Đại học Quốc gia Hà Nội

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
Đại học Quốc gia Hà Nội
Cụm Logo của Đại học Quốc gia Hà Nội.svg
Nha dieu hanh 144 Xuan Thuy 26Jan2005-01s.jpg
Tòa nhà điều hành Đại học Quốc gia Hà Nội
Viết tắtVNU hoặc ĐHQGHN
Tên tiếng AnhVietnam National University, Hanoi
Khẩu hiệuĐạt đỉnh cao dựa vào tri thức
Thông tin chung
Loại hìnhĐại học công lập
Thành lập1906 - Viện Đại học Đông Dương

1945 - Trường Đại học Quốc gia Việt Nam
1956 - Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội

1993 - Đại học Quốc gia Hà Nội
Thành viênTrường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
Trường Đại học Ngoại ngữ
Trường Đại học Công nghệ
Trường Đại học Kinh tế
Trường Đại học Giáo dục
Trường Đại học Y Dược

Trường Đại học Việt - Nhật
Tổ chức và quản lý
Giám đốcPGS.TS Nguyễn Kim Sơn
Phó giám đốcPGS.TS Nguyễn Hoàng Hải
PGS.TS Phạm Bảo Sơn
Giảng viên2.212
Nhân viên4.293
Sinh viên đại học36.015
Sinh viên sau đại học8.250
Thông tin khác
Khuôn viên1.032,94 ha
Địa chỉSố 144 Xuân Thủy, phường Dịch Vọng Hậu, quận Cầu Giấy
Vị tríHà Nội, Việt Nam
Bài hátBài ca Đại học Quốc gia Hà Nội
Websitevnu.edu.vn
Xếp hạng
Xếp hạng quốc gia
QS(2021)2[1]
THE(2021)1[2]
uniRank(2020)1 [3]
Webometrics(2020)2[4]
Xếp hạng châu Á
QS(2021)147[1]
THE(2021)201-250[2]
Webometrics(2020)260[4]
Xếp hạng thế giới
QS(2021)801-1000[1]
THE(2021)801-1000[2]
uniRank(2020)1918[3]
Webometrics(2020)1097[4]

Đại học Quốc gia Hà Nội (Tiếng Anh: Vietnam National University, Hanoi; viết tắt: VNU) là một trong hai hệ thống Đại học Quốc Gia của Việt Nam, được đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Chính Phủ và được giao nhiệm vụ giữ vai trò quan trọng trong hệ thống giáo dục của Việt Nam.[5]

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Thời thuộc địa[sửa | sửa mã nguồn]

Tòa nhà biểu tượng của Đại học Quốc gia Hà Nội. Trước kia là Viện Đại học Đông Dương

Trước nhu cầu nhân lực bản địa trong bộ máy cai trị thuộc địa, Viện Đại học Đông Dương (tiếng Pháp: Université Indochinoise) được thành lập theo Quyết định số 1514a ngày 16/5/1906 của Toàn quyền Đông Dương Paul Beau, đặt trụ sở tại số 19 phố Lê Thánh Tông, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội (thời Pháp thuộc là phố Boulevard Bobillot).[6]

Đây là một đại học theo mô hình đa ngành và được đánh giá là thiết chế đại học hiện đại đầu tiên tại Việt Nam. Ban đầu, đại học này có 5 trường thành viên: Trường Cao đẳng Luật và Pháp chính, Trường Cao đẳng Khoa học, Trường Y khoa Đông Dương, Trường Cao đẳng Xây dựng dân dụng và Trường Cao đẳng Văn chương. Sau này có mở thêm các trường Y dược, Thú y, Thủy lâm, Sư phạm, Thương mại, Tài chính, Luật khoa hành chánh, Mỹ thuật và Kiến trúc.

Tuy có mục đích ban đầu là đào tạo nhân lực cho bộ máy cai trị thuộc địa, nhưng nhiều nhân vật của cách mạng Việt Nam có xuất thân từ viện đại học này như: Trường Chinh, Võ Nguyên Giáp, Nguyễn An Ninh, Nguyễn Thái Học, Phó Đức Chính, Đặng Thai Mai, Nguyễn Đình Thi, Cù Huy Cận...

Thời hiện đại[sửa | sửa mã nguồn]

Lễ khai giảng ngày 15 tháng 11 năm 1945

Cách mạng tháng 8 năm 1945 thành công, Viện Đại học Đông Dương được đổi tên thành Trường Đại học Quốc gia Việt Nam. Đây là trường đại học đa ngành, đa lĩnh vực đầu tiên được thành lập dưới chính thể Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Trụ sở của Trường vẫn đặt tại số 19 phố Lê Thánh Tông, Hà Nội. Tại buổi lễ khai giảng đầu tiên của ngôi trường mới, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trao bằng tốt nghiệp cho các sinh viên cũ của Đại học Đông Dương đã hoàn thành chương trình đào tạo nhưng bị tạm gián đoạn do cuộc đảo chính Nhật-Pháp trước đó.

Khi Pháp trở lại Đông Dương sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Viện Đại học Đông Dương được đổi tên thành Viện Đại học Hà Nội (tiếng Pháp: Université de Hanoi), đứng đầu là một viện trưởng người Pháp, đồng thời mở một chi nhánh tại Sài Gòn.

Năm 1951, trên chiến khu Việt Bắc, Chính phủ Liên hiệp Quốc dân thành lập Trường Khoa học Cơ bản. Đây là một trong những trường tiền thân của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội sau này.

Năm 1956, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội được thành lập theo Quyết định số 2183/TC ngày 04/6/1956 của Chính Phủ[7] tại địa điểm cũ của Viện Đại học Đông Dương, và có giảng viên đến từ Trường Khoa học Cơ bản. Thời gian này, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cũng được thành lập; sau đổi thành Trường Đại học Sư phạm Hà Nội I.

Năm 1967, Trường Đại học Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội được thành lập trên cơ sở các khoa ngoại ngữ (Nga văn, Trung văn, Anh văn và Pháp văn) của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội

Năm 1993, chính phủ Việt Nam tổ chức lại ba trường đại học lớn hiện có tại Hà Nội là: Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội I (cũ) và Trường Đại học Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội thành cơ sở giáo dục lấy tên là Đại học Quốc gia Hà Nội.[8]

Sau khi thành lập[sửa | sửa mã nguồn]

Trước năm 2000, ĐHQGHN có 05 trường đại học, 01 viện nghiên cứu: Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Trường Đại học Ngoại ngữ, Trường Đại học Sư phạm, Trường Đại học Đại cương và một số đơn vị khác.

Năm 1998, Chính phủ ban hành Nghị định về việc xóa bỏ Trường Đại học Đại cương.

Năm 1999, Trường Đại học Sư phạm lại tách khỏi Đại học Quốc gia Hà Nội thành Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.[9] Vào thời điểm này, Đại học Quốc gia Hà Nội mới có các ngành và lĩnh vực: toán và khoa học tự nhiên, công nghệ thông tin và điện tử viễn thông (Trường Đại học Khoa học Tự nhiên), khoa học xã hội và nhân văn, kinh tế, luật (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn) và ngoại ngữ.

Năm 2004, thành lập Trường Đại học Công nghệ trên cơ sở nâng cấp và phát triển Khoa Công nghệ và Trung tâm Hợp tác Đào tạo và Bồi dưỡng Cơ học trực thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội.

Năm 2007, thành lập Trường Đại học Kinh tế trên cơ sở nâng cấp Khoa Kinh tế.

Năm 2009, thành lập Trường Đại học Giáo dục trên cơ sở Khoa Sư phạm.

Năm 2014, thành lập Trường Đại học Việt - Nhật dựa trên ý tưởng của lãnh đạo cấp cao hai nước Việt NamNhật Bản.

Ngày 27/10/2020, thành lập Trường Đại học Y Dược được thành lập trên cơ sở Khoa Y Dược.[10]

Tính đến nay, ĐHQGHN đã có 08 trường đại học thành viên; 07 viện nghiên cứu khoa học thành viên, trực thuộc; 04 khoa trực thuộc; 02 trung tâm đào tạo và 13 đơn vị phục vụ, dịch vụ.

Cơ cấu tổ chức[sửa | sửa mã nguồn]

  • Đại học Quốc gia Hà Nội có cơ cấu tổ chức đặc biệt (so với các trường đại học khác ở Việt Nam), gồm 3 cấp quản lý hành chính:
  1. Đại học Quốc gia Hà Nội là đầu mối được Chính phủ giao các chỉ tiêu, kế hoạch hàng năm; có tư cách pháp nhân, có con dấu mang hình Quốc huy. Giám đốc và các Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội do Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm, miễn nhiệm.
  2. Các trường đại học, viện nghiên cứu khoa học thành viên; các khoa, trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và công nghệ; các đơn vị phục vụ công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học trực thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội là các đơn vị cơ sở có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng.
  3. Các khoa, phòng nghiên cứu và tương đương thuộc trường đại học, viện nghiên cứu khoa học thành viên và các đơn vị trực thuộc.
  • Đại học Quốc gia Hà Nội hoạt động theo cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm cao; được làm việc trực tiếp với các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về những vấn đề liên quan đến hoạt động và phát triển của Đại học Quốc gia Hà Nội. Các trường đại học, viện nghiên cứu khoa học thành viên thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội là những cơ sở đào tạo, nghiên cứu khoa học và công nghệ có quyền tự chủ cao, có pháp nhân như các trường đại học, viện nghiên cứu khoa học khác được quy định trong Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học và Luật Khoa học - Công nghệ.

Các trường đại học thành viên[sửa | sửa mã nguồn]

  1. Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (VNU University of Science)
  2. Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (VNU University of Social Sciences and Humanities)
  3. Trường Đại học Ngoại ngữ (VNU University of Languages and International Studies)
  4. Trường Đại học Công nghệ (VNU University of Engineering and Technology)
  5. Trường Đại học Kinh tế (VNU University of Economics and Business)
  6. Trường Đại học Giáo dục (VNU University of Education)
  7. Trường Đại học Y Dược (VNU University of Medicine and Pharmacy) [10]
  8. Trường Đại học Việt - Nhật (VNU Vietnam Japan University)

Các khoa trực thuộc[sửa | sửa mã nguồn]

  1. Khoa Luật
  2. Khoa Quản trị và Kinh doanh
  3. Khoa Quốc tế
  4. Khoa Các khoa học liên ngành

Các trung tâm đào tạo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. Trung tâm Giáo dục Thể chất và Thể thao
  2. Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh

Các viện nghiên cứu[sửa | sửa mã nguồn]

  1. Viện Công nghệ thông tin
  2. Viện Quốc tế Pháp ngữ
  3. Viện Trần Nhân Tông
  4. Viện Vi sinh vật và Công nghệ sinh học
  5. Viện Tài nguyên và Môi trường
  6. Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển
  7. Viện Đảm bảo chất lượng giáo dục

Các đơn vị đào tạo khác[sửa | sửa mã nguồn]

Ngoài các đơn vị đào tạo bậc đại học và sau đại học, Đại học Quốc gia Hà Nội còn có các đơn vị đào tạo bậc phổ thông trực thuộc các trường đại học thành viên, bao gồm:

  1. Trường Trung học phổ thông Chuyên Khoa học Tự nhiên (Trường Đại học Khoa học Tự nhiên)
  2. Trường Trung học phổ thông Chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn)
  3. Trường Trung học phổ thông Chuyên Ngoại ngữ (Trường Đại học Ngoại ngữ)
  4. Trường Trung học phổ thông Khoa học Giáo dục (Trường Đại học Giáo dục)
  5. Trường Trung học cơ sở Ngoại ngữ (Trường Đại học Ngoại ngữ)

Cơ cấu tổ chức[sửa | sửa mã nguồn]

Đại học Quốc gia Hà Nội có cơ cấu tổ chức đặc biệt (so với các trường đại học khác ở Việt Nam), gồm 3 cấp quản lý hành chính:

  • Đại học Quốc gia Hà Nội là đầu mối được Chính phủ giao các chỉ tiêu, kế hoạch hàng năm; có tư cách pháp nhân, có con dấu mang hình Quốc huy. Giám đốc và các Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội do Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm, miễn nhiệm.
  • Các trường đại học, viện nghiên cứu khoa học thành viên; các khoa, trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và công nghệ; các đơn vị phục vụ công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học trực thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội là các đơn vị cơ sở có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng.
  • Các khoa, phòng nghiên cứu và tương đương thuộc trường đại học, viện nghiên cứu khoa học thành viên và các đơn vị trực thuộc.

Đại học Quốc gia Hà Nội hoạt động theo cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm cao; được làm việc trực tiếp với các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về những vấn đề liên quan đến hoạt động và phát triển của Đại học Quốc gia Hà Nội. Các trường đại học, viện nghiên cứu khoa học thành viên thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội là những cơ sở đào tạo, nghiên cứu khoa học và công nghệ có quyền tự chủ cao, có pháp nhân như các trường đại học, viện nghiên cứu khoa học khác được quy định trong Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học và Luật Khoa học - Công nghệ.

Nhân sự[sửa | sửa mã nguồn]

Hiệu trưởng các trường đại học thành viên, thủ trưởng các đơn vị trực thuộc do Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội bổ nhiệm.

Đại học Quốc gia Hà Nội hiện có khoảng 4.300 giảng viên và nhân viên; là đại học có số lượng GS, PGS, TSKH, TS hàng đầu tại Việt Nam với:

Đại học Quốc gia Hà Nội là nơi tập trung đông đảo các giáo sư đầu ngành; lượng giảng viên có học vị thạc sĩ trở lên chiếm 90%.

Đào tạo[sửa | sửa mã nguồn]

Đại học Quốc gia Hà Nội là trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học, công nghệ đa ngành, đa lĩnh vực chất lượng cao, được Nhà nước ưu tiên đầu tư phát triển. Hiện tại,Đại học Quốc gia Hà Nội đang triển khai nhiều chương trình đào tạo thuộc các lĩnh vực khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và nhân văn, ngoại ngữ, công nghệ, kinh tế, giáo dục…, bao gồm:

  • 180 chương trình đào tạo đại học
  • 187 chương trình đào tạo thạc sĩ
  • 115 chương trình đào tạo tiến sĩ
  • 32 chương trình đào tạo đã được kiểm định AUN.

Các cơ sở[sửa | sửa mã nguồn]

Đại học Quốc gia Hà Nội có 7 cơ sở tại:

  1. Quận Cầu Giấy:
    • 144 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội (trụ sở chính)
  2. Quận Hoàn Kiếm:
    • 19 Lê Thánh Tông, Hoàn Kiếm, Hà Nội
  3. Quận Thanh Xuân:
    • 334-336 đường Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội
    • 182 đường Lương Thế Vinh, Thanh Xuân, Hà Nội
  4. Quận Hai Bà Trưng:
    • 16 phố Hàng Chuối (Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội)
    • B7bis phố Trần Đại Nghĩa (Khoa Việt Nam học và Tiếng Việt – Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn)
  5. Tại Hòa Lạc:
    • Xã Thạch Hoà, huyện Thạch Thất, Hà Nội (Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh)
  6. Tại Ba Vì:
    • Xã Tản Lĩnh, huyện Ba Vì, Hà Nội (Trung tâm Hỗ trợ Đào tạo và Phát triển đô thị đại học)
  7. Quận Nam Từ Liêm:
    • Đơn nguyên 1 và 2, Khu Ký túc xá Mỹ Đình II, đường Hàm Nghi, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội

Trụ sở chính[sửa | sửa mã nguồn]

Hiện tại trụ sở chính của Đại học Quốc gia Hà Nội tọa lạc tại địa chỉ: Số 144 Xuân Thuỷ, quận Cầu Giấy, Hà Nội.

Cơ sở Hòa Lạc[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 27 tháng 1 năm 1995, Thủ tướng chính phủ có quyết định số 72/TTg về địa điểm Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Theo quyết định này, diện tích đất để quy hoạch xây dựng Đại học Quốc gia Hà Nội là 1000 ha, nằm trong phạm vi đất Nông trường 1A thuộc huyện Thạch Thất, tỉnh Hà Tây (nay là Hà Nội).

Ngày 23 tháng 8 năm 2002, Thủ tướng chính phủ có quyết định số 702/QĐ-TTg phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung Đại học Quốc gia Hà Nội tại Hòa Lạc.[11] Số vốn dành cho dự án này tại thời điểm đó là 7320 tỷ đồng. Sau khi hoàn thành, Đại học Quốc gia Hà Nội sẽ trở thành một khu đô thị đại học lớn nhất Việt Nam, với đầy đủ các công trình công cộng bên trong như trường học, bưu điện, bệnh viện, trạm xe buýt, công viên và các khu vui chơi giải trí khác.

Mục tiêu là đến năm 2015 sẽ đưa một số đơn vị trực thuộc lên cơ sở Hòa Lạc, và vào năm 2025 sẽ chuyển toàn bộ Đại học Quốc gia Hà Nội cùng các cơ sở trực thuộc lên cơ sở mới tại Hòa Lạc. Ngày 30 tháng 9 năm 2008, Thủ tướng chính phủ có quyết định số 1404/QĐ-TTg về việc chuyển chủ đầu tư dự án xây dựng Đại học Quốc gia Hà Nội tại Hoà Lạc từ Đại học Quốc gia Hà Nội sang Bộ Xây dựng[12] Số vốn dành cho dự án được ước tính sẽ vào khoảng 2.5 tỉ USD.

Ngày 20/12/2004, Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải đã dự và phát lệnh khởi công Đại học Quốc gia Hà Nội tại Hòa Lạc.

Tháng 12/2014, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tiếp nhận các cơ sở đầu tiên tại Hòa Lạc để đưa vào khai thác, sử dụng. Các cơ sở: Khu Nhà công vụ, Khu Ký túc xá số 4.

Ngày 20/12/2014, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã tham dự lễ động thổ Trường Đại học Việt - Nhật thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội.

Giám đốc qua các thời kỳ[sửa | sửa mã nguồn]

TT Giám đốc Thời gian Chức vụ cao nhất
1 Nguyễn Văn Đạo 1993 - 2001 Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
2 Đào Trọng Thi 2001 - 2007 Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam
3 Mai Trọng Nhuận 2007 - 2013 Ủy viên Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực Việt Nam
4 Phùng Xuân Nhạ 2013 - 2016 Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam
5 Nguyễn Kim Sơn 2016 - nay Chủ tịch Hội đồng Đại học học Quốc gia Hà Nội

Thi đua, khen thưởng[sửa | sửa mã nguồn]

TT Danh mục Số lượng
1 Huân chương Sao vàng 1
2 Huân chương Hồ Chí Minh 3
3 Anh hùng lao động 5
4 Huân chương Độc lập hạng Nhất 1
5 Huân chương Độc lập hạng Ba 1
6 Huân chương Lao động hạng Nhì 25
7 Cờ thi đua Chính Phủ 5
8 Cờ thi đua của Bộ Giáo dục và Đào tạo 48
9 Bằng khen của Bộ GD&ĐT 1.568
10 Chiến sĩ thi đua toàn quốc 7
11 Chiến sĩ thi đua cấp Bộ GD&ĐT 238
12 Tập thể Lao động xuất sắc 1.140
13 Nhà giáo Nhân dân 62
14 Nhà giáo Ưu tú 137
15 Học sinh đạt giải thưởng Quốc tế, Khu vực 249
16 Học sinh đạt giải Quốc gia 637

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]