Yerevan

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Yerevan
Երևան
—  Thành phố  —
Từ phía trên bên trái: cảnh Yerevan với núi Ararat đằng xa • Phức hợp Karen Demirchyan • Đài tưởng niệm Tsitsernakaberd • Nhà thờ Chính tòa Thánh Gregory • Đường Tamanyan và nhà hát nhạc kịch Yerevan • Bảo tàng Cafesjian • Quảng trường Cộng hòa về đên
Cờ hiệu của Yerevan
Cờ hiệu
Ấn chương chính thức của Yerevan
Ấn chương
Tên hiệu: "Thành phố Hồng"[1][2][3] (վարդագույն քաղաք[4] vardaguyn k'aghak' )
Vị trí tại Armenia
Vị trí tại Armenia
Yerevan trên bản đồ Thế giới
Yerevan
Yerevan
Quốc gia  Armenia
Thành lập như Erebuni bởi Argishti I 782 TCN
Trở thành thành phố dưới triều Aleksandr II của Nga 1 tháng 10, 1879[5]
Chính quyền
 • Kiểu Thị trưởng-hội đồng
 • Thành phần Hội đồng Thành phố
 • Thị trưởng Taron Margaryan (CH)
Diện tích
 • Tổng cộng 223 km2 (86 mi2)
Độ cao 990 m (3,250 ft)
Độ cao cực đại 1.390 m (4,560 ft)
Độ cao cực tiểu 865 m (2,838 ft)
Dân số (2011)[6]
 • Tổng cộng 1.060.138
 • Mật độ 4,800/km2 (12,000/mi2)
Tên cư dân Yerevantsi[7][8]
Múi giờ AMT (UTC+4)
0001–0099 sửa dữ liệu
Mã điện thoại +374 10
Mã ISO 3166 AM-ER sửa dữ liệu
Thành phố kết nghĩa Carrara, Antananarivo, Cambridge, Massachusetts, Marseille, Isfahan, Odessa, Tbilisi, Beirut, Damas, Montréal, Buenos Aires, Bratislava, São Paulo, Chişinău, Rostov trên sông Đông, Los Angeles, Venezia, Moskva, Sankt-Peterburg, Volgograd, Lyon, Firenze, Kiev, Athena, Minsk, Podgorica, Sofia, New Delhi, Rio de Janeiro sửa dữ liệu
Trang web www.yerevan.am

Yerevan (tiếng Armenia: Երևան, cách viết cổ điển: Երեւան [jɛɾɛˈvɑn], )[a] là thủ đô và thành phố lớn nhất Armenia, cũng là một trong trong các thành phố cổ nhất luôn có dân cư ngụ.[11] Nằm dọc theo sông Hrazdan, Yerevan là trung tâm hành chính, văn hóa, và kinh tế của đất nước. Nó đã là thủ đô Armenia từ năm 1918 (thủ đô thứ mười ba trong lịch sử Armenia, và là thủ đô thứ bảy nằm trên bình nguyên Ararat).

Lịch sử Yerevan khởi đầu vào thế kỷ 8 TCN, với sự thành lập pháo đài Erebuni năm 782 TCN bởi vua Argishti I của Urartu tại mạn tây của bình nguyên Ararat.[12] Erebuni được "thiết lập làm một trung tâm hành chính và tôn giáo, một thủ phủ hoàng gia hoàn chỉnh."[13] Vào thời Vương quốc Armenia cổ đại, những thủ đô mới được chọn và Yerevan mất đi tầm quan trọng. Dưới sự cai trị của IranNga, đây là trung tâm của hãn quốc Erivan từ năm 1736 đến 1828 và của Guberniya Erivan từ năm 1850 đến 1917. Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, Yerevan trở thành thủ đô của Đệ nhất Cộng hòa Armenia do hàng nghìn người sống sót cuộc diệt chủng người Armenia tại đế quốc Ottoman di cư đến nơi này.[14] Thành phố mở rộng nhanh chóng vào thế kỷ 20 khi Armenia gia nhập Liên Xô. Trong chỉ vài thập niên, Yerevan chuyển từ một tỉnh lỵ nhỏ của đế quốc Nga, thành trung tâm văn hóa, nghệ thuật và công nghiệp của Armenia.

Với sự tăng trưởng của kinh tế đất nước, Yerevan đang trải qua sự biến chuyển lớn do nhiều phần của thành phố được xây dựng lại kể từ đầu thập niên 2000, những nơi như nhà hàng, cửa hiệu, và tiệm cà phê, vốn ít ỏi vào thời Liên Xô, đã mọc lên nhanh chóng. Tính đến năm 2011, dân số Yerevan là 1.060.138 người, tức hơn 35% tổng dân số của toàn Armenia. Theo ước tính chính thức năm 2016, dân số thành phố đạt 1.073.700.[15]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Đôi khi được phát âm địa phương [ɛɾɛˈvɑn], mà nếu viết đúng ra sẽ là Էրևան,[9][10] Ērevan.
  1. ^ Billock, Jennifer (28 tháng 12 năm 2016). “How Ancient Volcanoes Created Armenia’s Pink City”. Smithsonian. 
  2. ^ Hovasapyan, Zara (1 tháng 8 năm 2012). “When in Armenia, Go Where the Armenians Go”. Armenian National Committee of America. Made of local pink tufa stones, it gives Yerevan the nickname of "the Pink City. 
  3. ^ Dunn, Ashley (21 tháng 2 năm 1988). “Pink Rock Comes as Gift From Homeland in Answer to Armenian College's Dreams”. Los Angeles Times. To Armenians, though, the stone is unique. They often refer to Yerevan, the capital of their homeland, as "Vartakouyn Kaghak," or the "Pink City" because of the extensive use of the stone, which can vary from pink to a light purple. 
  4. ^ “Տուֆ [Tuff]”. encyclopedia.am (bằng tiếng Armenia). Երևանն անվանում են վարդագույն քաղաք, որովհետև մեր մայրաքաղաքը կառուցապատված է վարդագույն գեղեցիկ տուֆե շենքերով: 
  5. ^ Sarukhanyan, Petros (21 tháng 9 năm 2011). Շնորհավո՛ր տոնդ, Երեւան դարձած իմ Էրեբունի. Hayastani Hanrapetutyun (bằng tiếng Armenia). Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2014. Պատմական իրադարձությունների բերումով Երեւանին ուշ է հաջողվել քաղաք դառնալ։ Այդ կարգավիճակը նրան տրվել է 1879 թվականին, Ալեքսանդր Երկրորդ ցարի հոկտեմբերի 1—ի հրամանով։ 
  6. ^ Armstat
  7. ^ Hartley, Charles W.; Yazicioğlu, G. Bike; Smith, Adam T. biên tập (2012). The Archaeology of Power and Politics in Eurasia: Regimes and Revolutions. Cambridge: Cambridge University Press. tr. 72. ISBN 9781107016521. ...of even the most modern Yerevantsi. 
  8. ^ Ishkhanian, Armine (2005). Atabaki, Touraj; Mehendale, Sanjyot, biên tập. Central Asia and the Caucasus: Transnationalism and Diaspora. New York: Routledge. tr. 122. ISBN 9781134319947. ...Yerevantsis (residents of Yerevan)... 
  9. ^ Shekoyan, Armen (24 tháng 6 năm 2006). “Ծերունին եւ ծովը Գլուխ հինգերորդ [The Old Man and The Sea. Chapter Five]”. Aravot (bằng tiếng Armenia). – Ես առավո՛տը ղալաթ արի, որ չգացի Էրեւան,- ասաց Հերոսը.- որ հիմի Էրեւան ըլնեի, դու դժվար թե ըսենց բլբլայիր: 
  10. ^ "Ես քեզ սիրում եմ",- այս խոսքերը ասում եմ քեզ, ի'մ Էրևան, արժեր հասնել աշխարհի ծերը, որ էս բառերը հասկանամ...»”. panorama.am (bằng tiếng Armenia). 21 tháng 9 năm 2011. 
  11. ^ Bournoutian, George A. (2003). A concise history of the Armenian people: (from ancient times to the present) (ấn bản 2). Costa Mesa, California: Mazda Publishers. ISBN 9781568591414. 
  12. ^ Katsenelinboĭgen, Aron (1990). The Soviet Union: Empire, Nation and Systems. New Brunswick: Transaction Publishers. tr. 143. ISBN 0-88738-332-7. 
  13. ^ R. D. Barnett (1982). “Urartu”. Trong John Boardman; I. E. S. Edwards; N. G. L. Hammond và đồng nghiệp. The Cambridge Ancient History, Vol. 3, Part 1: The Prehistory of the Balkans, the Aegean World, Tenth to Eighth Centuries BC (ấn bản 2). Cambridge University Press. tr. 346. ISBN 978-0521224963. 
  14. ^ Hovannisian, Richard G. (1971). The Republic of Armenia: The First Year, 1918-1919, Vol. I. Berkeley: University of California Press. tr. 126–127. ISBN 0-520-01984-9. 
  15. ^ The official estimate of the population in Armenia as of 01.01.2016