Thiên hoàng Go-Daigo

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Thiên hoàng Go-Daigo
後醍醐天皇
Go-Daigo-tennō
Emperor Godaigo.jpg
Thiên hoàng Go_Daigo
Thiên hoàng thứ 96 của Nhật Bản
Tại vị 29 tháng 3 năm 131818 tháng 9 năm 1339
Tiền nhiệm Thiên hoàng Hanazono

Thiên hoàng Go-Murakami

Thiên hoàng Kōgon
Thông tin chung
Tên húy Tôn Trị (尊治)
Hoàng tộc Nhà Đại Hòa
Thân phụ Thiên hoàng Go-Uda
Thân mẫu Đằng Xuyên Trung Tử
Sinh 26 tháng 11 năm 1288
Heian Kyō (Kyōto)
Mất 19 tháng 9 năm 1339 (50 tuổi)
Cát Dã Hành Cung (Yoshino no Angū, 吉野行宮) (Nara)
An táng Tháp Vĩ Lăng (Tō-no-o no Misasagi, 塔尾陵) (Nara)

Thiên hoàng Go-Daigo (Âm Hán Việt: Hậu Đề Hồ Thiên hoàng) (後醍醐天皇 Go-Daigo-tennō) (12881339) là vị Thiên hoàng thứ 96 của Nhật Bản theo Danh sách Thiên hoàng truyền thống. Ông là con trai của Thiên hoàng Go-Uda. Các nhà sử học thời kì hậu Minh Trị cho rằng thời kì trị vì của Thiên hoàng này kéo dài từ năm 1318 đến năm 1339. Tuy nhiên, các học giả trước đó cho rằng thời kì trị vì của ông chỉ từ năm 1318 đến năm 1332 do bị các Chinh di Đại tướng quân lật đổ. Các nhà biên sử tiền Minh Trị cũng xem Go-Daigo như là một trong các Thiên hoàng mất hết quyền lực từ năm 1336 đến năm 1339.

Vị Thiên hoàng thế kỉ XIV này được đặt thụy hiệu theo một vị Thiên hoàng Đề Hồ khác vào thế kỉ thứ IX, go- (後) mang nghĩa đen là "hậu", vì lí do đó đôi khi ông được gọi là "Hậu Đề Hồ Thiên hoàng", go còn có nghĩa khác là "thứ hai" và trong một số bản ghi chép còn sót lại, vị Thiên hoàng này còn được biết đến với tên "Đề Hồ đệ nhị" hay "Đề Hồ II".

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Ông có tên húy (imina) là Tôn Trị. Trước khi lên kế thừa hoàng vị, ông được gọi là Tôn Trị Thân Vương (Takeharu-shinnō, 尊治親王).[1]

Ông là con trai thứ của Thiên hoàng Go-Uda (Hậu Vũ Đa Thiên hoàng). Mẹ là ông là Đằng Nguyên Trung Tử (Fujiwara no Chūshi/Tadakom, 藤原忠子), con gái của Đằng Nguyên Trung Kế (Fujiwara no Tadatsugu/Itsutsuji Tadatsugu, 藤原忠継/五辻忠継). Bà trở thành một Nữ Viện (Nyoin, 女院) của Đàm Thiên Môn Viện (Dantenmon-in, 談天門院).

Di sản[sửa | sửa mã nguồn]

Tuy cuộc Kiến Vũ tân chính của ông thất bại, nhưng nó vẫn để lại tư tưởng về uy quyền của Thiên hoàng, cuối cùng sẽ chấm dứt kỷ nguyên thống trị của chế độ Mạc phủ vào năm 1868 với cuộc Minh Trị Duy Tân năm thế kỷ sau đó.

Trong phong trào Thiên hoàng chấp chínhthế kỷ XIX, những thầy dạy học của Thiên hoàng Minh Trị đã kể với Minh Trị về cuộc Kiến Vũ tân chính của Thiên hoàng Hậu Đề Hồ, và nhấn mạnh rằng, sở dĩ ông lại tiếp tục để mất quyền bính vào tay Mạc phủ Ashikaga vì ông quá tin những thủ hạ chung quanh, không trực tiếp xử lý triều chính. Họ cố khuyên Thiên hoàng Minh Trị không nên đi theo vết xe đổ của Thiên hoàng Hậu Đề Hồ năm xưa.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Titsingh, p. 281; Varley, p. 241.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]