Danh sách cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam ở nước ngoài

Cơ quan đại diện thực hiện chức năng đại diện chính thức của Nhà nước Việt Nam trong quan hệ với quốc gia, vùng lãnh thổ, tổ chức quốc tế bao gồm cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan đại diện lãnh sự, cơ quan đại diện tại tổ chức quốc tế. Các cơ quan đại diện được hưởng đầy đủ quyền ưu đãi, miễn trừ phù hợp với pháp luật quốc tế. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức của cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài được quy định bởi Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài.^[1] Trong bài này liệt kê danh sách các cơ quan đại diện của Nhà nước Việt Nam, tạm gọi chung là Cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam ở nước ngoài.

Lịch sử

Cơ quan ngoại giao ở nước ngoài đầu tiên của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (tiền thân của Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) là văn phòng đại diện tại Paris, trong thời gian đàm phán tại Hội nghị Fontainebleau 1946. Sau đó 1 văn phòng đại diện được mở ở Bangkok vào năm 1948, và nó đã bị đóng cửa vào năm 1951 khi chính phủ Thái Lan công nhận Việt Nam Cộng hòa. Đại sứ quán đầu tiên của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được khánh thành tại Bắc Kinh vào năm 1950, sau đó là Moskva năm 1952, các lãnh sự quán tại Nam Ninh, Côn Minh và Quảng Châu nhanh chóng được mở ngay sau đó. Năm 1964, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã có 19 đại sứ quán ở nước ngoài; 6 năm sau con số này tăng lên 30.^[2]

Ngày 5/6/2018, Chính phủ ra Nghị quyết 17/NQ-CP về việc chấm dứt hoạt động các cơ quan đại diện Việt Nam tại Uzbekistan, Panama, Lybia và Iraq.

Tính đến ngày 09/11/2020, hệ thống cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam ở nước ngoài gồm có 94 cơ quan^[3] bao gồm: 67 Đại sứ quán, 22 Tổng lãnh sự quán, 5 Phái đoàn và 1 Văn phòng (Phái đoàn Việt Nam tại Liên Minh Châu Âu do Đại sứ quán tại Bỉ kiêm nhiệm).

Tranh cãi

Vào năm 2015, một kiến nghị về hoạt động của các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đã được một nhóm Việt Kiều ở hải ngoại chủ trương thu thập chữ ký và gửi tới một số cơ quan của Đảng, Chính phủ, Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc ở Việt Nam, trong đó có Ban đối ngoại Trung ương Đảng, Thanh tra Chính phủ, và các cơ quan báo chí trong nước.^[4]

Bản kiến nghị nêu ra năm điểm đề nghị nhà chức trách Việt Nam chấn chỉnh đối với công tác lãnh sự, đại diện ngoại giao của Việt Nam ở hải ngoại, trong đó có vấn đề công khai, minh bạch các thủ tục và các khoản thu phí.

Năm điểm được kiến nghị gồm:

1. Niêm yết công khai, rõ ràng, chi tiết tất cả các thủ tục, biểu mẫu, thời gian trả kết quả, biểu mức thu phí và lệ phí lãnh sự trên website chính thức của các cơ quan này và tại địa điểm thu phí bằng tiếng Việt và tiếng Anh hoặc ngôn ngữ chính thức của nước sở tại.

2. Tổ chức thu phí và lệ phí lãnh sự theo đúng quy định tại Thông tư số 200/2013/TT-BTC ngày 20/12/2013 của Bộ Tài chính. Khi thu tiền, phải lập và cấp biên lai thu cho người nộp tiền theo mẫu quy định tại Phụ lục 1, Thông tư số 200/2013/TT-BTC.

3. Hoàn trả số tiền lạm thu phí và lệ phí lãnh sự cho người bị lạm thu còn giữ được hóa đơn, chứng từ thu phí.

4. Triển khai dịch vụ lãnh sự trực tuyến và thanh toán điện tử, thực hiện đúng chủ trương đơn giản hóa thủ tục hành chính theo Quyết định 947/QĐ-BNG của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao ngày 30/03/2010.

5. Tuân thủ quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức Bộ Ngoại giao và thành viên các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài ban hành kèm theo Quyết định số 09/2015/QĐ-BNG ngày 06/01/2015 của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao.

Trả lời BBC qua email, Huy Bình, một đại diện của ‘Tôi và Sứ quán’ cho biết tổ chức này sẽ tiếp tục phổ biến các quy định và cung cấp thông tin thiết yếu giúp từng người biết cách tự bảo vệ quyền lợi khi làm việc với các phòng lãnh sự Việt Nam.^[5]

“Trước tình trạng lạm thu của các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đã kéo dài nhiều thập niên và thái độ đùn đẩy trách nhiệm giữa các cơ quan của Bộ Ngoại giao, chặng đường của các thành viên của chúng tôi đang đi sẽ còn dài.

“Chặng đường đó sẽ được rút ngắn lại nếu những người có trách nhiệm sớm nhận ra rằng thái độ im lặng và đá bóng trách nhiệm trước những phản ánh người thực việc thực với bằng chứng rõ ràng, trước bức xúc của người dân sẽ chỉ làm suy giảm thêm niềm tin đối với các cơ quan đại diện cho nhà nước Việt Nam ở nước ngoài và điều này chắc chắn sẽ tiếp tục gây xói mòn tính chính danh của bộ mặt ngoại giao của Chính phủ Việt Nam.
"Dù sống xa quê hương, nhưng người Việt ở khắp nơi mong mỏi nhìn thấy một đất nước Việt nam phát triển, tiến bộ và mong muốn đóng góp cho tiến trình này. Các thành viên Tôi và Sứ quán mỗi ngày nâng cao hiểu biết, nhận thức về quyền công dân của mình, tham gia giám sát, đóng góp ý kiến trong việc quản lý nhà nước. Đây chính là nền tảng căn bản của một xã hội dân chủ, văn minh và pháp quyền," Huy Bình viết.

Nhiệm vụ

Có 3 loại cơ quan đại diện:
- Cơ quan đại diện ngoại giao là Đại sứ quán.
- Cơ quan đại diện lãnh sự là Tổng Lãnh sự quán và Lãnh sự quán.
- Cơ quan đại diện tại tổ chức quốc tế là Phái đoàn thường trực, Phái đoàn, Phái đoàn quan sát viên thường trực và cơ quan có tên gọi khác thực hiện chức năng đại diện của Nhà nước Việt Nam tại tổ chức quốc tế liên chính phủ.
Các cơ quan đại diện có những nhiệm vụ sau:
- Thúc đẩy quan hệ chính trị - xã hội, quốc phòng - an ninh.
- Phục vụ phát triển kinh tế đất nước.
- Thúc đẩy quan hệ văn hóa.
- Thực hiện nhiệm vụ lãnh sự.
- Hỗ trợ và bảo vệ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.
- Thống nhất quản lý hoạt động đối ngoại.
- Quản lý cán bộ và cơ sở vật chất của cơ quan đại diện.
- Phân công thực hiện chức năng, nhiệm vụ giữa các cơ quan đại diện.

Danh sách

Châu Á (27 quốc gia và vùng lãnh thổ)

Một số quốc gia Việt Nam từng mở Đại sứ quán: Syria (1965 – 1990)


Quốc gia	Địa điểm	Cấp đại diện	Thời gian hoạt động	Kiêm nhiệm	Hình ảnh
Bangladesh	Dhaka	Đại sứ quán	1973 – 1981, 2003 – nay
Brunei	Bandar Seri Begawan	Đại sứ quán	1995 – nay
Campuchia	Phnôm Pênh	Đại sứ quán	1964 – ?, 1979 – nay
	Battambang	Tổng lãnh sự quán
	Sihanoukville	Tổng lãnh sự quán
Trung Quốc	Bắc Kinh	Đại sứ quán	1951 – nay
	Quảng Châu	Tổng lãnh sự quán
	Hồng Kông	Tổng lãnh sự quán
	Côn Minh	Tổng lãnh sự quán
	Nam Ninh	Tổng lãnh sự quán
	Thượng Hải	Tổng lãnh sự quán
	Trùng Khánh	Tổng lãnh sự quán
Timor-Leste	Dili	Đại sứ quán	2026 – nay		^[6]
Ấn Độ	New Delhi	Đại sứ quán	1972 – nay	Bhutan
Ấn Độ	Mumbai	Tổng lãnh sự quán		Bhutan
Indonesia	Jakarta	Đại sứ quán		Đông Timor Papua New Guinea
UAE	Abu Dhabi	Đại sứ quán		Lebanon Jordan (từ 2024)
Iran	Tehran	Đại sứ quán		Syria, Iraq
Israel	Tel Aviv	Đại sứ quán	2006 – nay
Nhật Bản	Tokyo	Đại sứ quán
	Ōsaka	Tổng lãnh sự quán
	Fukuoka	Tổng lãnh sự quán
	Nagoya	Lãnh sự quán danh dự
	Kushiro	Lãnh sự quán danh dự
Kazakhstan	Astana	Đại sứ quán	2007 – nay	Georgia, Kyrgyzstan, Tajikistan và Gruzia
CHDCND Triều Tiên	Bình Nhưỡng	Đại sứ quán	1955 – nay
Hàn Quốc	Seoul	Đại sứ quán	1993 – nay
Hàn Quốc	Busan	Tổng lãnh sự quán
Kuwait	Thành phố Kuwait	Đại sứ quán	2003 – nay
Lào	Viêng Chăn	Đại sứ quán	1962 – nay
	Pakse	Tổng lãnh sự quán
	Savannakhet	Tổng lãnh sự quán
	Luang Prabang	Tổng lãnh sự quán
Malaysia	Kuala Lumpur	Đại sứ quán	1976 – nay
Mông Cổ	Ulaanbaatar	Đại sứ quán	1962 – nay
Myanmar	Yangon	Đại sứ quán
Pakistan	Islamabad	Đại sứ quán	1977 – ? 2005 – nay	Afghanistan
Philippines	Manila	Đại sứ quán	1976 – nay	Palau (2008 – nay)
Qatar	Doha	Đại sứ quán	2008 – nay
Ả Rập Xê Út	Riyadh	Đại sứ quán		Bahrain Yemen
Singapore	Singapore	Đại sứ quán	1991 – nay
Sri Lanka	Colombo	Đại sứ quán	1971 – 1982, 2011 – nay	Maldives
Đài Loan	Đài Bắc	Văn phòng Kinh tế - Văn hóa
Thái Lan	Bangkok	Đại sứ quán	1976 – nay
Thái Lan	Khon Kaen	Tổng lãnh sự quán
Thổ Nhĩ Kỳ	Ankara	Đại sứ quán

Châu Âu (23 quốc gia)


Quốc gia	Địa điểm	Cấp đại diện	Thời gian hoạt động	Kiêm nhiệm
Áo	Viên	Đại sứ quán	1991 – nay	Slovenia
Belarus	Minsk	Đại sứ quán	2003 – nay
Bỉ	Bruxelles	Đại sứ quán	1991 – nay	Luxembourg
Bulgaria	Sofia	Đại sứ quán	1958 – nay	Macedonia
Séc	Praha	Đại sứ quán
Đan Mạch	Copenhagen	Đại sứ quán	19 tháng 9, 2001 – nay	Iceland
Phần Lan	Helsinki	Đại sứ quán	2005 – nay	Estonia
Pháp	Paris	Đại sứ quán	1973 – nay
Đức	Berlin	Đại sứ quán	1962 – nay
Đức	Frankfurt am Main	Tổng lãnh sự quán
Hy Lạp	Athens	Đại sứ quán	2011 – nay
Hungary	Budapest	Đại sứ quán	(1956 – 1989 và 2004 – nay	Albania
Ireland	Dublin	Đại sứ quán	2025 – nay
Ý	Roma	Đại sứ quán	1973 – nay	Síp, Malta và San Marino
Hà Lan	La Hay	Đại sứ quán	1998 – nay
Na Uy	Oslo	Đại sứ quán	1978 – 1982, 2010 – nay
Ba Lan	Warszawa	Đại sứ quán	1955 – nay	Litva
Bồ Đào Nha	Lisbon	Đại sứ quán	2025 – nay
România	Bucharest	Đại sứ quán	1959 – nay	Serbia và Montenegro
Nga	Moskva	Đại sứ quán	1950 – nay	Azerbaijan, Armenia, Uzbekistan và Turkmenistan
	Yekaterinburg	Tổng lãnh sự quán
	Vladivostok	Tổng lãnh sự quán
Slovakia	Bratislava	Đại sứ quán
Tây Ban Nha	Madrid	Đại sứ quán	2002 – nay
Thụy Điển	Stockholm	Đại sứ quán	1970 – nay	Latvia
Thụy Sĩ	Bern	Đại sứ quán	2000 – nay
Ukraina	Kiev	Đại sứ quán	1992 – nay	Moldova
Anh Quốc	Luân Đôn	Đại sứ quán

Châu Úc (2 quốc gia)


Quốc gia	Địa điểm	Cấp đại diện	Thời gian hoạt động	Kiêm nhiệm
Úc	Canberra	Đại sứ quán	1973 – nay	Vanuatu, Quần đảo Marshall, Micronesia và Solomon
	Perth	Tổng lãnh sự quán	2013 – nay
	Sydney	Tổng lãnh sự quán
New Zealand	Wellington	Đại sứ quán	2003 – nay	Fiji, Samoa, Quần đảo Cook

Châu Phi (8 quốc gia)

Các Đại sứ quán trong qua khứ

Mali (1962–?)
Cộng hòa Congo (?–1972; 1980–?)
Guinée (?–1986)
Madagascar (1979–1999)
Ethiopia (1978–1992)
Đại dân quốc Nhân dân Xã hội chủ nghĩa Ả Rập Libya (1976 – 2012)
Mauritania (?–1980)^[7]

Hiện tại:


Quốc gia	Địa điểm	Cấp đại diện	Thời gian hoạt động	Kiêm nhiệm
Angola	Luanda	Đại sứ quán	1976 – ?; 2002 – nay	Zambia, Congo-Kinshasa, Congo-Brazzaville, Guinea Xích đạo, São Tomé và Príncipe, Cape
Ai Cập	Cairo	Đại sứ quán	1963 – nay	Libya
Algérie	Algiers	Đại sứ quán	1962 – nay	Sénégal, Sahrawi Dân chủ, Niger, Gambia, Mauritanie, Mali
Maroc	Rabat	Đại sứ quán	2006 – nay	Bờ Biển Ngà, Benin, Guinea, Burkina Faso, Gabon, Mauritani, Guiné-Bissau
Nigeria	Abuja	Đại sứ quán	2008 – nay	Sierra Leone, Ghana, Togo, Cameroon, Chad, Liberia
Mozambique	Maputo	Đại sứ quán	1976 – 1990; 2009 – nay	Madagascar, Seychelles, Mauritius.
Tanzania	Dar es Salaam	Đại sứ quán	1965 – 1984; 2003 – nay	Kenya, Ethiopia, Rwanda, Uganda, Somalia, Burundi
Nam Phi	Pretoria	Đại sứ quán	2000 – nay	Namibia, Zimbabwe, Botswana, Lesotho, Eswatini.

Bắc Mỹ (5 quốc gia)

Các Đại sứ quán trong quá khứ: Panama (2004 – 2018)

Các Đại sứ quán hiện tại:

Quốc gia	Địa điểm	Cấp đại diện	Thời gian hoạt động	Kiêm nhiệm
Canada	Ottawa	Đại sứ quán	1976 – 1981, 1990 – nay
Canada	Vancouver	Tổng lãnh sự quán
Cuba	La Habana	Đại sứ quán	1961 – nay	Dominicana, Nicaragua, Haiti, Costa Rica, Jamaica, Liên bang Saint Kitts and Nevis, Antigua và Barbuda, Cộng đồng Thịnh vượng Dominica, Saint Lucia
México	México	Đại sứ quán	1975 – nay	Belize, El Salvador, Guatemala, Honduras , Panama
Hoa Kỳ	Washington, D.C.	Đại sứ quán
	San Francisco	Tổng lãnh sự quán
	Houston	Tổng lãnh sự quán
	New York	Tổng lãnh sự quán

Nam Mỹ (4 quốc gia)


Quốc gia	Địa điểm	Cấp đại diện	Thời gian hoạt động	Kiêm nhiệm
Argentina	Buenos Aires	Đại sứ quán	tháng 1, 1995 – nay	Uruguay và Paraguay
Brasil	Brasília	Đại sứ quán	2000 – nay	Peru, Bolivia, Guyana, Suriname
Chile	Santiago de Chile	Đại sứ quán	1972 – 1973; 2003 – nay	Ecuador
Venezuela	Caracas	Đại sứ quán	tháng 9, 2005 – nay	Colombia