Philípphê Nguyễn Kim Điền

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Philipphê Nguyễn Kim Điền)
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Tổng giám mục
 Philípphê Nguyễn Kim Điền
Tổng giám mục Trưởng Giáo tỉnh Huế
(1968 - 1988)
Tổng giám mục đô thành Tổng giáo phận Huế
(1968 - 1988)
Đức TGM Philípphê Nguyễn Kim Điền.png
Giáo hộiCông giáo Rôma
Chức vụ chính yếu
Trưởng Giáo tỉnh Huế
Tổng giám mục đô thành Huế
Giáo tỉnhGiáo tỉnh Huế
TòaTổng giáo phận Huế
Bổ nhiệmNgày 11 tháng 3 năm 1968
Hết nhiệmNgày 8 tháng 6 năm 1988
Tiền nhiệmPhêrô Máctinô Ngô Đình Thục
Kế nhiệmStêphanô Nguyễn Như Thể
Tổng giám mục Phó Tổng giáo phận Huế
Giáo tỉnhGiáo tỉnh Huế
TòaTổng giáo phận Huế
Bổ nhiệmNgày 30 tháng 9 năm 1964
Hết nhiệmNgày 11 tháng 3 năm 1968
Tiền nhiệmTiên khởi
Alexandre-Paul-Marie Chabanon, M.E.P.
Phó Đại diện Tông Tòa Huế
Kế nhiệmStêphanô Nguyễn Như Thể
Giám mục chính tòa Giáo phận Cần Thơ
Giáo tỉnhGiáo tỉnh Sài Gòn
TòaGiáo phận Cần Thơ
Bổ nhiệmNgày 24 tháng 11 năm 1960
Hết nhiệmNgày 30 tháng 9 năm 1964
Tiền nhiệmChức vụ thiết lập
Phaolô Nguyễn Văn Bình
Đại diện Tông Tòa Cần Thơ
Kế nhiệmGiacôbê Nguyễn Ngọc Quang
Truyền chức
Thụ phongNgày 21 tháng 7 năm 1947
Tấn phongNgày 22 tháng 1 năm 1961
Thông tin cá nhân
SinhNgày 13 tháng 3 năm 1921
Long Đức, Trà Vinh
MấtNgày 8 tháng 6 năm 1988
Bệnh viện Chợ Rẫy, TPHCM
Nơi an tángNhà thờ chính tòa Phủ Cam
Khẩu hiệu"Nên mọi sự cho mọi người"
Cách xưng hô với
Philípphê Nguyễn Kim Điền
Mitre (plain).svg
Danh hiệuĐức Tổng Giám mục
Trang trọngĐức Giám mục, Đức Tổng
Thân mậtCha, Đức Cha
Khẩu hiệu"Nên mọi sự cho mọi người"
TòaTổng giáo phận Huế
(1968-1988)
Giáo phận Cần Thơ
(1960-1964)

Philipphê Nguyễn Kim Điền (1921 - 1988) là một Giám mục của Giáo hội Công giáo tại Việt Nam. Ông nguyên là Giám mục chính tòa của Giáo phận Cần Thơ và nguyên là Tổng Giám mục Tổng Giáo phận Huế. Khẩu hiệu Giám mục của ông là "Nên mọi sự cho mọi người".[1]

Tổng giám mục Điền quê ở Trà Vinh và sinh trưởng tại Sài Gòn. Sau khi có được chức vụ giám đốc chủng viện tại Sài Gòn, ông từ bỏ, gia nhập dòng Tiểu Đệ, lấy đời sống khó nghèo làm mục tiêu. Trong thời gian này, ông làm khuân vác, đạp xích lô... Năm 1960, linh mục Điền được chọn làm Giám mục Cần Thơ rồi thăng Tổng giám mục Phó Huế 1964, kế vị chính tòa năm 1968.[2]

Tổng giám mục Điền có cách xử lí tế nhị với chính quyền Việt Nam Cộng Hòa, ông xử lý việc giáo hội tách khỏi chính quyền. Sau 1975, ông nhiều lần lên tiếng đòi hỏi về các quyền tự do, không những trong tôn giáo và còn về nhiều vấn đề khác. Tuy nhiên, ông vẫn bị chính quyền xem là gián điệp của thế lực ngoại bang cài cắm tại Việt Nam.[2]

Ông qua đời ngày 8 tháng 6 năm 1988 tại bệnh việc Chợ Rẫy. Việc qua đời đột ngột của ông, nhiều nguồn tin cho rằng ông đã bị đầu độc.[2][3] Chính vì thế, hiện nay, hàng ngày vẫn có giáo dân đến viếng, cầu nguyện trước mộ phần cố tổng giám mục Điền. Đối với đa số giáo dân Huế, cố Tổng giám mục Nguyễn Kim Điền là một vị Thánh Tử đạo.[3]

Thân thế và tu tập[sửa | sửa mã nguồn]

Tổng giám mục Nguyễn Kim Điền sinh ngày 13 tháng 3 năm 1921 tại Long Đức, Trà Vinh. Thân sinh ông là một viên chức trong hội đồng giáo xứ. Năm 1928, gia đình cậu bé Điền quyết định chuyển đến sinh sống ở Gia Định. Sau khi gia đình chuyển đến Gia Định, gia đình đưa cậu bé Điền nhập tu chủng viện Sài Gòn hai năm sau đó.[2]

Linh mục[sửa | sửa mã nguồn]

Sau quá trình tu học dài hạn tại chủng viện, Phó tế Nguyễn Kim Điền tiến đến việc được truyền chức linh mục vào ngày 21 tháng 9 năm 1947. Sau khi được truyền chức, vị linh mục trẻ tuổi được bổ nhiệm đảm trách vai trò giáo sư chủng viện Sài Gòn. Chưa đầy hai năm sau khi được truyền chức linh mục, năm 1949, linh mục Nguyễn Kim Điền đã được trao cho trọng trách Giám đốc chủng viện.[2]

Năm 1955, với ý định chia sẻ với những người khó nghèo, linh mục Nguyễn Kim Điền quyết định gia Dòng Tiểu Đệ Phúc Âm của linh mục Charles de Foucault sáng lập.[gc 1] Để gia nhập dòng, linh mục Điền được đưa đi làm tập sinh tại sa mạc Sahara. Sau thời gian tu luyện tại hai địa điểm là El-Abiodh (Sahara) và Saint Maximin, ngày 12 tháng 11 năm 1956, ông chính thức được nhận vào dòng.[2] Ông từng là một trong 12 thành viên của Dòng Tiểu Đệ Chúa Giêsu, mọi người quen gọi là dòng Tiểu Đệ.[4] Qua việc được nhập dòng, linh mục Nguyễn Kim Điền là người Việt Nam đầu tiên theo tu Dòng Tiểu Đệ và cũng là người dầu tiên của dòng trở thành giám mục.[2]

Năm 1957, linh mục Nguyễn Kim Điền trở về Việt Nam và quyết định sống ẩn dật theo khuynh hướng dòng Tiểu Đệ. Ông sống cùng với các thành viên dòng khác ở Bàn Cờ, hành nghề đạp xe xích lô, có khi lại sống quanh khu chợ Cầu Muối và làm khuân vác ở bến tàu. Ngoài ra, ông còn dành thời gian đến Kata giúp đồng bào Thượng ở Di Linh. Trong khoảng thời gian sinh sống tại Sài Gòn, tiếng thơm về lòng đạo đức của linh mục Nguyễn Kim Điền về việc sống khó nghèo được nhiều người biết đến và ông được nhiều dòng tu, chủng viện mời đến giảng phòng, có khi giảng tĩnh tâm cho linh mục đoàn Hạt Đại diện Tông Tòa Sài Gòn.[2]

Từ năm 1959, linh mục Điền về Bình Thủy, Cần Thơ và dựng một căn nhà lá, để hướng dẫn các thành viên mới nhập dòng.[2]

Giám mục Cần Thơ[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 24 tháng 11 năm 1960, Giáo hoàng Gioan XXIII đã ban hành Tông Hiến Venerabilium Nostrotrum thành lập Hàng Giáo phẩm Việt Nam. Từ đây, Giáo hội Công giáo Việt Nam gồm ba Giáo tỉnh: Giáo tỉnh Hà Nội, Giáo tỉnh HuếGiáo tỉnh Sài Gòn.[2] Ðồng thời Tòa Thánh cũng thành lập các giáo phận mới như Long Xuyên, Mỹ Tho, Ðà Lạt.

Bút kí đề ngày 8 tháng 12 năm 1960, giám mục tân cử Nguyễn Kim Điền viết:[2]"Hôm nay tôi báo cho anh chị em biết một tin buồn: tôi được chọn làm giám mục Cần Thơ thế Đức Cha Bình trở thành Tổng giám mục Sàigòn, vì Hội đồng Giám mục được thiết lập tại Việt Nam... Một Tiểu Đệ được chọn làm giám mục. Chân thành mà nói tôi khổ tâm và không thể hiểu nổi. Đại diện giáo quyền nói rằng tôi không thể khước từ. Tôi xin chấp nhận sứ mệnh này như lời mời đón nhận Thánh Giá..."

Trong cùng ngày, Tòa Thánh loan báo tin Giáo hoàng đã quyết định tuyển chọn linh mục Philípphê Nguyễn Kim Điền làm Giám mục chính tòa Tiên khởi của Giáo phận Cần Thơ thay thế vị giám mục cũ tại đây là Phaolô Nguyễn Văn Bình làm Tổng giám mục Tổng giáo phận Sài Gòn. Lễ tấn phong giám mục cho vị tân chức được tổ chức sau đó vào ngày 22 tháng 1 năm 1961,[2] cùng với 3 giám mục khác. Chủ phong cho vị tân chức là Tổng giám mục Tổng giáo phận Huế Phêrô Máctinô Ngô Đình Thục và hai vụ giám mục phụ phong là Jean Cassaigne Sanh, M.E.P., nguyên Đại diện Tông Tòa Hạt Đại diện Tông Tòa Sài Gòn và giám mục Tađêô Lê Hữu Từ, nguyên Đại diện Tông Tòa Hạt Đại diện Tông Tòa Phát Diệm.[5]

Sau khi được tấn phong tại Sài Gòn, tân giám mục Nguyễn Kim Điền đã cử hành các nghi thức nhận giáo phận Cần Thơ vào ngày 3 tháng 4 năm 1961.[2]

Giám mục Nguyễn Kim Điền cũng là một nghị phụ tham dự đầy đủ 4 giai đoạn của Công đồng Vatican II diễn ra từ năm 1962 đến năm 1965.[5]

Tổng giám mục Huế[sửa | sửa mã nguồn]

Tổng giám mục Phó[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 01 tháng 11 năm 1963, chính quyền Ngô Ðình Diệm bị lật đổ, Giám mục Phêrô Máctinô Ngô Đình Thục (anh trai của Ngô Đình Diệm) Tổng giám mục chính tòa Tổng giáo phận Huế đang dự Công đồng Vatican II không thể trở về Việt Nam.[2] Sau đảo chính, Thiếu tướng Tôn Thất Xứng được lên làm Tư lệnh Vùng I kiêm Đại biểu Chính phủ tại Trung Nguyên Trung Phần. Tướng Xứng đã gửi văn thư đến Tòa Tổng Giám mục Huế, yêu cầu Tổng giám mục Phó Nguyễn Kim Điền giao nạp cho chính quyền Việt Nam Cộng Hòa tài sản của ông Ngô Đình Thục. Tổng giám mục Phó Điền đáp lại văn thư: "Tất cả nhà cửa, xe cộ, tài sản hiện chúng tôi đang quản lý với tư cách là Tổng giám mục Tổng giáo phận Huế là của Giáo hội Công giáo, không phải là tài sản của "Ông Ngô Đình Thục". Nếu Ông Thiếu tướng Tư lệnh Quân đoàn I kiêm Tư lệnh Vùng I Chiến Thuật, kiêm Đại biểu Chính phủ tại Trung Nguyên Trung Phần muốn tịch thu các tài sản đó thì yêu cầu Ông hãy đưa quân đội và khí giới đến đây mà lấy." Thư trả lời, Tổng giám mục Điền cũng gởi cho Bộ Nội vụ ở Sài Gòn. Vụ việc chấm dứt, chính quyền ông Tôn Thất Xứng không còn ra lệnh tịch thu tài sản.[6]

Ngày 30 tháng 9 năm 1964, Tòa Thánh công bố quyết định bổ nhiệm Giám mục Philípphê Nguyễn Kim Điền làm Tổng giám mục phó Tổng giáo phận Huế.[2] Mới đến Huế, Tổng giám mục Điền quyết định đi thăm các xứ tân tòng ở những nơi hẻo lánh, thường tự mình đi xe máy đến các giáo xứ gần, trong nội thành Huế. Những chuyến đi đều không báo trước và ông thường trực tiếp đi thăm các gia đình giáo dân, làm cho giáo dân vui mừng. Về các phương tiện di chuyển, ông tránh sử dụng phương tiện của chính quyền Việt Nam Cộng Hòa.[6]

Năm 1964, có trận bão lụt lớn ở các tỉnh Miền Trung. Tổng giám mục Điền quyết định tặng dây chuyền vàng đã được tặng tại Tây Đức để bán ủng hội tiền trợ giúp lũ lụt. Dây chuyền sau đó gây quỹ được 200.000 đồng, và được linh mục trúng giải gửi tặng lại Tổng giám mục Điền.[6]

Mặc dù đã chính thức đảm nhiệm vai trò Tổng giám mục Huế, trong suốt 11 năm, trừ một căn phòng nhỏ dùng để ngủ, còn lại tất cả các phòng khác trong Tòa Tổng giám mục Huế vẫn được Tổng giám mục Điền cho giữ nguyên trạng, với mục đích chờ đón Nguyên Tổng giám mục Ngô Đình Thục trở về. Sau 1975, ông quyết định cho thay đổi khi biết chắc Tổng giám mục Thục sẽ không về Việt Na được nữa.[3] Nhóm Hướng Thiện Phật giáo, một tổ chức từ thiện nổi tiếng ở Huế xem Tổng giám mục Nguyễn Kim Điền và vị bảo trợ tinh thần, thường xuyên ghé thăm Tổng giám mục Điền trong năm.[3]

Tổng giám mục Điền tế nhị tách giáo hội ra khỏi nhà cầm quyền, trong suốt 11 năm từ 1964 đến 1975, ông không sử dụng máy bay của Không lực Việt Nam Cộng Hòa và Không lực Hoa Kỳ. Ngoài ra, ông cũng cẩn thận, không tiếp đón bất kì một nhân vật nào của Chính phủ Việt Nam Cộng Hòa tại Tòa Tổng giám mục.[3]

Tổng giám mục chính tòa[sửa | sửa mã nguồn]

Sau đó bốn năm đảm nhiệm vai trò Tổng giám mục Phó, ngày 11 tháng 3 năm 1968, ông kế vị Tổng giám mục Ngô Đình Thục làm Tổng giám mục chính tòa Tổng giáo phận Huế.[2] Tới ngày 26 tháng 08 năm 1968, khi tổng giám mục Thục từ chức Tổng giám mục Huế, Tổng giám mục Phó Nguyễn Kim Ðiền trở thành Tổng Giám mục Chính toà chính thức của Tổng Giáo phận này.

Trong khoảng thời gian từ năm 1971 đến năm 1975, Tổng giám mục Nguyễn Kim Điền làm Tổng Đặc trách Hội Thừa sai Việt Nam.

Năm 1973, trong bài giảng tại Vương cung Thánh đường La Vang trong tình trạng đổ nát, tổng giám mục Nguyễn Kim Điền đã lên án các phe phái chính trị của Việt Nam, cả Cộng hòa lẫn Cộng sản về các hành vi tham nhũng, thối nát, xã hội nghèo đói, chậm tiến, bất công. Bài giảng của ông được phổ biến rộng tãi tại Sài Gòn.[6]

Năm 1974, Tổng giám mục Điền đi dự Thượng Hội đồng Giám mục Thế giới tại Rôma, khi được đánh giá rằng chính quyền Cộng sản miền Bắc Việt nam sẽ xâm chiến được miền Nam, và yêu cầu ông nêu suy nghĩ, Tổng giám mục Điền trả lời: "Là Giám mục Công giáo, tôi không bao giờ chấp nhận chủ nghĩa cộng sản, nhưng người cộng sản Việt Nam cũng là người anh em của tôi". Chính vì câu trả lời đó, dư luận đánh giá ông là giám mục theo cộng sản, tổng giám mục "đỏ".[3]

Ðầu năm 1975, nhận định tình hình chính quyền Bắc Việt đánh chiếm Huế, Tổng giám mục Điền thăm dò các linh mục thuộc giáo phận và nhận được kết quả xấu: chỉ 6 trên 120 linh mục tình nguyện ở lại cùng Tổng giám mục Điền làm việc trong chế độ mới. Vì thế, ông vào Thành phố Hồ Chí Minh, tìm 1 nhà hưu cho các linh mục đã già yếu của Huế di tản và quyết định bàn giao Hội Thừa Sai Việt Nam cho Tổng giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình.[3]

Ngày 19 tháng 3 năm 1975, Tổng giám mục Nguyễn Kim Điền về Ðà Nẵng thông qua số chuyếtn bay ít ỏi còn lại của Hàng kh6ong Việt Nam. Xe đưa ông đến Tòa Giám mục rạng sáng hôm sau. Tổng giám mục Điền cũng cho gọi linh mục Tađêô Nguyễn Văn Lý ra Huế chung sống mục vụ tại Tổng giáo phận Huế.[3] '

Sáng 26 tháng 3 năm 1975, quân đội Giải phóng miền Nam treo cờ giải phóng trên Thành phố Huế. Sau đó, ngày 1 tháng 4, Ủy ban Quân quản tỉnh Thừa Thiên mời Tổng giám mục Điền tham dự buổi mit-tinh để chào mừng ngày Huế giải phóng. Tại đây, Tổng giám mục Điền quyết định phát biểu theo tinh thần tích cực, vui mừng vì chiến tranh chấm dứt và cho phổ biến tập sách "Tôi Vui Sống" để hướng dẫn giáo dân trong hoàn cảnh mới.[3]

Nhằm đảm báo tính liên tục của chức vụ Tổng giám mục Huế, Tổng giám mục Nguyễn Kim Điền dùng năng quyền đặc biệt tấn phong tân Tổng giám mục Phó Stêphanô Nguyễn Như Thể với quyền kế vị vào ngày 9 tháng 7 năm 1975.[3] Việc bổ nhiệm, thuyên chuyển linh mục sau biến cố năm 1975 gặp nhiều khó khăn. Sau 1975 cho đến khi qua đời, Tổng giám mục Điền chỉ có thể phong chức được 6 linh mục, gồm 2 vị giữa năm 1975 và 4 vị đầu năm 1976.[3]

Ngày 2 tháng 9 năm 1976, Tổng giám mục Điền xin phép chính quyền ra Hà Nội để chào mừng Hồng y Tiên khởi người Việt Nam là hồng y Giuse Maria Trịnh Như Khuê, Tổng giám mục Tổng giáo phận Hà Nội. Đây cũng là lần đầu tiên hai giám mục gặp nhau. Trên đường đi ra Hà Nội, Tổng giám mục Điền cũng ghé thăm và gặp các giám mục Giáo phận VinhGiáo phận Thanh Hóa. Tại Hà Nội, ông ở lại hai tuần và được gặp nhiều giáo sĩ quan trọng: Giám mục Giáo phận Bắc Ninh Phaolô Giuse Phạm Đình Tụng, Tổng giám mục Phó Hà Nội Giuse Maria Trịnh Văn Căn, các linh mục Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Sang, Phaolô Lê Đắc Trọng, Giuse Maria Nguyễn Tùng Cương,..[3]

Trước Giáng Sinh năm 1979, chính quyền cưỡng chiếm Tiểu chủng viện Hoan Thiện, đuổi 3 linh mục đang giảng dạy và hơn 80 chủng sinh phải về sống với gia đình. Tổng giám mục Điền yêu cầu để tang cho Tiểu chủng viện. Năm 1980, ông cùng Tổng giám mục Phó Stêphanô Nguyễn Như Thể đi dự buổi họp đầu tiên của Hội đồng Giám mục Việt Nam tại Hà Nội. Cả hai Tổng giám mục của Huế đều không vừa ý về Thư chung, nhưng để bày tỏ tính hiệp nhất nên quyết định kí. Tại Tổng giáo phận Huế, hầu như Thư Chung không được phổ biến.[2]

Từ 1981, do chịu nhiều áp lực từ chính quyền, Tổng giám mục Điền bị nhồi máu cơ tim, cao huyết áp, xơ cứng động mạch, suy thận, cột sốngtiểu đường. Tuy nhiên, tình hình các bệnh này không quá nghiêm trọng.[3] Tháng 10 năm 1981, nhà nước Việt Nam không chấp thuận cho Tổng giám mục Nguyễn Kim Điền đến Roma tham dự họp đại hội do Bộ Truyền giáo tổ chức vào ngày 13 cùng tháng vì lý do không tích cực với cách mạng.[2]

Tổng giám mục Nguyễn Kim Điền công khai lên tiếng chống đối việc thành lập ủy ban Các người Công giáo yêu nước và đã treo chén linh mục Nguyễn Văn Bính không nghe lời và tham gia đại hội. Ngày 19 tháng 10 năm 1983, Tổng giám mục Điền viết thư phản đối gửi linh mục Nguyễn Thế Vịnh, chủ tịch Ủy ban chuẩn bị đại hội. Ngoài Tổng giám mục Điền, các giám mục Việt Nam khác có phản ứng rất dè đặt.[2]

Ngày 11 tháng 4 năm 1984, Tổng giám mục Nguyễn Kim Điền viết thư cho ông Nguyễn Hữu Thọ, chủ tịch Quốc hội, trong thư đề cập đến việc ông bị công an Bình Trị Thiên gọi đi làm việc trong khoảng 120 ngày, từ ngày 5 tháng 4 năm 1984 đến ngày 15 tháng 10 năm 1984 với ba cáo trạng: chống đối quyền hành nhà nước, có thái độ phản động, và tỏ ra lòng tự kiêu quá đáng. Ngoài ra, từ đây, Tổng giám mục Điền bị quản thúc tại nhà và không có quyền đi lại trong giáo phận.[2]

Ngày 19 tháng 6 năm 1985, phân khoa đại học Tuebingen tại Đức trao bằng Tiến sĩ Danh dự cho Tổng giám mục Nguyễn Kim Điền, vì những đóng góp của ông trong những thử thách gian lao trong phục vụ quê hương và Giáo hội.[2]

Trở bệnh và qua đời[sửa | sửa mã nguồn]

Tháng 5 năm 1988,[3] Tổng Giám mục Điền được Nhà nước cho phép vào Sài Gòn chữa bệnh, nhưng ông cảm thấy e ngại và lo lắng nên quyết định cư trú tại tòa giám mục Sài Gòn và có bác sỹ riêng. Trước khi qua đời một tuần, vì tình trạng sức khỏe yếu kém và sa sút trầm trọng, ông được đưa vào bệnh viện Nguyễn Trãi (ngày 4 tháng 6), rồi chuyển viện sang bệnh viện Thống Nhất (ngày 7 tháng 6) và sau cùng vào bệnh viện Chợ Rẫy.[2]

Ngày 6 tháng 6 năm 1988, Thánh bộ Truyền giáo nhận tin xin chuyển đi Roma chữa bệnh của Tổng giám mục Điền nếu được Nhà nước Việt Nam cho phép và đã được chấp thuận. Chưa kịp chuyển đi, trưa ngày 8 tháng 6 năm 1988, ông qua đời tại bệnh viện Chợ Rẫy, thành phố Hồ Chí Minh,[2] sau đó được an táng tại Phủ Cam, Huế. Tổng giám mục Nguyễn Kim Điền thọ 67 tuổi, với 41 năm linh mục và 25 năm giám mục, trong đó 22 năm mục vụ tại Tổng giáo phận Huế.[2] Linh cữu Tổng giám mục Điền với môi miệng tím bầm, hai tay bị tím thẫm, hai hốc mắt trái và phải đều tím bầm và có hai bong bóng máu đen sẫm rất lớn tại hai lỗ mũi, vỡ rồi lại hiện, làm giáo dân có nhiều nghi vấn, phải cho đóng nắp quan tài.[3]

Linh mục Nguyễn Văn Lý nêu ý kiến cho rằng Tổng giám mục Điền đã bị chính quyền Việt Nam giết hại bằng cách cho thuốc độc thông qua y tá vào ngày 6 tháng 6, và cho uống thuốc xổ đến tận qua đời ngày 8 tháng 6. Cô y tá thừa lệnh cho thuốc độc đã xin lỗi thân nhân, sau đó được đưa sang Đức du học.[3] Các báo đài VOA, BBC, đài Pháp, đài Chân lý Á châu ở Manila đều loan tin và bình luận về cái chết của ông. Dư luận trong và ngoài nước đánh giá chính quyền Việt Nam gián tiếp hoặc trực tiếp giết chết cố Tổng giám mục.[6]

Việc Tổng giám mục Huế qua đời, các phương tiện truyền tin đều bị bưng bít: các đường điện thoại gọi ra Huế đều bị cắt, lúc đó chưa có FAX và e-mail và nội bộ các giáo sĩ không có điện thoại. Tất cả các điện tín gửi ra Huế được trao chỉ khi an táng xong Tổng giám mục Điền. Tổng giáo phận Huế không biết tin, thành lập một phái đoàn vào thành phố Hồ Chí Minh để thăm và tiễn đưa Tổng giám mục Điền đi Rôma qua chuyến Ad limina ngày 9 tháng 6.[2]

Linh cữu của cố tổng giám mục được chuyển về tòa tổng giám mục Sài Gòn. Tổng giám mục Tổng giáo phận Sài Gòn Phaolô Nguyễn Văn Bình tổ chức lễ đồng tế vào chiều cùng ngày.[2] Thi hài cố tổng giám mục được đặt tạm trên băng-ca, một hình ảnh bất kính đối với thân nhân, các linh mục phái đoàn Tổng giáo phận Huế. Họ đã trách cứ Tổng giám mục Nguyễn Văn Bình về việc bất kính với thi hài cố Tổng giám mục Nguyễn Kim Điền.[6]

Sau đó, sáng ngày 11, di quan đến nhà thờ chính tòa Sàigòn để cử hành lễ. Tổng giám mục Nguyễn Văn Bình chủ lễ, cùng với 8 giám mục, một Đan viện phụ và khoảng 300 linh mục đồng tế.[2] Sau đó thi hài được chuyển về Huế và cử hành lễ an táng vào ngày 15 tháng 6, cũng do Tổng giám mục Nguyễn Văn Bình chủ tế. Ông được chôn cất tại Nhà thờ chính tòa Phủ Cam.[2] Tuy giáo dân ở thành phố Huế và vùng phụ cận chỉ khoảng 10.000 người, nhưng số người có mặt, kể cả ngoài Công giáo, do có cảm tình với ông lên đến con số 50-60.000 người. Đây được đánh giá là sự kiện quy tụ đông người nhất tại Huế sau biến cố 30 tháng 4 năm 1975.[6]

Tuyên bố[sửa | sửa mã nguồn]

Sau biến cố năm 1975, trước tư tưởng phân biệt đối xử với người Công giáo, ông đã có những tuyên bố lên án các hành vi đó, gửi cho nhiều nơi:[2]

  • Nói về Quyền tự do tín ngưỡng: trong hai thư ngày 19 và 24 tháng 4 năm 1977, với nội dung chính là ghi lại những lời tuyên bố trong hai buổi tham khảo ý kiến và di chúc gởi tổng giáo phận Huế vào ngày 19 tháng 10 năm 1985.
  • Nói về Quyền tự do đào tạo linh mục, Tổng giám mục Điền nêu rõ trong các thư ngày 17 tháng 5 và 15 tháng 12 năm 1979.
  • Nói về Quyền tự do đi lại, ông đề cập trong thư 10-1981 (hành hương Đức Mẹ La Vang) và thư ngày 25 tháng 3 năm 1988 (Ad limina).
  • Nói về Quyền tự do tư tưởng và thông tin, Tổng giám mục Điền ra văn thư ngày 3 tháng 7 năm 1986 về buổi làm việc với công an về vụ việc liên quan đến bề trên Dòng Mến Thánh Giá Thừa Sai Trương Thị Lý.
  • Nói về các nguy cơ của Giáo hội trong thư ngày 19 tháng 10 năm 1983 gửi Lm Nguyễn Thế Vịnh và thư gửi cho tổng Giáo phận Huế
  • Nói về Nhân quyền, quyền được hiến pháp nhà nước bảo vệ, Tổng giám mục Điền đã viết thư gửi chủ tịch quốc hội vào ngày 11 tháng 4 năm 1986.

Tông truyền[sửa | sửa mã nguồn]

Tổng giám mục Philípphê Nguyễn Kim Điền được tấn phong giám mục năm 1961, thời Giáo hoàng Gioan XXIII, bởi:[5]

Tổng giám mục Philípphê Nguyễn Kim Điền là giám mục chủ phong cho giám mục:[5]

Tổng giám mục Philípphê Nguyễn Kim Điền là Giám mục Phụ phong cho các giám mục:[5]

Nhận định[sửa | sửa mã nguồn]

Linh mục Paul Cheval, bạn cùng dòng và cùng khấn một lượt với Tổng giám mục Nguyễn Kim Điền nhận định:[2]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Linh mục Charles de Foucault hiện đã được Giáo hội Công giáo Rôma tuyên phong Chân phước.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]