở Bắc Triều Tiên, được Chongryon gọi là "thiên đường trên trái đất"[41]. Một số người Triều Tiên đã hồi hương, bao gồm Kim Hyon-hui, một sinh viên của Yaeko Taguchi, tiết lộ bằng chứng về nơi ở của các công dân Nhật Bản đã bị bắt cóc bởi Triều Tiên.[42]

Truyền thông Nhật Bản đưa tin chính quyền Tokyo đang nghiên cứu các kế hoạch để ứng phó hàng chục nghìn người Triều Tiên sang Nhật tị nạn trong trường hợp bán đảo Triều Tiên xảy ra chiến tranh hoặc khủng hoảng khác, nhằm loại bỏ gián điệp và phần tử khủng bố trà trộn trong những người này[38].

Philippines[sửa | sửa mã nguồn]

Trước đây Philippines đã từng là điểm trung chuyển cho người tị nạn Triều Tiên, thường đến từ Trung Quốc và sau đó được gửi sang Hàn Quốc.[43] Cũng có thể có một số người tị nạn Triều Tiên không biết đến đã trộn lẫn vào cộng đồng Hàn Quốc ở Philippines.[44] Đất nước này đã khó tiếp cận hơn trước vì những người tị nạn phải di chuyển qua Trung Quốc và lên thuyền đi đến quốc đảo này.

Nga[sửa | sửa mã nguồn]

Những người tị nạn Triều Tiên hiếm khi vượt biên sang Nga, do biên giới Nga-Triều được canh gác nghiêm ngặt hơn và cộng đồng người Triều Tiên tại Nga chỉ là lẻ tẻ. Khi mối quan hệ Nga-Triều tạm thời nguội lạnh sau năm 1991, người đào thoát Triều Tiên có thể vượt biên sang Nga trước khi sang một nước thứ ba mà không lo bị chính quyền nước này bắt và trục xuất. Nhưng khi quan hệ giữa hai nước nồng ấm trở lại vào thập niên 2000, những người đào thoát sang Nga có nguy cơ bị trục xuất rất cao. Về mặt lý thuyết, Nga có thể cấp quyền tị nạn cho người đào thoát, nhưng họ cần phải cung cấp những bằng chứng thực sự thỏa đáng về lý do đào tẩu khỏi Triều Tiên. Do đa phần những người tị nạn Triều Tiên không có những tài liệu đủ sức thuyết phục để chứng minh việc họ đã bị áp bức chính trị hoặc sẽ bị bức hại ở quê nhà nếu hồi hương, chính quyền Nga thường sẽ trục xuất họ. Nga nói chung không chào đón người tị nạn Triểu Tiên. Trong tổng số 211 người Triều Tiên đào tẩu xin tị nạn ở Nga từ năm 2004 đến 2014, chỉ có hai người được tị nạn dài hạn, trong khi có 90 người chỉ được tị nạn tạm thời trong vòng một năm[45].

Một nghiên cứu của Đại học Kyung Hee ước tính khoảng 10.000 người Triều Tiên sống ở vùng Viễn Đông Nga. Nhiều người đã sang đây để làm việc ở các nhà máy, trang trại, trại khai thác mỏ hoặc gỗ do chính quyền Triều Tiên thành lập và quản lí ở đó, và cũng là một nguồn thu ngoại tệ quan trọng của quốc gia này[17]. Những công nhân ở đây phải lao động như nô lệ trong môi trường khắc nghiệt và luôn bị lực lượng an ninh Triều Tiên theo dõi chặt chẽ để ngăn chặn ý định đào tẩu. Tuy nhiên, số người đào thoát thành công khỏi những trại lao động này rất đông. Cả cơ quan ngoại giao Hàn Quốc và cộng đồng người Triều Tiên tại Nga đều miễn cưỡng cung cấp hỗ trợ cho họ. Người ta tin rằng CHDCND Triều Tiên đã ra lệnh ám sát lãnh sự Hàn Quốc Choi Duk-gun vào năm 1996 cũng như hai công dân vào năm 1995, để đáp trả lại sự tiếp xúc của họ với những người tị nạn. Chính quyền Nga cũng nhiều lần can thiệp để truy bắt và trục xuất những công nhân Triều Tiên đào thoát khỏi các trại lao động ở đây, theo yêu cầu của Bình Nhưỡng[46].

Tính đến năm 1999, chỉ có khoảng 100 đến 500 người tị nạn Triều Tiên trong khu vực[47]. Tuy nhiên, số lượng đang tăng nhanh. Năm 2003, Serge Darkin, Thống đốc Primorsky Krai, đề nghị cho phép tới 150.000 người tị nạn Bắc Triều Tiên ở Trung Quốc định cư ở Nga, nhưng kế hoạch của ông đã không được thực hiện[48].

Vào tháng 11 năm 2007, cơ quan thực thi pháp luật Nga đã bắt cóc một người xin tị nạn Bắc Triều Tiên trước một văn phòng Dịch vụ Di cư Liên bang ở Moskva và chuyển anh ta sang các đại lý của các dịch vụ đặc biệt của Bắc Triều Tiên. Người tị nạn sau đó đã trốn thoát khỏi một cơ sở ở Vladivostok và nhận được sự hỗ trợ của NGOUNHCR nhằm ngăn chặn nguy cơ bị trục xuất về Triều Tiên của anh ta. Người này sau đó đã được cấp quyền tị nạn ở một quốc gia phương Tây[49][50].

Châu Âu[sửa | sửa mã nguồn]

Nghiên cứu của tổ chức nhân quyền Liên minh châu Âu vì nhân quyền ở Bắc Triều Tiên tuyên bố rằng có khoảng 1.400 người tị nạn Triều Tiên ở châu Âu vào năm 2014. Trích dẫn các số liệu thống kê của UNHRC báo cáo xác định các cộng đồng Triều Tiên ở Bỉ, Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Luxembourg, Hà Lan, Na Uy, Thụy ĐiểnVương quốc Anh.[51]

Cộng đồng Triều Tiên lớn nhất ở châu Âu cư trú ở New Malden, tây nam Luân Đôn. Khoảng 600 người Triều Tiên được tin là cư trú trong khu vực,[52] điều đáng chú ý là cộng đồng Hàn Quốc cũng đông đáng kể.[53]

Theo báo cáo của Eurostat, tổng cộng 820 người Bắc Triều Tiên đã sinh sống ở các quốc gia thuộc Liên minh châu Âu trong giai đoạn từ 2007-2016, với gần 90% trong số họ sống ở Đức và Anh.

Lào[sửa | sửa mã nguồn]

Người đào thoát Triều Tiên thông thường sẽ vượt biên đến Thái Lan thay vì dừng lại ở Lào do chính quyền nước này vẫn có thể trục xuất họ. Mặc dù Lào từng được coi là nơi trú ẩn an toàn cho những người đào thoát Bắc Triều Tiên, vào ngày 27 tháng 5 năm 2013, 9 người đào thoát đã bị bắt ở đây và bị trục xuất trở lại Triều Tiên gây ra sự phẫn nộ quốc tế một phần vì một trong những người đào thoát là con trai của một kẻ bắt cóc các công dân Nhật Bản. Đại sứ quán Hàn Quốc khi ấy không thể hành động gì.

Ngày 17 tháng 6 năm 2013, nhờ sự can thiệp của Hàn Quốc, 20 người đào tẩu Triều Tiên ở Viêng Chăn đã tới Seoul thành công sau nhiều tuần lễ trú ẩn trong văn phòng Đại sứ quán Hàn Quốc ở Lào. Trước đó, Hàn Quốc đã phát hiện và chủ động chuyển 18 người đào tẩu đang ẩn náu từ một căn nhà ở Viêng Chăn tới khu nhà của đại sứ quán, rồi đón thêm hai người nữa tới Lào sau đó. Nhóm này, bao gồm cả trẻ em, người tàn tật, những bệnh nhân ung thư và người già, đã sống cùng nhau trong ba phòng ở một căn nhà tạm trong khu đại sứ quán trước khi được cấp vé máy bay sang Hàn Quốc[54].

Thái Lan[sửa | sửa mã nguồn]

Thái Lan vốn hoan nghênh những người đào thoát Triều Tiên nên luôn được những người tị nạn Triều Tiên lựa chọn như điểm trung chuyển đáng tin cậy để đảm bảo cơ hội sang Hàn Quốc[17]. Tuy chính quyền Bangkok cũng xem những người tị nạn Triều Tiên là những kẻ di cư bất hợp pháp, họ lại bàn giao những người tị nạn này cho đại sứ quán Hàn Quốc thay vì trả về Triều Tiên. Nhận ra điều này, nhiều người tị nạn Triều Tiên đã chủ động đầu thú với cảnh sát Thái Lan ngay sau khi họ vượt biên vào nước này. Tuy nhiên, trước đó người tị nạn sẽ phải đi bộ nhiều ngày đường mòn trong rừng ở Lào và phải vừa lẩn trốn vừa chạy trong đêm tối để tránh các lực lượng tuần tra biên phòng. Để vào được lãnh thổ Thái Lan, những người tị nạn sẽ phải dùng thuyền để vượt qua sông Mekong rộng lớn.

Ngày 13 tháng 1 năm 2018, một chiếc thuyền nhỏ chở 12 phụ nữ đào tẩu Triều Tiên đã bị chìm ở sông Mekong đoạn biên giới giữa Lào và Thái Lan khiến hai người thiệt mạng. 10 người còn lại may mắn bơi trở lại Lào trước khi lên một con tàu khác để tới Thái Lan, sau đó họ đã bị cảnh sát Thái Lan bắt giam. Nguồn tin cho biết những người phụ nữ Triều Tiên này đã đào thoát từ Triều Tiên sang tỉnh Sơn Đông của Trung Quốc hôm ngày 4-1 và bắt đầu hành trình tới Hàn Quốc thông qua Việt Nam, Lào và Thái Lan[55].

Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]

Nhiều người đào thoát sang Trung Quốc di chuyển tới các nước Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam. Mặc dù Việt Nam vẫn là một đất nước cộng sản chính thức và duy trì mối quan hệ ngoại giao với Triều Tiên, nhưng sự gia tăng đầu tư của Hàn Quốc vào Việt Nam đã khiến chính phủ Hà Nội nhiều lần phải lặng lẽ cho phép người tị nạn Triều Tiên di chuyển tới Seoul. Sự hiện diện ngày càng tăng của các tập đoàn Hàn Quốc ở Việt Nam cũng đã biến đây thành một thỏi nam châm cho những người đào thoát. Bốn trong số những nhân viên quản lý chi nhánh "ngôi nhà an toàn" lớn nhất ở Việt Nam được điều hành bởi những người Triều Tiên bỏ trốn và nhiều người đào thoát đã chỉ ra rằng họ đã chọn để vượt qua biên giới từ Trung Quốc vào Việt Nam bởi họ đã nghe về những ngôi nhà ẩn náu như vậy.[56] Tháng 7 năm 2004, 468 người tị nạn Triều Tiên đã được đưa tới Hàn Quốc trong vụ đào tẩu hàng loạt lớn nhất. Trước tiên, Việt Nam đã cố giữ vai trò của mình trong bí mật hàng không để tránh ảnh hưởng đến mối quan hệ tốt đẹp với chính phủ Triều Tiên, và trước thoả thuận này, thậm chí những nguồn giấu tên trong chính phủ Hàn Quốc cũng chỉ nói với các phóng viên rằng những kẻ đào thoát đến từ "một nước châu Á không xác định".[57] Sau vụ vận chuyển hàng không 468 người trên, Việt Nam thắt chặt việc kiểm soát biên giới và trục xuất nhiều người quản lý của các "ngôi nhà an toàn" này về lại Triều Tiên.[56]

Trên thực tế, do có mối quan hệ tốt với Bình Nhưỡng, Việt Nam thường không chấp nhận người đào tẩu Triều Tiên và sẽ trục xuất họ trừ khi có sự can thiệp từ bên ngoài. Ngày 25 tháng 6 năm 2012, một nhà hoạt động Hàn Quốc họ là Yoo đã bị bắt ở Việt Nam vì giúp đỡ người tị nạn Triều Tiên để đào thoát.[58][59][60] Tháng 4 năm 2019, ba người tị nạn Triều Tiên bị bắt ở Hà Tĩnh và bị trục xuất về nước qua ngả Trung Quốc[61]. Đến tháng 11 năm 2019, 10 người đào thoát khác cũng bị cơ quan chức năng Việt Nam bắt giữ tại khu vực Bắc Trung Bộ và bàn giao lại cho Trung Quốc[62].

Tháng 12 năm 2019, 11 người Triều Tiên đã bị chính quyền Việt Nam bắt ở Lạng Sơn, gần biên giới Việt-Trung. Ngày 4 tháng 1 năm 2020, một nhóm hoạt động giúp đỡ người tị nạn có trụ sở tại Seoul cho hãng tin Anh Reuters biết nhờ có sự can thiệp của nhiều tổ chức châu Âu, Việt Nam đã trả tự do cho 11 người Bắc Triều Tiên trên đường trốn sang Hàn Quốc. Nhiều tổ chức của châu Âu, phần lớn là các tổ chức phi chính phủ, đã đóng vai trò then chốt trong hồ sơ này[63].

Hoa Kỳ[sửa | sửa mã nguồn]

Vào ngày 5 tháng 5 năm 2006, một người Triều Tiên giấu tên đã được Hoa Kỳ cấp tình trạng tị nạn, đó cũng là lần đầu tiên Hoa Kỳ chấp nhận người tị nạn Triều Tiên kể từ khi Tổng thống George W. BushĐạo luật Nhân quyền Triều Tiên vào tháng 10 năm 2004. Một nhóm người Triều Tiên tị nạn khác, đến từ một quốc gia Đông Nam Á giấu tên, bao gồm bốn phụ nữ nói rằng họ là nạn nhân của các cuộc hôn nhân cưỡng ép. Kể từ nhóm người tị nạn đầu tiên này, Hoa Kỳ đã thừa nhận khoảng 170 người tị nạn Bắc Triều Tiên vào năm 2014. Từ năm 2004 đến 2011, Hoa Kỳ chỉ thừa nhận 122 người tị nạn Bắc Triều Tiên và chỉ 25 người được tị nạn chính trị. Một số người Bắc Triều Tiên đã nhập cảnh bất hợp pháp, ước tính khoảng 200 người, và thường định cư trong cộng đồng người Triều Tiên ở Los Angeles. Một người dì và chú của Kim Jong-un đã sống ở Hoa Kỳ từ năm 1998.

Canada[sửa | sửa mã nguồn]

Số lượng người xin tị nạn và đào tẩu Triều Tiên đã gia tăng ở Canada kể từ năm 2006. Đài Á Châu Tự Do báo cáo rằng chỉ riêng trong năm 2007, hơn 100 đơn xin tị nạn đã được gửi, và những người tị nạn Triều Tiên đã đến từ Trung Quốc hoặc các nơi khác với sự giúp đỡ của các nhà truyền giáo và các tổ chức phi chính phủ ở Canada. Sự gia tăng nhanh chóng trong các đơn xin tị nạn đến Canada là do các lựa chọn hạn chế, đặc biệt là khi việc xin tị nạn trở nên khó khăn hơn. Vào ngày 2 tháng 2 năm 2011, Cựu Thủ tướng Stephen Harper đã gặp Kim Hye-sook, một người đào thoát Triều Tiên và cũng nhận được lời khuyên từ Tiến sĩ Norbert Vollertsen, "Canada có thể thuyết phục Trung Quốc không buộc hồi hương người tị nạn Bắc Triều Tiên trở lại Bắc Triều Tiên, thay vào đó, hãy để họ đến Hàn Quốc và các quốc gia khác, bao gồm cả Canada."

Tái định cư ở Hàn Quốc[sửa | sửa mã nguồn]

Bộ thống nhất Hàn Quốc là một tổ chức chính phủ chịu trách nhiệm chuẩn bị cho sự thống nhất trong tương lai giữa Bắc và Nam Triều Tiên. Họ chịu trách nhiệm cho các mối quan hệ Bắc-Nam bao gồm thương mại kinh tế, ngoại giao và truyền thông, và giáo dục thống nhất, bao gồm việc truyền bá nhận thức trong trường học và trong phạm vi công cộng. Do đó, Bộ Thống nhất là tổ chức chính quản lý những người đào thoát Bắc Triều Tiên trên lãnh thổ Hàn Quốc bằng cách thiết lập các quy trình nhập học và chính sách tái định cư. Bộ cũng có các cơ quan phụ trong khu vực được gọi là Trung tâm Hana giúp những người đào thoát trong cuộc sống hàng ngày của họ để chuyển tiếp suôn sẻ hơn vào xã hội Hàn Quốc. Số người đào thoát đến miền Nam kể từ sau Chiến tranh Triều Tiên là hơn 26.000 người. Các cuộc đào tẩu quân sự ở khu phi quân sự rất ít, chỉ có 20 người đào thoát thành công ở đây kể từ năm 1996.

Trợ cấp[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1962, chính phủ Hàn Quốc đã đưa ra "Luật đặc biệt về bảo vệ những người đào thoát khỏi miền Bắc", sau khi sửa đổi vào năm 1978, vẫn có hiệu lực cho đến năm 1993. Theo luật, mọi người đào thoát đều đủ điều kiện nhận gói viện trợ. Sau khi đến miền Nam, những người đào thoát sẽ nhận được một khoản trợ cấp. Quy mô của trợ cấp này phụ thuộc vào loại mà người đào ngũ cụ thể thuộc về (có ba loại như vậy). Các hạng mục được xác định bởi địa vị chính trị và trình độ học vấn của người đào thoát. Ngoài khoản trợ cấp này, những người đào thoát đã cung cấp thông tin hoặc thiết bị đặc biệt có giá trị đã được trao trợ cấp nhiều hơn. Trước năm 1997, các khoản thanh toán đã được cố định bằng vàng thỏi, chứ không phải Won Hàn Quốc, trong các nỗ lực chống lại sự ngờ vực đã ăn sâu về độ tin cậy của tiền giấy.

Nhà nước cung cấp cho một số người đào thoát căn hộ, và tất cả những người muốn học tập đều được cấp quyền vào một trường đại học mà họ lựa chọn. Các nhân viên quân sự được phép tiếp tục phục vụ trong quân đội Hàn Quốc, nơi họ được trao cùng cấp bậc mà họ đã từng nắm giữ trong quân đội Bắc Triều Tiên. Trong một khoảng thời gian sau khi những người đào thoát đến Hàn Quốc, họ cũng được cung cấp vệ sĩ cá nhân.

Năm 2004, Hàn Quốc đã thông qua các biện pháp mới gây tranh cãi nhằm làm chậm dòng người xin tị nạn vì họ đã lo lắng rằng ngày càng nhiều người Bắc Triều Tiên đi qua sông Áp Lục và sông Đồ Môn vào Trung Quốc và sẽ sớm tìm đường sang miền Nam. Các quy định thắt chặt các quy trình sàng lọc người đào tẩu và cắt giảm số tiền được trao cho mỗi người tị nạn từ, ₩28.000.000 ($24.180) đến, ₩10.000.000 ($8.636). Các quan chức Hàn Quốc cho biết các quy tắc mới nhằm ngăn chặn người Triều Tiên sống ở Trung Quốc sang Nam Triều Tiên, cũng như ngăn chặn người Bắc Triều Tiên có hồ sơ tội phạm xâm nhập.

Những người đào thoát trước tuổi nghỉ hưu nhận được Lợi ích sinh kế cơ bản khoảng ₩450.000 mỗi tháng, bao gồm các nhu yếu phẩm cơ bản, nhưng lại khiến họ nằm trong số những người về hưu nghèo nhất.

Tái tạo nhân phẩm[sửa | sửa mã nguồn]

Những người tị nạn Bắc Triều Tiên đến miền Nam trước tiên phải đối mặt với sự thẩm vấn chung của các nhà chức trách có thẩm quyền bao gồm Cơ quan Tình báo Quốc gia và Cơ quan Cảnh sát Quốc gia để đảm bảo rằng họ không phải là gián điệp. Sau đó họ được gửi đến Hanawon, một trung tâm tái định cư của chính phủ do Bộ Thống nhất Hàn Quốc điều hành, nhằm giúp những người đào tẩu nhanh chóng hòa nhập vào xã hội ở miền Nam. Tại đây, họ lần đầu tiên biết về Internet và học cách sử dụng điện thoại thông minh, tìm hiểu cách mở tài khoản ngân hàng và làm sao để gửi tiền hoặc rút tiền. Họ cũng được cung cấp thông tin về các cơ hội nghề nghiệp, về luật pháp Hàn Quốc và những khái niệm xa lạ như bình đẳng giới[64].

Ngoài ra còn có các tổ chức phi lợi nhuận và phi chính phủ tìm cách làm cho quá trình chuyển đổi văn hóa xã hội trở nên dễ dàng và hiệu quả hơn cho người tị nạn. Một tổ chức như vậy, Saejowi, cung cấp cho những người đào thoát sự trợ giúp y tế cũng như giáo dục về các chủ đề khác nhau, từ kỹ thuật lãnh đạo và tư vấn đến phòng ngừa và phòng chống bạo lực tình dục. Một tổ chức khác, PSCORE, điều hành các chương trình giáo dục cho người tị nạn, cung cấp các lớp học tiếng Anh hàng tuần và dạy kèm một kèm một.

Thống kê[sửa | sửa mã nguồn]

Số lượng người đào thoát Triều Tiên di cư đến Hàn Quốc[65]
Năm ~1998 ~2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 Tất cả
Nam 831 565 510 474 626 424 515 573 608 662 591 795 404 369 305 251 299 188 168 202 39 9,402
Nữ 116 478 632 811 1,272 960 1,513 1,981 2,195 2,252 1,811 1,911 1,098 1,145 1,092 1,024 1,119 939 969 845 96 24,256
Tất cả 947 1,043 1,142 1,285 1,898 1,384 2,028 2,554 2,803 2,914 2,402 2,706 1,502 1,514 1,397 1,275 1,418 1,127 1,137 1,047 135 33,658

Kết quả một cuộc khảo sát do Quỹ tị nạn Bắc Triều Tiên thực hiện cho thấy khoảng 71% người Bắc Triều Tiên đã trốn sang Hàn Quốc kể từ khoảng năm 1998 là nữ. Tỷ lệ nữ đào thoát đã tăng từ 56% năm 2002 lên mức cao 85% vào năm 2018.

Tính đến tháng 2 năm 2014, nhân khẩu học trong độ tuổi của những người đào thoát Bắc Triều Tiên cho thấy 4% ở độ tuổi 0-9, 12% ở độ tuổi 10-19, 58% ở độ tuổi 20-39, 21% ở độ tuổi 40-59, và 4% đã qua 60. Hơn 50% người đào thoát đến từ tỉnh Hamgyong Bắc.

Tình trạng việc làm của những người đào thoát trước khi rời Bắc Triều Tiên là 2% giữ các công việc hành chính, 3% là lính (tất cả những người có khả năng được yêu cầu phải phục vụ 7-10 năm trong quân đội), 38% là "công nhân", 48% là thất nghiệp hoặc được người khác hỗ trợ, 4% là "dịch vụ", 1% làm việc trong nghệ thuật hoặc thể thao và 2% làm "chuyên gia".

Nạn phân biệt[sửa | sửa mã nguồn]

Theo một cuộc thăm dò của Ủy ban Nhân quyền Quốc gia Hàn Quốc, khoảng 50% người đào thoát nói rằng họ đã trải qua sự phân biệt đối xử vì lý lịch của họ. Hai vấn đề chính là họ không có khả năng chi trả cho chăm sóc y tế và điều kiện làm việc kém. Nhiều người phàn nàn về sự đối xử thiếu tôn trọng của các nhà báo. Theo Viện Nghiên cứu Bắc Triều Tiên, một phụ nữ đào thoát trẻ không theo học đại học có rất ít cơ hội kiếm sống ở miền Nam.

Những người đào tẩu Triều Tiên trong những năm 1970 và 1980 được truyền thông Hàn Quốc tung hô, ca ngợi họ là những người khao khát tự do. Nhưng điều đó đã thay đổi sau nạn đói đầu những năm 1990 ở Triều Tiên tạo ra làn sóng hàng trăm người tị nạn tìm cách đào thoát khỏi quê hương. Người Hàn Quốc từ đó tỏ ra khó chịu, thậm chí nghi ngờ và khinh miệt những người Triều Tiên đào tẩu. Do thiếu kiến thức và trình độ, những người Triều Tiên trốn chạy sang Hàn Quốc đối mặt với muôn vàn khó khăn khi tìm việc và kết bạn. Tỉ lệ thất nghiệp của họ lên tới 7%, gần gấp đôi so với tỉ lệ thất nghiệp trung bình ở Hàn Quốc. Trong khi đó, thu nhập hàng tháng của họ chỉ bằng khoảng một nửa so với mức lương trung bình ở miền Nam. Gần 20% người đào tẩu trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo, trộm cắp và các loại tội phạm khác. Một nghiên cứu cho thấy nhiều người mất sạch số tiền trợ cấp 19.000 USD mà chính phủ Seoul cấp cho họ để bắt đầu cuộc sống mới.

Một cựu binh sĩ Triều Tiên tên Joo Seung-hyeon từng đào thoát qua khu phi quân sự tiết lộ rằng anh đã liên tục bị từ chối mỗi khi nộp hồ sơ xin việc, kể cả những công việc chân tay đơn giản với thu nhập thấp, do là người Triều Tiên đào tẩu hoặc để lộ giọng miền Bắc khi phỏng vấn; nếu có cửa hàng đồng ý thuê thì cũng chỉ trả mức lương bằng một nửa so với người Hàn Quốc. Sau khi hơn 100 đơn xin việc bị từ chối, Joo lược bỏ thông tin mình là người Triều Tiên đào tẩu trong hồ sơ tìm việc và tập nói giọng miền Nam để che giấu xuất thân thật. Nhờ đó, anh bắt đầu nhận được một vài lời mời phỏng vấn và thậm chí xin việc thành công ở một số công ty[66].

Sức khỏe tâm lý[sửa | sửa mã nguồn]

Với các chương trình do chính phủ tài trợ hạn chế cho người di cư, người đào tẩu Triều Tiên phải đối mặt với những khó khăn về nghề nghiệp, y tế và giáo dục ở Hàn Quốc và phải dựa vào các tổ chức phi chính phủ. Bên cạnh việc phải trải qua hoàn cảnh cơ cực ở quê hương, những người đào tẩu có thể phải đối mặt với sự loại trừ xã hội. Trong một cuộc khảo sát với hơn 24.000 người Bắc Triều Tiên di cư đến Hàn Quốc trong khoảng thời gian từ tháng 8 đến tháng 12 năm 2012, 607 người được xác định là bị trầm cảm, lo lắng hoặc có ý định tự tử. Do sự ngờ vực giữa cả Bắc và Nam Triều Tiên, bằng chứng từ một nghiên cứu theo 182 người đào thoát cho thấy những người đào thoát không thể nhận được bảo hiểm y tế từ các bác sĩ. Các tổ chức liên chính phủ như Liên Hiệp Quốc đã nhiều lần kêu gọi các quốc gia tiếp nhận những người đào thoát Bắc Triều Tiên, tăng cường nỗ lực xác định những người đào thoát có nguy cơ cao đối với sức khỏe tinh thần yếu, đồng thời cung cấp các dịch vụ y tế và hỗ trợ xã hội phù hợp. Cả nhà cung cấp công cộng và tư nhân đều không bị thuyết phục hỗ trợ do bản sắc chính trị.

Hầu hết những người đào thoát Bắc Triều Tiên trải qua những khó khăn nghiêm trọng liên quan đến điều chỉnh tâm lý và văn hóa một khi họ đã được tái định cư. Điều này xảy ra chủ yếu là do các điều kiện và môi trường khắc nghiệt mà người Bắc Triều Tiên đã từng sống ở chính đất nước họ, cũng như vì không thể hiểu đầy đủ về văn hóa, quy tắc và cách sống mới ở Hàn Quốc. Khó điều chỉnh thường xuất hiện dưới dạng rối loạn căng thẳng dưới dạng chấn thương tâm lý (PTSD), về cơ bản là rối loạn tâm thần phát triển sau khi một người phải trải qua một loạt những sự kiện tiêu cực trước đó. Trong trường hợp của những người tị nạn Bắc Triều Tiên, những sự kiện và trải nghiệm tiêu cực có thể bao gồm sự tàn bạo của chế độ, chết đói, áp lực tư tưởng, tuyên truyền, trừng phạt chính trị, lao động cưỡng bức[67], v.v. Trong nhiều trường hợp, những người đào thoát Bắc Triều Tiên dường như không thể dễ dàng điều chỉnh theo cách sống mới ngay cả khi nói đến dinh dưỡng. Theo nghiên cứu được tiến hành bởi Hiệp hội Dinh dưỡng Hàn Quốc, người Bắc Triều Tiên thông thường chỉ tiêu thụ một phần thức ăn nhỏ ở Bắc Triều Tiên hàng ngày, và tiếp tục thực hiện các thói quen tương tự ngay cả khi đã được cung cấp nhiều thực phẩm và nhu yếu phẩm[68].

Bản sắc chính trị[sửa | sửa mã nguồn]

Bản sắc chính trị là một yếu tố đáng kể trong sự phân chia văn hóa giữa Bắc và Nam Hàn. Trái với niềm tin phổ biến, người Hàn Quốc và Bắc Triều Tiên có chung ý thức về chủ nghĩa dân tộc và chủ nghĩa yêu nước; tuy nhiên, hầu hết người Hàn Quốc đều có thái độ tiêu cực đối với nước láng giềng phía Bắc. Năm 2010, Khảo sát xã hội chung Hàn Quốc (KGSS) đã tiến hành nghiên cứu trực diện hơn 1.000 người Hàn Quốc về quan điểm của họ về bản sắc dân tộc của những người đào thoát Bắc Triều Tiên hội nhập vào xã hội Hàn Quốc. Kết quả cho thấy cả Bắc và Nam Hàn đều đồng ý không ủng hộ việc thống nhất Triều Tiên. Điều này là do một số người Hàn Quốc đã nghi ngờ về những người đào thoát và ý định di cư thực sự của họ. Sự thành kiến của người Hàn Quốc chống lại Triều Tiên chủ yếu nhắm vào chủ nghĩa cộng sản và sự phân chia nghiêm ngặt về bản sắc dân tộc. So với người Bắc Triều Tiên, người Hàn Quốc có nhiều khả năng thể hiện thái độ tiêu cực đối với người di cư và ít tin vào sự thống nhất của bán đảo Triều Tiên. Kết quả từ khảo sát của KGSS khẳng định rằng ý tưởng về "một quốc gia, hai chính quyền" đã không còn tồn tại nữa.

Biện pháp ngăn chặn của Triều Tiên[sửa | sửa mã nguồn]

Chạy trốn khỏi Triều Tiên luôn là một canh bạc nguy hiểm, vì nếu thất bại, số phận của những người đào tẩu sẽ rất tồi tệ. Chính quyền Triều Tiên thường khép những hành động vượt biên trái phép của công dân nước này vào tội phản quốc, nếu bắt được sẽ tống họ vào các trại lao động để trừng phạt, thậm chí sẽ hành quyết công khai. Trong giai đoạn nửa đầu năm 2016, Triều Tiên được cho là đã tử hình 64 người với tội danh này. Để đảm bảo ngăn chặn được làn sóng đào tẩu, chính quyền Bình Nhưỡng liên tục cho xây nhiều hàng rào điện, dây kẽm gai và thiết lập lực lượng biên phòng để tuần tra gắt gao ở khu vực biên giới Trung-Triều, đồng thời gây sức ép với Trung Quốc để nước này siết chặt an ninh. Các nhà hoạt động cho hay Trung Quốc đã đẩy mạnh chiến dịch truy lùng, bắt giữ những người Triều Tiên đang lưu vong trên lãnh thổ nước này. Kể từ tháng 7 năm 2017, ít nhất 41 người đã bị bắt trên lãnh thổ Trung Quốc và được trả về Triều Tiên, tổ chức Quan sát Nhân quyền (HRW) tuyên bố hồi tháng trước.

Tháng 11 năm 2014, Triều Tiên và Nga đã ký một thỏa thuận đặc biệt, theo đó các công dân của một trong hai quốc gia "được cho là đã nhập cảnh bất hợp pháp hoặc đang sống trong lãnh thổ của quốc gia còn lại mà không có giấy tờ cư trú hợp lệ" sẽ bị buộc hồi hương[69]. Hai nước cũng sẽ dẫn độ bất cứ ai bị kết tội trong lãnh thổ của nhau[70]. Mặc dù phía Nga tuyên bố những người có nguy cơ bị bức hại khi hồi hương sẽ không được trả lại theo hiệp ước, động thái này của Bình Nhưỡng sẽ khiến làn sóng bỏ trốn của các công nhân Triều Tiên làm việc tại Nga giảm mạnh[71].

Tháng 12 năm 2017, báo Daily NK cho biết Kim Jong-un đã đưa ra mệnh lệnh cho lính biên phòng nước này canh gác dọc biên giới Trung-Triều phải bắn ngay lập tức vào những công dân Triều Tiên nào tìm cách bỏ trốn sang Trung Quốc nếu tình cờ phát hiện. Có một điểm đáng chú ý trong chỉ thị trên, đó là thậm chí nếu một người đã băng qua điểm giữa của con sông Đồ Môn hay con sông Áp Lục nằm dọc biên giới với Trung Quốc thì lính biên phòng Triều Tiên vẫn có quyền bắn chết họ. Trước đây, các binh sĩ Triều Tiên chỉ được phép bắn vào những người bỏ trốn trước khi họ băng qua điểm giữa của hai con sông này[72].

Triều Tiên cũng quyết định ép di dân đang sinh sống ở ven bờ sông Đồ Môn đối diện địa phận Trung Quốc vào sâu trong nội địa nước này và một số khu dân cư ven sông đã bị quân đội phá hủy. Đồng thời, để tăng cường kiểm soát và ngăn chặn hoạt động đào thoát của người dân vùng biên, Triều Tiên đã chủ trương dò sóng điện thoại di động tại khu vực này bằng cách thành lập đội đặc nhiệm di chuyển trên xe jeep với thiết bị dò sóng điện thoại để bắt giữ những người đang bỏ trốn hoặc âm mưu bỏ trốn, vì các tổ chức môi giới thường sẽ dùng điện thoại liên lạc từ Trung Quốc với những người chuẩn bị đào tẩu ở Triều Tiên trước khi triển khai kế hoạch[73]. Nhóm đặc nhiệm thường tuần tra xung quanh các ngôi làng và thậm chí là cả ở thành phố. Trong ngày đầu tiên đội đặc nhiệm Triều Tiên ra quân, năm người sử dụng điện thoại di động đã bị bắt giữ[74].

Ngoài ra, Bình Nhưỡng còn huy động một số lượng lớn các điệp viên tập trung ở các khách sạn thuộc địa phận Trung Quốc nằm ven biên giới Triều Tiên để săn lùng những người tị nạn lưu trú ở đây. Báo Daily NK cáo buộc cán bộ an ninh Triều Tiên đã sử dụng khách sạn Life's ở gần sông Áp Lục làm cơ sở để thực hiện các chiến dịch truy bắt những kẻ đào tẩu[75]. Năm ngoái, một người đào tẩu đã bị bắt giữ ở một đoạn Vạn Lý Trường Thành tại Đan Đông.

Các tác phẩm hư cấu và viễn tưởng[sửa | sửa mã nguồn]

  • Gérard de Villiers, Le Défecteur de Pyongyang (SAS series, two volumes)
  • Những người đào thoát: Chạy trốn khỏi Bắc Triều Tiên, phim tài liệu 2013
  • Keurosing - phim 2008
  • Không có gì để ghen tị: Cuộc sống bình thường ở Bắc Triều Tiên của Barbara Demick tập trung vào cuộc sống trước và sau khi đào tẩu của một số người ở Chongjin
  • Gió thổi - Một bộ kịch cuối tuần năm 2016 của MBC
  • Nụ cười may mắn - một cuốn truyện ngắn của Adam Johnson có câu chuyện tiêu đề có hai người đào tẩu thích nghi với cuộc sống ở Seoul[23][76][77]
  • Làm gì để sống: Hành trình của một cô gái Bắc Triều Tiên đi tìm Tự do bởi Park Yeon-mi, một nhà hoạt động nhân quyền, kể về hành trình đào tẩu khỏi "địa ngục" Bắc Triều Tiên đến Trung Quốc và sau đó là Hàn Quốc.[78]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ North Korean officials express displeasure
  2. ^ Naver News (in Korean)
  3. ^ http://www.baoquangninh.com.vn/quoc-te/201807/tinh-bao-han-quoc-dung-sau-vu-13-nhan-vien-nha-hang-trieu-tien-dao-tau-2393742/
  4. ^ https://plo.vn/quoc-te/12-nhan-vien-nha-hang-trieu-tien-bi-ep-dao-tau-784967.html
  5. ^ https://vnexpress.net/trieu-tien-doi-han-quoc-xin-loi-ve-vu-nguoi-dao-tau-3385962.html
  6. ^ “Why This NGO Was Founded”. Life Funds for North Korean Refugees. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2013. 
  7. ^ https://thanhtra.com.vn/quoc-te/Bi-mat-kinh-hoang-dang-sau-nhung-cuoc-tau-thoat-khoi-Trieu-Tien-88657.html
  8. ^ http://english.yonhapnews.co.kr/northkorea/2017/10/14/0401000000AEN20171014003300315.html.  |tựa đề= trống hay bị thiếu (trợ giúp)|tựa đề= trống hay bị thiếu (trợ giúp)
  9. ^ a ă https://vnexpress.net/nhung-cau-be-trieu-tien-mot-minh-dao-tau-sang-han-quoc-3731039.html
  10. ^ http://www.nknews.org/2013/07/why-are-the-majority-of-north-korean-defectors-women/.  |tựa đề= trống hay bị thiếu (trợ giúp)|tựa đề= trống hay bị thiếu (trợ giúp)
  11. ^ a ă https://vnexpress.net/hanh-trinh-dao-tau-hon-4-000-km-cua-nhung-nguoi-trieu-tien-3641628.html
  12. ^ https://www.voatiengviet.com/a/linh-trieu-tien-dao-tau-80-phan-tram-nguoi-tre-khong-trung-thanh-vo-kim-jong-un/4666330.html
  13. ^ https://tuoitre.vn/ba-nguoi-trieu-tien-cheo-thuyen-toi-han-quoc-20190728095037684.htm
  14. ^ https://www.24h.com.vn/tin-tuc-quoc-te/hai-nguoi-trieu-tien-dao-tau-bi-truc-xuat-khoi-han-quoc-vi-toi-ac-ghe-ron-c415a1098140.html
  15. ^ http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/3932591.stm.  |tựa đề= trống hay bị thiếu (trợ giúp)|tựa đề= trống hay bị thiếu (trợ giúp)
  16. ^ . ISBN 9781134290338 https://books.google.com/books?id=YGGScItq-BsC&pg=PA94&lpg=PA94&dq=2004+mountains+vietnam+North+korean+refugees&source=bl&ots=oH4FyrJJY6&sig=IqjB2vubZfHiTw49_mYFZ2FcisI&hl=en&sa=X&ved=0CDsQ6AEwBGoVChMIysrFuNqCxwIVBTkUCh0sNgwB#v=onepage&q=2004%2520mountains%2520vietnam%2520North%2520korean%2520refugees&f=false.  |tựa đề= trống hay bị thiếu (trợ giúp)|tựa đề= trống hay bị thiếu (trợ giúp)
  17. ^ a ă â Chú thích trống (trợ giúp) 
  18. ^ Courtland Robinson, (May 2010). Population Estimation of North Korean Refugees and Migrants and Children Born to North Korean Women in Northeast China. Korea Institute for National Unification advisory meeting. Truy cập ngày 27 tháng 9 năm 2016.
  19. ^ a ă â b c Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên sy3
  20. ^ a ă â b Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên sy4
  21. ^ King, Ariana (ngày 12 tháng 12 năm 2017). “North Korean defector describes horrors following Chinese repatriation”. Nikkei Asian Review. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 12 năm 2017. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2017. Ji Hyeon A, who was repatriated three times by China, told the room of diplomats and civil society representatives that she was brutally beaten at detention centers and forced to undergo an abortion. She also witnessed abuses such as harsh forced labor and babies dying "without ever being able to see their mothers."  Đã bỏ qua tham số không rõ |url-status= (trợ giúp); Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  22. ^ Intervention Agenda Item 12: Elimination of Violence Against Women Lưu trữ ngày 6 tháng 3 năm 2012, tại Wayback Machine. at the United Nations Commission on Human Rights in April 2004; speaker: Ji Sun Jeong for A Woman's Voice International (AWVI, an NGO that focused on the PRC's and DPRK's treatment of North Korean refugees to China and of Christians).
  23. ^ a ă â b Yeosang, Yoon; Sungchul, Park; Sunhee, Im (2013). ““Junggukeu Talbukja Hangukhaengmit Gangjaebuksong” [North Korean Defectors Sent to Korea and Deported By China, 중국의 탈북자 한국행 및 강제북송]”. Junggukeu Talbukja Gangjaesonghwangwa Ingwonsiltae [Status of North Korean Defector Deportation and Human Rights in China, 중국의 탈북자 강제송환과 인권실태]. Seoul: Database Center for North Korean Human Rights. tr. 28–36. 
  24. ^ Kim Young-jin (ngày 17 tháng 2 năm 2012). “Repatriation of 24 NK defectors in China imminent”. Korea Times. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2012.  Đã bỏ qua tham số không rõ |url-status= (trợ giúp); Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  25. ^ Kim Jung-yoon (ngày 30 tháng 4 năm 2012). “Rep. Park's protests give China lessons”. Korea Times. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 2 năm 2014. Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2012.  Đã bỏ qua tham số không rõ |url-status= (trợ giúp); Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  26. ^ “13 N. Korean defectors caught in China”. Koreaherald.com. Ngày 18 tháng 11 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 2 năm 2014. Truy cập ngày 16 tháng 2 năm 2014.  Đã bỏ qua tham số không rõ |url-status= (trợ giúp); Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  27. ^ “The Chosun Ilbo (English Edition): Daily News from Korea - China 'Repatriates Dozens of N.Korean Defectors'. English.chosun.com. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 3 năm 2014. Truy cập ngày 16 tháng 2 năm 2014.  Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp); Đã bỏ qua tham số không rõ |url-status= (trợ giúp)
  28. ^ “2013 Update "THE LIST" of North Korean Refugees & Humanitarian Workers Seized by Chinese Authorities” (PDF). North Korea Freedom Coalition. Ngày 13 tháng 12 năm 2013. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 13 tháng 12 năm 2013. Truy cập ngày 13 tháng 12 năm 2013.  Đã bỏ qua tham số không rõ |url-status= (trợ giúp); Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  29. ^ “Sign the Petition Calling on China to Stop the Forced Repatriation of North Korean Refugees”. North Korea Freedom Coalition. Ngày 13 tháng 12 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 12 năm 2013. Truy cập ngày 13 tháng 12 năm 2013.  Đã bỏ qua tham số không rõ |url-status= (trợ giúp); Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  30. ^ . ISBN 0-385-52390-4.  |tựa đề= trống hay bị thiếu (trợ giúp)|tựa đề= trống hay bị thiếu (trợ giúp)
  31. ^ Ryall, Julian (ngày 14 tháng 9 năm 2011). “North Korean defectors rescued off Japanese coast”. Telegraph (London). Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 2 năm 2012. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2012.  Đã bỏ qua tham số không rõ |url-status= (trợ giúp); Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  32. ^ “N. Korean defectors' rescued off Ishikawa”. Yomiuri Shimbun. Ngày 14 tháng 9 năm 2011. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2012. 
  33. ^ “4 North Korean defectors reach Japan after six days on the open sea”. Japan News Review. Ngày 3 tháng 6 năm 2007. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 2 năm 2014. Truy cập ngày 8 tháng 9 năm 2013.  Đã bỏ qua tham số không rõ |url-status= (trợ giúp); Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  34. ^ Kyodo News (ngày 24 tháng 8 năm 2007). “Amphetamines on defector similar to drugs seized in past”. Japan Times. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2012. 
  35. ^ “South Korea and Japan agreed on North Korean defectors”. Japan News Review. Ngày 3 tháng 6 năm 2007. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 2 năm 2014. Truy cập ngày 8 tháng 9 năm 2013.  Đã bỏ qua tham số không rõ |url-status= (trợ giúp); Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  36. ^ Asahi Shimbun - N. Korean defector admits drug use Lưu trữ ngày 29 tháng 9 năm 2007, tại Wayback Machine.
  37. ^ Nine North Korean refugees sail to Japan. (ngày 13 tháng 9 năm 2011). BBC News. Truy cập ngày 13 tháng 9 năm 2011.
  38. ^ a ă https://vnexpress.net/nhat-phat-hien-thi-the-dat-bo-nghi-la-nguoi-trieu-tien-dao-tau-3675785.html
  39. ^ https://vnexpress.net/nhat-bat-8-nguoi-nghi-la-cong-dan-trieu-tien-dat-vao-bo-bien-3675035.html
  40. ^ https://vnexpress.net/nguoi-dao-tau-trieu-tien-lang-thang-tren-duong-pho-nhat-ban-3438179.html
  41. ^ - Japan Focus - The Forgotten Victims of the North Korean Crisis Lưu trữ ngày 28 tháng 9 năm 2007, tại Wayback Machine.
  42. ^ “Horrors of North Korea: No paradise awaited those who moved from Japan”. Asahi Shimbun. Ngày 24 tháng 3 năm 2014. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 4 năm 2014. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2014.  Đã bỏ qua tham số không rõ |url-status= (trợ giúp); Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  43. ^ N Korean refugees reach Philippines (ngày 15 tháng 3 năm 2002). BBC News. Truy cập ngày 8 tháng 9 năm 2013.
  44. ^ Chú thích trống (trợ giúp) 
  45. ^ https://www.theguardian.com/world/2016/jan/28/man-who-fled-north-korea-makes-third-application-for-asylum-in-russia
  46. ^ https://www.telegraph.co.uk/news/2018/11/22/activists-condemn-russia-handing-north-korean-defector/
  47. ^ “North Korean refugees in Trouble”. The Chosun Ilbo. Ngày 13 tháng 12 năm 1999. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 2 năm 2005. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2007.  Đã bỏ qua tham số không rõ |url-status= (trợ giúp); Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  48. ^ https://www.sfgate.com/news/article/Slavic-loss-could-turn-into-gain-for-Korean-2509713.php
  49. ^ https://web.archive.org/web/20131022200012/http://www.uscrirefugees.org/2010Website/5_Resources/5_5_Refugee_Warehousing/5_5_4_Archived_World_Refugee_Surveys/5_5_4_6_World_Refugee_Survey_2008/Country%20Updates/Nepal%20to%20Sierra%20Leone.pdf
  50. ^ https://foreignpolicy.com/2017/01/25/russia-wants-north-koreas-money-not-its-refugees/
  51. ^ "A Case For Clarification: European Asylum Policy and North Korean Refugees", European Alliance for Human Rights in North Korea, published March 2015
  52. ^ "A spotlight on the UK's North Koreans", Migrant Voice, published 15th April 2015
  53. ^ "The Korean Republic of New Malden: how Surrey became home to the 70 year old conflict", The Independent, published 22nd February 2015
  54. ^ https://tuoitre.vn/20-nguoi-trieu-tien-dao-tau-sang-han-quoc-tu-lao-554541.htm
  55. ^ https://plo.vn/quoc-te/2-nguoi-dao-tau-trieu-tien-thiet-mang-do-chim-tau-750587.html
  56. ^ a ă “Perilous Journeys; The Plight of North Koreans in China and Beyond” (PDF). The Nautilus Institute. Ngày 26 tháng 10 năm 2006. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 27 tháng 9 năm 2007. Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2007. 
  57. ^ “Hundreds of North Koreans to enter South, reports say”. San Diego Union-Tribune. Associated Press. Ngày 23 tháng 7 năm 2004. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 6 năm 2007. Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2007.  Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  58. ^ “Defector Activist Arrested in Vietnam”. Daily NK. Ngày 25 tháng 6 năm 2012. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2012.  Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  59. ^ “Vietnam detains S.Korean who helps N.Korean refugees”. AFP. Ngày 24 tháng 6 năm 2012. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2012.  Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  60. ^ “S. Korean activist detained in Vietnam for helping N. Korean defectors” (bằng tiếng Hàn). Yonhap News. Ngày 25 tháng 6 năm 2012. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 1 năm 2016. Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2012.  Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  61. ^ https://www.voatiengviet.com/a/vi%E1%BB%87t-nam-tr%E1%BB%A5c-xu%E1%BA%A5t-ba-ng%C6%B0%E1%BB%9Di-tri%E1%BB%81u-ti%C3%AAn/4863102.html
  62. ^ http://world.kbs.co.kr/service/news_view.htm?lang=v&Seq_Code=43679
  63. ^ http://www.rfi.fr/vi/ch%C3%A2u-%C3%A1/20200104-11-nguoi-bac-trieu-tien-bi-bat-giu-tai-viet-nam-da-den-han-quoc
  64. ^ https://vnexpress.net/cuoc-song-sau-hanh-trinh-dao-tau-4-000-km-cua-mot-gia-dinh-trieu-tien-3728247.html
  65. ^ 최근현황< 현황< 북한이탈주민정책< 주요사업< 통일부_국문. www.unikorea.go.kr (bằng tiếng ko-kr). 
  66. ^ https://vnexpress.net/nguoi-trieu-tien-dao-tau-chat-vat-song-o-han-quoc-3740589.html
  67. ^ Yoonok Chang, Stephan Haggard, and Marcus Noland, (March 2008). Migration Experiences of North Korean Refugees: Survey Evidence from China. Peterson Institute for International Economics, Working Paper Series. Retrieved 26 September 2016.
  68. ^ Choi, Seul Ki; Park, Sang Min; Joung, Hyojee (tháng 4 năm 2010). “Still life with less: North Korean young adult defectors in South Korea show continued poor nutrition and physique”. Nutrition Research and Practice 4 (2): 136–141. PMC 2867224. PMID 20461202. doi:10.4162/nrp.2010.4.2.136.  Đã bỏ qua tham số không rõ |doi-access= (trợ giúp)
  69. ^ https://www.telegraph.co.uk/news/2017/02/07/20-years-run-russia-north-korean-defector-facing-repatriation/
  70. ^ https://www.telegraph.co.uk/news/2018/11/22/activists-condemn-russia-handing-north-korean-defector/
  71. ^ https://www.theguardian.com/world/2016/jan/28/man-who-fled-north-korea-makes-third-application-for-asylum-in-russia
  72. ^ https://soha.vn/trieu-tien-lenh-ban-bat-ky-ai-dao-tau-qua-trung-quoc-20171218192041242.htm
  73. ^ https://giaoduc.net.vn/Quoc-te/CNA-Trieu-Tien-xoa-bo-lang-mac-so-tan-dan-sat-bien-gioi-voi-TQ-post117577.gd
  74. ^ https://www.24h.com.vn/tin-tuc-quoc-te/cach-kim-jong-un-truy-lung-nguoi-dao-tau-khoi-trieu-tien-c415a831910.html
  75. ^ https://www.tienphong.vn/hanh-trang-nguoi-linh/buoc-vao-the-gioi-diep-vien-san-nguoi-dao-tau-cua-trieu-tien-1197779.tpo
  76. ^ "Bukhanitaljumin Hyunhwang" [Status of North Korean Defectors, 북한이탈주민 현황]”. Ministry of Unification. Resettlement Support Division. Truy cập ngày 13 tháng 2 năm 2017. 
  77. ^ "Bukhanitaljumin Ipguk mit jungchakgwajung" [Entrance And Settlement Procedure of North Korean Defectors, 북한이탈주민 입국 및 정착과정]”. Ministry of Unification. Resettlement Support Division. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2014. 
  78. ^ . ISBN 978-0-698-40936-1. OCLC 921419691 https://books.google.com/books?id=5uVJBgAAQBAJ.  |tựa đề= trống hay bị thiếu (trợ giúp)|tựa đề= trống hay bị thiếu (trợ giúp)

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Websites[sửa | sửa mã nguồn]

  • Crossing Heaven's Border PBS documentary follows North Korean defectors on a harrowing journey to freedom
  • "Seoul Train" by Jim Butterworth, Lisa Sleeth and Aaron Lubarsky, 2004 PBS documentary, at Independent Lens PBS website. ("Seoul Train" at Global Voices PBS website)

Lưu trữ[sửa | sửa mã nguồn]

Đa phương tiện[sửa | sửa mã nguồn]