Âm đạo

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Âm đạo
Scheme female reproductive system-en.svg
Sơ đố ống sinh dục nữ và tử cung
Vaginal opening description.jpg
Âm đạo với lông mu đã được cạo và môi âm hộ được tách ra để nhìn rõ cửa vào âm đạo


1: Mũ âm vật
2: Âm vật
3: Môi nhỏ (môi bé)
4: Lỗ niệu đạo
5: Cửa mình
6: Tầng sinh môn
7: Hậu môn

Tên Latinh Vagina
Giải phẫu học Gray subject #269 1264
Động mạch superior part to uterine artery, middle and inferior parts to vaginal artery
Tĩnh mạch uterovaginal venous plexus, vaginal vein
Dây thần kinh Sympathetic: lumbar splanchnic plexus
Parasympathetic: pelvic splanchnic plexus
Bạch huyết upper part to internal iliac lymph nodes, lower part to superficial inguinal lymph nodes
Phôi học urogenital sinus and paramesonephric ducts
MeSH Vagina
Dorlands/Elsevier Vagina
Vị trí của âm đạo trong bộ phận sinh dục nữ.

Âm đạo (tiếng Latinh: vagina, tiếng Hy Lạp: kolpos) là phần mô cơ và ống của cơ quan sinh dục nữ, đối với con người kéo dài từ âm hộ đến cổ tử cung. Bên ngoài cửa âm đạo có thể được bao phủ một phần bởi một màng được gọi là màng trinh. Tận cùng bên trong là cổ tử cung nối vào âm đạo. Âm đạo cho phép con người quan hệ tình dụcsinh sản, để kinh nguyệt chảy ra định kỳ theo chu kỳ kinh nguyệt.[1][2]

Âm đạo ở người được nghiên cứu kỹ hơn so với các động vật khác. Vị trí và cấu trúc của âm đạo thay đổi giữa các loài, và có thể thay đổi kích thước trong cùng một loài. Không giống như động vật có vú giống đực với niệu đạo mở ra ngoài đảm nhiệm cả hai chức năng tiểu tiệnsinh sản, động vật có vú giống cái có lỗ niệu đạo để tiểu tiện riêng biệt và cửa âm đạo dành cho đường sinh dục. Đối với con người, cửa âm đạo lớn hơn nhiều so với lỗ niệu đạo gần đó, và cả hai đều được các môi âm hộ bảo vệ. Đối với động vật lưỡng cư, chim, bò sátđộng vật đơn huyệt, lỗ huyệt là cửa ra bên ngoài duy nhất cho cả ba đường: tiêu hóa, tiết niệu và sinh sản.

Liên quan đến hoạt động tình dục, độ ẩm âm đạo tăng lên trong quá kích thích tình dục cho cả phụ nữ và động vật có vú giống cái khác. Khi tiết ra chất nhờn bôi trơn, âm đạo đã làm giảm ma sát và cho phép dương vật thâm nhập vào âm đạo dễ dàng khi hoạt động tình dục. Kết cấu của thành âm đạo tạo ra ma sát cho dương vật trong khi giao hợp tình dục và kích thích nó đến khi xuất tinh, cho phép việc thụ tinh xảy ra. Cùng với hạnh phúc và sự gắn kết lứa đôi, hành vi tình dục ở phụ nữ, trong đó có thể bao gồm các hoạt động tình dục dị tính hay đồng tính nữ, cũng có thể đi kèm với nguy cơ nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục, khi đó việc thực hành tình dục an toàn được khuyến khích thực hiện. Một số rối loạn cũng có thể ảnh hưởng đến âm đạo con người.

Nhận thức về văn hóa của âm đạo đã được duy trì trong suốt lịch sử loài người, từ việc xem âm đạo là trọng tâm của ham muốn tình dục, một ẩn dụ cho cuộc sống thông qua việc sinh nở, sự mặc cảm khi so sánh với dương vật, hoặc sự xấu xí trực quan hoặc hàm nghĩa thô tục bậy bạ. Trong văn nói thông thường, từ âm đạo thường dùng để chỉ âm hộ mặc dù không đúng, điều này có thể dẫn đến nhận ​​thức sai về cơ quan sinh dục nữ.

Cấu tạo[sửa | sửa mã nguồn]

Âm đạo là một ống rỗng, thành ống là niêm mạc, dài 8 - 10 cm ở trạng thái bình thường, có khả năng co giãn rất tốt. Âm đạo nằm bên trong âm hộ, thuộc cơ quan sinh dục ngoài, nằm trong thành môi nhỏ, phía dưới lỗ niệu đạo và phía trên hậu môn.[3]

Phần dưới cửa âm đạo (tiếng Latinh: Ostium vaginae), hướng hậu môn có các tuyến Bartholine (en:Bartholin's gland) tiết ra chất nhờn âm đạo, không màu khi người phụ nữ chịu kích thích tình dục, giúp bạn tình dễ đưa dương vật vào ngưỡng ngoài âm đạo (tiếng Latinh: Vestibulum vaginae). Cuối ống âm đạo bên trong cơ thể là cửa tử cung.

Phần lớn, phụ nữ khi chưa giao hợpmàng trinh (hymen) che âm đạo. Màng trinh không che kín hoàn toàn âm đạo, do nó có các lỗ nhỏ trên màng để thoát kinh nguyệt.

Cơ thành âm đạo có hình lưới, trơn. Phần cuối âm đạo có các sợi cơ nằm ngang, có tác dụng co bóp mạnh. Thành âm hộ được lưu thông nhiều máu, có nhiều nhánh dây thần kinh và dày đặc các mô collagen. Ở vị trí khoảng 1/3 chiều dài âm đạo từ cửa vào, trên thành trước có một vùng có lượng dây thần kinh lớn, gọi là "điểm G". Một số phụ nữ có thể dễ kích thích tình dục tại "điểm G" này, đến mức đạt cực khoái tình dục.

Nhiệm vụ[sửa | sửa mã nguồn]

Âm đạo đón nhận dương vật trong giao hợp, trong thụ tinh tự nhiên, là đường sinh con tự nhiên, đường thoát kinh nguyệt, là nơi bác sĩ phụ khoa khám cơ quan sinh dục trongngoài của phụ nữ, nơi có thể tự đo nhiệt độ âm đạo để xác định ngày rụng trứng.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Clinical pediatric urology: A. Barry Belman, Lowell R. King, Stephen Alan Kramer (2002)
  2. ^ “Health and Wellness for Life”. Google Books. Ngày 15 tháng 5 năm 2009. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2012. 
  3. ^ “Glossary”. womenshealth.gov. Ngày 8 tháng 6 năm 2011. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2011.