Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Vietnam Airlines)
Bước tới: menu, tìm kiếm
Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam
Vietnam Airlines
Vietnam Airlines Logo.png
IATA
VN
ICAO
HVN
Tên hiệu
VIETNAM AIRLINES
Lịch sử hoạt động
Thành lập 1956
(với tên Vietnam Civil Aviation)
Sân bay chính
Trạm trung
chuyển chính
Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất
Sân bay quốc tế Nội Bài
Trạm trung
chuyển khác
Sân bay quốc tế Đà Nẵng
Thông tin chung
CTHKTX Bông Sen Vàng (Lotusmiles)[1]
Phòng khách Bông sen vàng (Golden Lotus Plus)
Liên minh SkyTeam
Công ty mẹ Tổng công ty Hàng không Việt Nam
Công ty con VASCO (100%)
Vietnam Airlines Engineering Company (VAECO)
Vietnam Airlines Engineering Company (VAECO)
Cambodia Angkor Air (52%)
Noibai Catering Services Join-Stock Company
Jetstar Pacific Airlines (70%)
Số máy bay 80
Điểm đến 49 (21 nội địa; 28 quốc tế)
Khẩu hiệu "Sải cánh vươn cao" (tiếng Việt)
"Reach Further" (tiếng Anh)
Trụ sở chính Hà Nội, Việt Nam
Nhân vật
then chốt
Trang web http://www.vietnamairlines.com
Tài chính
Lợi nhuận tăng USD113.70 million; 2016)[3]

Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam (tên giao dịch tiếng Anh: Vietnam Airlines) là hãng hàng không quốc gia của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, là thành phần nòng cốt của Tổng công ty Hàng không Việt Nam, tại thời điểm ngày 01/07/2016, tỷ lệ vốn nhà nước tại Vietnam Airlines là 86,16% [4], All Nippon Airways nắm giữ 8,77%[5]. Hãng nằm dưới sự quản lý của một Hội đồng Quản trị có từ 5 đến 9 người với nhiệm kỳ 5 năm[6], có các đường bay đến khu vực Đông Nam Á, Đông Á, châu Âuchâu Đại Dương, hiện đang khai thác 49 đường bay thường lệ tới 21 điểm nội địa và 28 điểm đến quốc tế với tổng cộng hơn 360 chuyến bay mỗi ngày[7]. Trụ sở chính được đặt tại Sân bay quốc tế Nội Bài.

Vietnam Airlines là cổ đông lớn nhất với tỷ lệ nắm giữ cổ phần 70% trong Jetstar Pacific Airlines. Hãng nắm 49% trong Cambodia Angkor Air, hãng hàng không quốc gia Campuchia, và 100% trong VASCO, một hãng bay nhỏ chuyên bay ở khu vực miền Nam Việt Nam.

Hãng được đánh giá 4 sao, theo tiêu chuẩn của Skytrax.[8]. Ngày 10 tháng 6 năm 2010, hãng chính thức gia nhập liên minh SkyTeam, trở thành hãng hàng không đầu tiên của Đông Nam Á gia nhập liên minh này.[9]

Năm 2015, Vietnam Airlines chiếm 80% thị phần khách quốc tế đi và đến Việt Nam, chiếm 70% thị phần khách nội địa (bao gồm thị phần 15% hành khách nội địa và 5% hành khách quốc tế đi và đến Việt Nam của Jetstar Pacific).

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Ban đầu[sửa | sửa mã nguồn]

Lịch sử của Vietnam Airlines bắt đầu từ ngày 15 tháng 1 năm 1956, khi Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ký Nghị định số 666/TTg thành lập Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam tiếp theo sau sự quốc hữu hóa sân bay Gia Lâm. Đây được xem là ngày thành lập chính thức của Hàng không Việt Nam hiện tại. Chuyến bay nội địa đầu tiên được khai thác vào tháng 9 năm 1956. Lúc này đội bay của hãng chỉ gồm 5 chiếc (Ilyushin Il-14, Antonov An-2, Aero Ae-45...).

Hàng không Dân dụng Việt Nam mở đường bay quốc tế đầu tiên đến Trung Quốc, tiếp theo đó là Viêng Chăn năm 1976, Băng Cốc năm 1978.[10]

Năm 1976, đổi tên thành Tổng cục Hàng không Dân dụng Việt Nam.

Năm 1976, sau khi kết thúc Chiến tranh Việt Nam, Tổng cục Hàng không Dân dụng tiếp nhận toàn bộ tài sản của Air Vietnam còn lại ở Việt Nam, bao gồm một chiếc Boeing 707 còn nằm lại ở Việt Nam và một chiếc Boeing 727-100 được phi công Huỳnh Minh Boòng điều khiển, quay về từ Hồng Kông, và các quyền và nghĩa vụ thành viên của ICAOIATA. Bấy giờ, tên giao dịch của Hàng không Dân dụng Việt Nam là Vietnam Civil Aviation; đối với một số tuyến bay đến các nước phương Tây, tên giao dịch Air Vietnam vẫn được sử dụng.

Cuối những năm 1980, đầu những năm 1990, mạng lưới đường bay của Vietnam Airlines được mở rộng đến Singapore, Manila, Kuala Lumpure, Hồng Kông.[10]

Năm 1990, Vietnam Airlines bắt đầu đàm phán về việc sử dụng các máy bay phương Tây[11]. Nhưng vào cuối năm đó, Vietnam Airlines phải hủy bỏ đơn hàng mua 2 chiếc Airbus A310 vì những chiếc đó sử dụng động cơ của Hoa Kỳ [12].

Tháng 1 năm 1991, Vietnam Airlines ký hợp đồng thuê-ướt (wet-lease) một chiếc Boeing 737-300 trong màu sơn của Vietnam Airlines từ Transvia của Hà Lan, nhưng Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ gây áp lực khiến Transvia phải hủy bỏ hợp đồng. Vì vậy, Vietnam Airlines đã chuyển qua đàm phán với TEA Basle, đồng thời bỏ nguyên năm 1991 để đàm phán với nhà chức trách Hoa Kỳ. Cuối cùng một giải pháp hòa hoãn được đưa ra, tất cả các chiếc máy bay (Boeing 737) phải được đăng ký ở ngoài Việt Nam, không được gắn bất kỳ dấu hiệu gì của Việt Nam, với những điều kiện đó thì những chiếc máy bay đó có thể được phục vụ với danh nghĩa của Vietnam Airlines. Ngày 15 tháng 2 năm 1992, chiếc Boeing 737-300 lần đầu được khai thác bởi phi công của TEA Basle với phi hành đoàn người Việt Nam. Trên giấy tờ, đó là hợp đồng Vietnam Airlines cung cấp dịch vụ cho TEA Basle, trên thực tế đó là thuê-ướt. Trong thời gian này, phi hành đoàn phải ở lại nước ngoài vào ban đêm tại Băng Cốc, Hồng Kông, Singapore[11].

Tháng 12 năm 1991, Vietnam Airlines và Cathay Pacific đạt đựoc thỏa thuận liên danh khai thác đường bay SGN-HKG và HAN-HKG[13].

Tháng 10 năm 1992, Vietnam Airlines tiếp nhận chiếc Airbus A310 từ Jes Air của Bulgaria[11], tuy nhiên với việc động cơ của chiếc này bị hỏng, khiến nó phải nằm lại Đài Bắc hàng tháng trời, Vietnam Airlines và Jes Air không thống nhất được ai sẽ chi trả chi phí sửa chữa nên chiếc này bị thay thế bởi một chiếc Airbus A310 khác của GATX, tuy nhiên vẫn được vận hành bởi Jes Air[11].

Một tranh chấp tương tự với United Technologies khiến Vietnam Airlines quyết định chuyển sang sử dụng máy bay của Boeing cho các chuyến bay đường dài. Tháng 1 năm 1993, một chiếc Boeing 767-200ER được thuê từ Ansett Worldwide Aviation Services. Tháng 1 năm 1994, một chiếc Boeing B767-300ER được thuê từ Royal Brunei Airlines[11].

Tháng 4 năm 1993, Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam (tên giao dịch tiếng AnhVietnam Airlines) được thành lập và là doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam.[14]

Tháng 10 năm 1993, ba chiếc Airbus A320 đầu tiên được thuê từ Air France gia nhập đội bay của Vietnam Airlines với hợp đồng cho thuê 2 năm, tháng 2 năm 1994, thêm hai chiếc nữa gia nhập đội bay của Vietnam Airlines. Ngoài ra, Air France còn giúp đỡ Vietnam Airlines đào tạo đội ngũ nhân viên, phi công và phi hành đoàn[11].

Tới thời điểm này, mạng lưới đường bay của Vietnam Airlines đã mở rộng ra đến Paris, Tokyo, Seoul, Đài Bắc, Sydney, Melbourn.

Năm 1993, hãng đã vận chuyển hơn 1 triệu hành khách[15].

Giai đoạn hạch toán độc lập[sửa | sửa mã nguồn]

Biểu tượng trước đây của Vietnam Airlines. Tháng 10 năm 2002, hãng giới thiệu phiên bản bông sen vàng nhân dịp tiếp nhận chiếc Boeing 777 vào năm 2003.[16]

Tháng 2, 1994 (1994-02), Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton dỡ bỏ cấm vận Việt Nam, điều này cho phép Vietnam Airlines mua các máy bay phương Tây.[11] Tháng 4 cùng năm, Vietnam Airlines thông báo từng bước ngưng sử dụng các máy bay Liên Xô.[17] Tính đếnTháng 4, 1995 (1995-04), Vietnam Airlines có 9 Airbus A320 (toàn bộ đều được thuê từ Air France), 11 Antonov An-24, 4 ATR-72, 2 Boeing 707-300, 3 Ilyushin Il-18, 9 Tupolev Tu-134 và 3 Yakovlev Yak-40;[nb 1], tại thời điểm này hãng bay phục vụ 14 sân bay nội địa (bao gồm Ban Mê Thuột, Đà Nẵng, Điện Biên Phủ, Huế, Nha Trang, Phú QuốcPleiku) và 16 điểm đến quốc tế.[19].

Ngày 27 tháng 5 năm 1995, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Võ Văn Kiệt ký quyết định thành lập Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines Corporation) trên cơ sở sáp nhập 20 doanh nghiệp hoạt động kinh doanh hàng không mà Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam là nòng cốt.[14][20][21]

Giữa năm 1995, 2 chiếc Fokker 70 được mua với giá 50 triệu US$[22] để thay thế cho đội bay Tupolev Tu-134 trong các đường bay nội địa. [23]

Tháng 12, 1995 (1995-12), Vietnam Airlines tiến hành đàm phán với GECAS để thuê 3 chiếc Boeing 767-300ER từng phục vụ cho Continental Airlines để thay thế cho 3 chiếc Boeing 767-300ER và 1 chiếc Boeing 767-200ER được thuê từ AWAS và Royal Brunei Airlines. [24]

[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 20 tháng 10 năm 2002, Vietnam Airlines tổ chức lễ giới thiệu biểu tượng mới "Bông Sen Vàng". Đây là mốc đánh đấu sự thay đổi toàn diện của Vietnam Airlines với chương trình hiện đại hoá đội ngũ máy bay, mở rộng mạng đường bay và hoàn thiện chất lượng dịch vụ để trở thành một hãng hàng không có tầm cỡ trong khu vực và trên thế giới.

Đây là sáng tác của họa sĩ Victor Kubo (Nhật Bản) và là kết quả của hơn 10 năm tìm kiếm và thử nghiệm để xây dựng mẫu biểu trưng tổng thể của Vietnam Airlines. Theo VNA, Hoa Sen - một hình tượng có ý nghĩa hết sức đặc biệt đối với người Việt Nam. Hoa sen biểu hiện cho sự khai sáng và hoàn mỹ; vừa đời thường lại vừa cao quý, linh thiêng; vừa duyên dáng, mềm mại, nhưng không kém phần cứng cáp, đĩnh đạc.

Có nhiều lý do để những nhà thiết kế chọn biểu tượng hoa sen. Thứ nhất, nó phản ánh lịch sử văn hóa Việt Nam, thu hút sự chú ý, khơi dậy niềm tự hào dân tộc. Hoa sen có ý nghĩa đặc biệt đối với người Việt Nam, nó tượng trưng cho sự khai sáng và hoàn mỹ theo triết học nhà Phật và phản ánh sức vươn lên của dân tộc Việt Nam. Hoa sen có trong mọi mặt của cuộc sống, trong kiến trúc cung đình và tôn giáo, trong văn học nghệ thuật... Hoa sen có sự khác biệt hoàn toàn so với biểu tượng hiện thời, khác biệt so với các hãng hàng không khu vực. Một số hãng đã sử dụng thành công biểu tượng hoa như China Airlines, Aloha Airlines, Hawaiian Airlines nhưng chưa có hãng nào sử dụng hoa sen. Hơn thế, cả thế giới đều biết đến hoa sen như biểu tượng của giá trị văn hóa và vẻ đẹp châu Á.[25]

Cơ cấu và tổ chức[sửa | sửa mã nguồn]

Lãnh đạo[sửa | sửa mã nguồn]

Ban lãnh đạo đương quyền:[26]:

  • Hội đồng quản trị:
    • Ông Phạm Ngọc Minh, Chủ tịch
    • Ông Dương Trí Thành Uỷ viên
    • Ông Nguyễn Huy Tráng, Uỷ viên
    • Ông Lưu Văn Hạnh, Uỷ viên
    • Ông Nguyễn Xuân Minh, Uỷ viên
  • Tổng giám đốc: Ông Dương Trí Thành
  • Phó Tổng giám đốc:
    • Ông Phan Xuân Đức (Phụ trách Khai thác bay)
    • Ông Nguyễn Minh Hải (Phụ trách Angkor Air)
    • Ông Đặng Ngọc Hoà (Phụ trách Kỹ thuật)
    • Ông Lê Hồng Hà (Phụ trách Jetstar Pacific)
    • Ông Trịnh Hồng Quang (Phụ trách IT)
    • Ông Nguyễn Thái Trung (Phụ trách An ninh)
    • Ông Trịnh Ngọc Thành (Phụ trách Thương mại)
    • Ông Nguyễn Ngọc Trọng (Phụ trách Skypec)
    • Ông Trần Thanh Hiền (Phụ trách Thị Trường)

Các công ty thành viên[27][sửa | sửa mã nguồn]

Tái cơ cấu[sửa | sửa mã nguồn]

Trong dự hướng cổ phần hóa các tập đoàn nhà nước, tháng 11 năm 2011, Thủ tướng chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đồng ý đẩy mạnh việc cổ phần hóa Vietnam Airlines giai đoạn 2011-2015, trong đó nhà nước giữ trên 50% vốn điều lệ, và cổ phần hóa Công ty TNHH một thành viên Xăng dầu Hàng không (VINAPCO-đã đổi tên thành SKYPEC), trong đó Vietnam Airlines giữ trên 50% vốn điều lệ. Tuy nhiên, Chính phủ cho phép Vietnam Airlines được nắm giữ 100% vốn tại Công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH) một thành viên Kỹ thuật máy bay (VAECO), và tự quyết định tỷ lệ cổ phần nắm giữ tại 3 xí nghiệp, gồm Thương mại mặt đất Nội Bài, Đà Nẵng và Tân Sơn Nhất và tái cơ cấu Công ty Bay dịch vụ hàng không (VASCO-đang được tái cơ cấu thành SkyViet).

Hoạt động[sửa | sửa mã nguồn]

Bên trong chiếc A330-200 của VNA
Dàn máy bay của VNA tại sân bay Tân Sơn Nhất
  • Năm 2002, Vietnam Airlines ký với Airbus việc mua 25 chiếc Airbus A330[28]. Cùng với đó, hãng ký với Boeing mua thêm 20 máy bay Boeing 777-200 giúp nâng cao hơn nữa chất lượng máy bay của hãng. Cùng năm đó, ngày 28 tháng 10, hãng đã chuyển hoạt động của mình ở Mat-xcơ-va từ Sân bay quốc tế Sheremetyevo sang Sân bay Quốc tế Domodedovo.[29]
  • Ngày 20 tháng 6 năm 2005, hãng đưa hoạt động của mình đến sân bay thứ hai của Đức, với hai chuyến một tuần giữa Frankfurt với Hà NộiThành phố Hồ Chí Minh.. Giai đoạn 2004-2005, số lượng ghế đạt khoảng 70% khi khai thác các chuyến bay giữa hai nước[30][31].
  • Năm 2006, sau khi được đạt được chứng chỉ uy tín về an toàn khai thác của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế, Vietnam Airlines đã chính thức trở thành thành viên của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế và khẳng định chất lượng dịch vụ mang tiêu chuẩn quốc tế của mình[32][33].
  • Vào ngày 15 tháng 4 năm 2009, Vietnam Airlines ký văn bản thỏa thuận tham gia liên minh hàng không lớn thứ 2 thế giới - SkyTeam vào giữa năm 2001 [34]. Với việc này, Vietnam Airlines sẽ là đối tác quan trọng của các thành viên trong SkyTeam trên toàn thế giới cũng như tại khu vực Đông Nam Á và hành khách sử dụng dịch vụ của Vietnam Airlines có thể đến hơn 950 điểm đến trên khắp thế giới và hành khách của hãng chỉ cần làm thủ tục 1 lần cũng như được thừa hưởng nhiều quyền lợi khác khi hãng gia nhập SkyTeam.
  • Tháng 10-2011, Vietnam Airlines đã ký thỏa thuận mua 20 chiếc Boeing 787-9 Dreamliner và thêm 5 chiếc Airbus A330-400 sẽ được giao hàng bắt đầu từ năm 2015 [35].
  • Tháng 12 năm 2011, Vietnam Airlines mở đường bay thẳng giữa Việt Nam và London bắt đầu từ ngày 8/12/2011 [36]
  • Ngày 30 tháng 6 năm 2015, Vietnam Airlines tiếp nhận chiếc Airbus A350-900 đầu tiên trong tổng số 30 chiếc đặt hàng từ Airbus[37] và trở thành hãng hàng không thứ hai trên thế giới sử dụng loại máy bay tiên tiến này sau Qatar Airways. Cùng với đó Vietnam Airlines cũng giới thiệu hệ thống nhận diện thương hiệu mới, thông báo nâng chất lượng dịch vụ lên 4 sao và ra mắt đồng phục mới dành cho tiếp viên của hãng.
  • Ngày 6 tháng 7 năm 2015, Vietnam Airlines tiếp nhận chiếc Boeing 787-9 Dreamliner dưới sự chứng kiến của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng[38], VN-A861 khởi hành về Việt Nam vào ngày 1 tháng 8 năm 2015 (giờ Pacific), đến ngày 2 tháng 8 năm 2015 (giờ Việt Nam), máy bay đã về đến Việt Nam, chính thức gia nhập đội bay của Vietnam Airlines[39].

Các điểm đến của Vietnam Airlines[sửa | sửa mã nguồn]

Vietnam Airlines có căn cứ hoạt động chính tại Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, Sân bay quốc tế Nội Bài. Vietnam Airlines có mạng lưới đường bay đến 49 sân bay trên 26 quốc gia và vùng lãnh thổ. Ngoài ra, Vietnam Airlines còn có thỏa thuận liên danh với 23 hãng hàng không, điều này giúp cho mạng lưới đường bay của Vietnam Airlines phủ khắp châu Á, châu Âu, châu Phi, châu Úc và Bắc Mỹ.

Liên danh[sửa | sửa mã nguồn]

Tính đến 08/12/2016:[40]

Vietnam Airlines và Japan Airlines hiện đang liên danh trên các tuyến giữa Việt Nam và Nhật Bản. Hình chụp tại Sân bay quốc tế Narita

Đội bay[sửa | sửa mã nguồn]

Đội máy bay[sửa | sửa mã nguồn]

Tính đến đầu tháng 2 năm 2017, hãng hàng không quốc gia Việt Nam có 84 máy bay[nb 2]. Ngoài dịch vụ vận chuyển hành khách, hãng này còn điều hành một bộ phận vận tải bằng đường hàng không, vận chuyển hàng hóa trong khu vực châu Á, châu Âu, Bắc Mỹ và châu Đại Dương, dùng chính những máy bay hành khách của mình và của các đối tác.[42]

Đội bay của Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam[43]

Máy bay Tổng Đặt

hàng

C Y+ Y Tổng AVOD Ghi chú
Airbus A321-200 56[44] 16 168 184 Red XN VN-A327 sơn livery SkyTeam
162 178
Airbus A321neo 12[45] TBA TBA
Airbus A330-200 8 24 256 280 Green tickY VN-A371 sơn livery SkyTeam,Ngừng khai thác từ năm 2018.
Airbus A350-900XWB 7[44][46] 17 29 45 231 305 Green tickY Đã ký ghi nhớ (MoU) cho 10 chiếc khác vào tháng 9 năm 2016[47]
Boeing 787-9 Dreamliner 11 0[48] 28 35 211 274 Green tickY 1 B789 và 8 B78J[45] là 9 chiếc như thông cáo báo chí
Boeing 787-10 Dreamliner 8[45] TBA TBA
Tổng 80 39

Các máy bay trước đây[sửa | sửa mã nguồn]

An ninh[sửa | sửa mã nguồn]

Hệ thống[sửa | sửa mã nguồn]

Theo báo cáo, đã từng có năm vụ không tặc ở Việt Nam. Ba trong số đó xảy ra vào thập niên 1970 trong Chiến tranh Việt Nam. Ba vụ này xảy đến với Air Vietnam, hãng hàng không quốc gia của miền Nam Việt Nam, không phải với các chuyến bay của Vietnam Airlines. Hai vụ khác xảy ra năm 19771992.

Vietnam Airlines có một ban an ninh riêng trên mỗi chuyến bay. Tất cả các hoạt động an ninh của hãng ở Việt Nam đều đảm nhiệm bởi ban này, kể cả việc khám xét máy bay trước và sau mỗi chuyến bay, cũng như phỏng vấn, kiểm tra và xác minh hành tung của mỗi hành khách. Ban an ninh này còn đảm nhận việc sắp xếp với ban an ninh của sân bay sở tại ở những điểm đến quốc tế, cũng như hợp tác chặt chẽ với lực lượng an ninh quốc gia và địa phương.

Sau vụ tấn công khủng bố vào Hoa Kỳ ngày 11 tháng 9 năm 2001, Vietnam Airlines thông báo một loạt các biện pháp nhằm cải thiện an ninh tại sân bay cũng như trên máy báy, trong đó có:

  • Những hệ thống khóa mới trên các máy bay cho phép buồng lái hoàn toàn cách ly với cabin hành khách trong suốt chuyến bay.
  • Bổ sung thêm lực lượng an ninh tại sân bay và tăng cường kiểm tra khách hàng.
  • Các máy chiếu tia X mới và những dụng cụ soi khác.

Các vụ không tặc[sửa | sửa mã nguồn]

  • Ngày 4 tháng 9 năm 1992: Lý Tống, cựu phi công Quân lực Việt Nam Cộng hòa, khống chế chiếc máy bay Airbus A310-300 với 167 hành khách trên đường từ Băng Cốc đến Thành phố Hồ Chí Minh. Sau khi rải truyền đơn chống cộng trên Thành phố Hồ Chí Minh, ông ta nhảy dù. Lực lượng an ninh Việt Nam sau đó đã bắt được ông ta trên mặt đất. Máy bay hạ cánh an toàn, không ai trên máy bay bị thương. Lý Tống sau đó được phóng thích từ nhà tù Hà Nội năm 1998

Đào tạo[sửa | sửa mã nguồn]

Đội đào tạo[sửa | sửa mã nguồn]

Theo Tổng giám đốc Hiệp hội các hãng Hàng không châu Á Thái Bình Dương, một hiệp hội doanh nghiệp các hãng hàng không châu Á, ngành hàng không Việt Nam còn thiếu kinh nghiệm trong việc đào tạo phi công và phi hành đoàn. Tuy nhiên, Vietnam Airlines liên tục cải thiện vấn đề này khá hiệu quả. Ngay từ đầu năm 2000, Vietnam Airlines đã lên kế hoạch đào tạo 400 phi công.

Vận chuyển hàng hóa nguy hiểm, đào tạo tiếp viên, quản lý nguồn lực tiếp viên và đào tạo phi công là những chương trình tăng cường an toàn được dạy cho các nhân viên của hãng. Hầu hết các phi công mới người Việt Nam được phân công làm phụ lái trên những máy bay phương Tây. Họ còn được chính các hãng sản xuất máy bay dạy các bài đầu tiên trên mặt đất và mô phỏng bay, cũng như theo học một năm hai lần ở hãng Ansett tại Úc. Tất cả các phi công người Việt Nam cũng như người nước ngoài đều phải học mô phỏng bay hai lần trong năm và được các phi công phương Tây kiểm tra định kỳ. Ở Hà Nội có một mô hình buồng lái máy bay Airbus được dùng để dạy các bài về khói và sơ tán hành khách.

Hầu hết các cơ trưởng và phụ lái của loại máy bay ATR đều là người Việt Nam. Cơ trưởng của máy bay Airbus xấp xỉ một phần ba là người nước ngoài, hai phần ba mang quốc tịch Việt Nam. Tuy nhiên, đến cuối năm 1998, tất cả các cơ trưởng của máy bay Airbus đều là người Việt Nam nhưng những người giảng dạy và các phi công kiểm tra vẫn là người ngoại quốc. Phi hành đoàn của máy bay Fokker đều là người Việt Nam nhưng cũng như Airbus, các người giảng dạy và phi công kiểm tra vẫn là người nước ngoài. Hầu hết các phi công máy bay Boeing đều là người nước ngoài. Tuy vậy, một số phi công Việt Nam đang được đào tạo và phân công phụ lái. Chỉ những phi công phương Tây mới được phép điều khiển các chuyến bay hợp đồng đến các sân bay lạ.

Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam đã ký một hợp đồng với Socfreavia của Pháp thành lập trường đào tạo phi công ở tỉnh Phú Yên vào cuối năm 1998. Chỉ có 40% máy bay Boeing của Vietnam Airlines được điều khiển bởi các phi công Việt Nam trưởng thành từ các chương trình đào tạo ở nước ngoài. Rất nhiều các phi công được đào tạo tại trường Cao đẳng Hàng không Úc của Hawker de Havilland tại Adelaide, Úc.

Bảo trì[sửa | sửa mã nguồn]

Chu kỳ bảo trì máy bay thường được thực hiện khá chặt chẽ theo sự chỉ dẫn của nhà sản xuất. Những bảo dưỡng quan trọng với động cơ và cánh quạt được giao cho các cơ sở bảo dưỡng nước ngoài với đầy đủ các tiêu chuẩn. Tuy vậy, việc bảo dưỡng đang dần được chuyển về trong nước. Chưa có sai sót nghiêm trọng nào xảy ra với việc bảo dưỡng máy bay trong suốt lịch sử của Vietnam Airlines.

Kể từ ngày 1 tháng 7 năm 1998, Vietnam Airlines bắt đầu tự sửa chữa và bảo dưỡng máy bay. Từ đó đến nay, các kỹ thuật viên người Việt Nam đã sửa chữa và bảo dưỡng các loại máy bay như Airbus A320, ATR72, Fokker và học bắt đầu việc kiểm tra đối với các máy bay Boeing kể từ năm 1999. Việc chuyển giao công nghệ sửa chữa và bảo dưỡng từ Airbus sang Vietnam Airlines đã giúp hãng tiết kiệm được 20 triệu USD mỗi năm. Tháng 8 năm 1998, 15 kỹ thuật viên của hãng đã tham gia khóa học sửa chữa và bảo dưỡng máy bay tại trung tâm của Boeing ở Seattle, Hoa Kỳ. Hãng còn gửi 45 kỹ thuật viên chuyên về máy móc và truyền dẫn vô tuyến đến tham gia khóa học với Boeing, kết thúc vào năm 1999. Các kỹ thuật viên được cấp chứng chỉ công nhận bởi Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam. Thêm vào đó, tháng 6 năm 1998, Boeing ký một biên bản ghi nhớ với Vietnam Airlines rằng, Boeing sẽ chịu toàn bộ chi phí giúp Vietnam Airlines bảo dưỡng và cung cấp các chương trình hỗ trợ kỹ thuật trong việc nâng cấp trung tâm bảo dưỡng máy bay tại sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất để trung tâm này có đủ khả năm bảo dưỡng máy bay Boeing 767.

Tháng 4 năm 1998, cùng với các nhà đầu tư khác, Vietnam Airlines chi 1 triệu USD thành lập một xưởng bảo trì lốp và thắng máy bay tại Aircraft Enterprise A75 ở Thành phố Hồ Chí Minh, với sự trợ giúp của Japan Airlines. Sau khi hoàn thành, nhà xưởng này có một cơ sở đại tu lốp, bánh, thắng máy bay trị giá 16 triệu USD cùng với một cơ sở thử nghiệm và sửa chữa các trang thiết bị điện tử hàng không trị giá 12 triệu USD.

Region Air của Singapore và Park Aviation của Ireland cũng hỗ trợ kỹ thuật và bảo dưỡng cho Vietnam Airlines.

Hiện nay việc bảo trì của VietNam Airlines do công ty kỹ thuật máy bay Vaeco đảm nhận, Vaeco ra đời năm 2009 trên cơ sở hợp nhất các tổ chức bảo dưỡng của Vietnam Airlines trên toàn quốc. Năm 2010, Vaeco đã được Cục Hàng không Hoa Kỳ FAA phê chuẩn chứng chỉ bảo dưỡng FAR-145, là đơn vị đầu tiên trong ngành hàng không Việt Nam được Cục Hàng không Hoa kỳ phê chuẩn.

Ngoài việc thực hiện bảo trì máy bay cho Vietnam Airlines, Vaeco đang thực hiện bảo dưỡng theo hợp đồng cho hơn 20 hãng hàng không khác, chủ yếu là bảo dưỡng Ngoại trường. Công ty đã bắt đầu có thực hiện bảo dưỡng Hangar Check cho Lao Airlines, Cambodia Angkor Air, Cebu Pacific...

Việt Nam không có cơ sở nào sản xuất máy bay và các bộ phận máy bay. Boeing chiếm 35% thị trường phân phối ở Việt Nam, và General Electric cung cấp động cơ cho các máy bay của Boeing.

Bên cạnh những cơ sơ tự bảo dưỡng của mình, Vietnam Airlines còn có những hợp đồng bảo dưỡng máy bay với Air France, AMECO của Trung Quốc, China Airlines, Evergreen Aviation Technologies, GAMECO, Hong Kong Aircraft Engineering Co, Lufthansa AERO, MTU Maintenance Hanover, Royal Brunei Airlines, Safe Air của New Zealand, và TAT Industries của Pháp.

Tình hình tài chính[sửa | sửa mã nguồn]

Vietnam Airlines do Chính phủ Việt Nam sở hữu, hãng còn có công ty con là Công ty bay dịch vụ hàng không VASCO. Trước năm 2005, hãng đã từng nắm giữ đến 86% cổ phần của hãng hàng không cổ phần Jetstar Pacific, với tư cách đại diện cho cổ phần của chính phủ Việt Nam. Trong tương lai, hãng con VASCO cũng sẽ được tách riêng thành hãng hàng không độc lập.

Vietnam Airlines tăng trưởng tốt với số lượng hành khách tăng 37% mỗi năm cho đến 1997 khi cuộc khủng hoảng kinh tế châu Á và những yếu tố tiêu cực khác làm giảm hiệu quả kinh doanh của hãng. Tuy vậy, hãng vẫn có lợi nhuận trong suốt cuộc khủng hoảng. Trong hai năm 19961997, hãng thông báo lợi nhuận hơn 100 triệu USD mỗi năm [cần dẫn nguồn]. Năm 1998, lợi nhuận giảm xuống chỉ còn khoảng 7 triệu USD. Lợi nhuận tăng lên 59 triệu USD vào năm 1999. Sau vụ tấn công 11 tháng 9 vào Hoa Kỳ, trong lúc nhiều hãng hàng không phải vật lộn, thu nhập từ vận tải hành khách của Vietnam Airlines lại tăng đột ngột. Hãng đã vận chuyển hơn 4 triệu hành khách trong năm 2002, tăng 18% so với năm trước. Vận chuyển hàng hóa tăng 20% trong cùng thời kì đó. Và kết quả là năm 2002, lợi nhuận của hãng tăng lên 35,77 triệu USD. Bất chấp sự bùng phát của dịch SARS, hãng thông báo lợi nhuận 26,2 triệu USD trong năm 2003. Trong vòng 11 tháng đầu năm 2005, hãng vận chuyển 6,8 triệu lượt khách với thu nhập gần 1,37 tỷ USD. Năm 2007, hãng đã vận chuyển 8,1 triệu hành khách. [cần dẫn nguồn].

Doanh thu năm 2008 của công ty là 1,56 tỉ đôla (so với 1,27 tỉ đôla trong năm 2007) và lợi nhuận trước thuế và lãi là 14 triệu đôla (giảm so với 23 triệu đôla của năm 2007) với lưu lượng hành khách vận chuyển được là 8,8 triệu lượt khách [49].

Tình hình tài chính của Vietnam Airlines tăng trưởng khá tốt. Hãng đang có kế hoạch tăng số máy bay và số điểm đến trong những năm sắp tới.

Thị phần và cạnh tranh[sửa | sửa mã nguồn]

Cho đến cuối năm 2015 đầu năm 2016, Vietnam Airlines chiếm khoảng 47,6% thị phần thị trường hàng không nội địa tại Việt Nam, thị phần còn lại thuộc về VietJetAir (28,8%), 1 công ty con (Vietnam Airlines nắm 79% cổ phần) Jetstar Pacific Airlines(khoảng 14,9%) và VASCO.

Về quốc tế, Vietnam Airlines nắm giữ 7 phần khách du lịch bay đến và rời Việt Nam[cần dẫn nguồn]. Điều này rất có ý nghĩa đối với hãng vì hai phần ba thu nhập của hãng là từ hành khách quốc tế.

Các vụ tai tiếng[sửa | sửa mã nguồn]

Các vụ bắt giữ phi hành đoàn[sửa | sửa mã nguồn]

Thành viên phi hành đoàn đã từng có tiền lệ với những vụ việc buôn lậu nhiều tai tiếng:

  • Tháng 8 năm 2007, phi công Trần Văn Đăng bị Cảnh sát liên bang Úc bắt giữ về tội chuyển 6.5 triệu đôla tiền mặt ra khỏi nước Úc. Sau đó ông Đăng bị phạt tù 4 năm rưỡi [50]
  • Tháng 4 năm 2008 Vietnam Airlines buộc thôi việc phi công Lại Quốc Việt - người bị nghi liên quan đến đường dây rửa tiền và ma túy lớn tại Australia.[51]. Lại Quốc Việt đã đem lậu 3,4 triệu Úc kim từ Australia về Việt Nam trong hai năm 2005 và 2006 và sau đó bị phạt tù 9 năm rưỡi
  • 23-06-2008 ba nhân viên của hãng bị công an Thành phố Hồ Chí Minh khởi tố về tội vận chuyển 1,54 kg nữ trang bằng vàng có đính đá quý[52]
  • Tháng 12 năm 2008 phi công Đặng Xuân Hợp bị Hải quan Nhật bắt giữ trong một đường dây vận chuyển hàng hóa ăn cắp ở Nhật.[53]. Theo cơ quan điều tra Nhật Bản, các phi công và các tiếp viên của Vietnam Airlines thường vận chuyển các khối lượng lớn bất thường hành lý mỗi khi tới Nhật [54]
  • Tháng 2 năm 2009, Hải quan Việt Nam đã phát hiện 6,4 kg vàng vô chủ trên chuyến bay VN 791 về từ Hồng Kông của Vietnam Airlines tại sân bay Nội Bài [55]
  • Tháng 11 năm 2009, ba tiếp viên Vietnam Airlines (hai nam, một nữ) trên chuyến bay VN 937 từ Seoul về Hà Nội đã bị hải quan Hàn Quốc tạm giữ tại sân bay Incheon vì chuyển lậu 20 lượng kim loại quý
  • Tháng 6 năm 2010, phi hành đoàn gồm 13 người trên chuyến bay VN782 từ Sydney đi TP Hồ Chí Minh đã bị Cảnh sát liên bang Úc tạm giữ, vì nghi ngờ chuyển ngân lậu
  • Khoảng giữa tháng 11/2011, khi chuyến bay VN937 của Vietnam Airlines hành trình Seoul (Hàn Quốc) - Hà Nội chuẩn bị cất cánh, lực lượng hải quan sân bay Incheon phát hiện trong hành lý xách tay của 3 tiếp viên có 20 lượng vàng.[56]
  • Tháng 3 năm 2014, phi hành đoàn gồm 1 tiếp viên tên Nguyễn Thị Bích Ngọc và 5 thành viên phi hành đoàn bị bắt giữ tại Nhật Bản vì nghi vận chuyển hàng ăn cắp.[57][58][59][60]
  • Ngày 10/3/2015, Hàn Quốc vừa tạm giữ cơ trưởng Nguyễn Văn Dũng và nam tiếp viên Nguyễn Tuấn Phong của Vietnam Airlines vì phát hiện giấu 6 kg vàng dưới đế giày, tại sân bay quốc tế Gimhae, thành phố Busan, sau khi 2 thành viên phi hành đoàn nói trên thực hiện chuyến bay VN426 từ Hà Nội đi Busan.[61]

Đối xử với khách hàng[sửa | sửa mã nguồn]

  • Tháng 6 năm 2009, Ngoại trưởng Bỉ Karel De Gucht và đại sứ Bỉ tại Việt Nam, Hubert Cooreman và phái đoàn Bỉ trong chuyến công du Việt Nam đã đi máy bay hành khách từ Hà Nội vào TP Hồ Chí Minh, tuy đã đặt ghế trước nhưng đã bị nhân viên Vietnam Airlines hạ cấp từ ghế hạng thương gia xuống phổ thông, "lý do là hãng hàng không đã lấy chỗ hạng thương gia để cho các Ủy viên Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam có chỗ bay vào Nam dự đám tang cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt" [62]
  • Tháng 4 năm 2011, vụ việc tiếp viên hàng không Trịnh Thị Hoa gọi an ninh sân bay Đà Nẵng lên máy bay trấn áp huấn huấn luyện viên đội tuyển Taekwondo VN Lê Minh Khương - cho biết đang xem xét các thủ tục khởi kiện hãng Vietnam Airlines (VNA), xuất phát từ việc ông Khương bị hành hung trên chuyến bay VN1169 khởi hành từ Hà Nội đi Thành phố Hồ Chí Minh hôm 18.4. Sự việc này còn khiến dư luận bất bình khi cục phó cục hàng không Lại Xuân Thanh tuyên bố có thể cấm bay đối với ông Lê Minh Khương vì chưa biết đúng sai nhưng đã khẳng định khách sai. Bức thư làm chứng của vị khách Singapore Eileen Tan cũng bị cho là chưa thuyết phục. Hiện hãng đang phải giải trình về sự việc liên quan đến huấn luyện viên trưởng đội tuyển Taekwondo Việt Nam Lê Minh Khương tham gia chuyến bay VN1169 [63]

Kiện cáo với công ty Ý[sửa | sửa mã nguồn]

  • Tháng 11 năm 1992, Vietnam Airlines (cũ) ký hợp đồng chỉ định Công ty Falcomar (Ý) là đại lý của VNA tại thị trường Ý. Theo phía nguyên đơn là luật sư Liberati, từ 12 năm 1992, ông này đã được Falcomar thuê để thực hiện một số công việc cho Falcomar với tư cách là đại diện cho Vietnam Airlines.
  • Ngày 14 tháng 9 năm 1994, luật sư Liberati có đơn gửi Tòa án Roma yêu cầu Falcomar và Vietnam Airlines thanh toán những chi phí công việc mà ông ta đã thực hiện, tổng số khoảng trên 573.000.000 lire (tiền Ý).
  • Ngày 1 tháng 11 năm 1994, thông qua Đại sứ quán Ý tại Hà Nội, Tòa án Roma gửi giấy triệu tập cho Vietnam Airlines tham dự phiên tòa tại Ý. Theo giấy này, thì ngày 30 tháng 11 năm 1995, Vietnam Airlines phải có mặt tại Tòa án Roma để tham dự phiên xử. Tuy nhiên, Vietnam Airlines đã không có đại diện tham dự phiên xử này. Phiên tòa vẫn được đưa ra xét xử theo luật định của Ý.
  • Ngày 7 tháng 3 năm 2000, Tòa án Roma ra phán quyết phía Vietnam Airlines phải bồi thường cho luật sư Liberati 4 tỷ 851 triệu lire (khoảng 4,3 triệu euro). Do không tham dự phiên tòa nên Vietnam Airlines không nhận được phán quyết cũng như bất cứ thông tin nào liên quan đến vụ việc này.
  • Ngày 2 tháng 5 năm 2002 là thời điểm hết hạn kháng cáo, Vietnam Airlines mới nhận được thư của luật sư Liberati cùng trích lục bản án của Tòa án Roma, yêu cầu Vietnam Airlines phải trả số tiền 4.370.584 euro trong vòng 30 ngày.
  • Ngày 18 tháng 2 năm 2004, Vietnam Airlines nhận được thông báo của Ủy ban Đòi nợ và Tịch biên Pháp thông báo phong tỏa số tiền 1,3 triệu euro tại tài khoản BSP Pháp (tài khoản thu từ bán vé máy bay ở đại lý) của Vietnam Airlines để thanh toán theo phán quyết của tòa. Kèm theo quyết định của Tòa Phúc thẩm Paris xác nhận số tiền mà Vietnam Airlines phải trả là gần 5,2 triệu euro (tính cả lãi suất phát sinh theo lãi suất ngân hàng, tức là khoảng 100 tỷ đồng). Vietnam Airlines lập tức có đơn kháng án và được tòa án Roma tiếp nhận.
  • Trước sự phức tạp của vấn đề, ngày 9 tháng 6 năm 2004, Vietnam Airlines đã báo cáo sự việc với Thủ tướng.
  • Ngày 17 tháng 3 năm 2005, tòa phúc thẩm Ý đã triệu tập Vietnam Airlines cùng luật sư Liberati để tranh tụng.
  • Ngày 31 tháng 3 năm 2005, tòa án phúc thẩm Ý tiếp tục phiên tranh tụng lần thứ hai. Tòa đã tiếp nhận thêm hồ sơ tài liệu của hai bên và tuyên sẽ tiếp tục phiên tranh tụng lần thứ ba vào 27 tháng 1 năm 2006.
  • Ngày 18 tháng 3 năm 2009, Vietnam Airlines cho biết sẽ tiến hành vụ kiện tại Ý đến cùng sau khi phát hiện ra tình tiết mới có lợi cho hãng, vụ kiện được diễn ra vào ngày 3/4/2009 và hãng sẽ có 80 ngày để chuẩn bị vụ kiện [64][65]
  • Ngày 24/10/2014, tòa phúc thẩm Paris (Pháp) đã bác kháng cáo của Vietnam Airlines, tuyên y án sơ thẩm buộc phải trả 5,2 triệu euro cho luật sư Maurizio Liberati [66]. Khoản bồi thường này hiện chưa tính đến lãi suất từ tháng 11 năm 2003 đến khi Vietnam Airlines thanh toán.[67]

An toàn bay[sửa | sửa mã nguồn]

Trong vòng 20 năm qua, Vietnam Airlines đã hứng chịu ba tai nạn nghiêm trọng. Những vụ tai nạn chết người này đều liên quan đến những chiếc máy bay do Nga chế tạo. Những loại máy bay này đã bị loại ra khỏi đội bay kể từ những ngày đó. Một vài tai nạn không thương vong đã xảy ra với Tupolev Tu-134 khi nó va chạm mạnh trong lúc hạ cánh. Ít nhất hai vụ rơi máy bay chết người đã từng xảy ra với Yakovlev Yak-40. Hầu hết những sự cố này đều xảy ra lúc máy bay sắp đến sân bay hoặc sắp hạ cánh mà trong đó thời tiết là một nguyên nhân. Cả ba vụ tai nạn chết người đều xảy ra trong mưa to.

Các vụ "tai nạn trong gang tấc" xảy ra thường xuyên [cần dẫn nguồn], nhưng nguyên nhân chính là do ngành hàng hàng không và hàng không dân dụng Việt Nam thường xuyên lớn mạnh và điều chỉnh theo công nghệ hiện đại, tạo ra một khoảng cách công nghệ mà các nhân viên điều khiển không lưu cần phải bù lấp.

Trong những vụ sau đây, lỗi phi công trong lúc tiến đến gần sân bay hay hạ cánh có thể là nguyên nhân chính của tai nạn. Theo báo cáo, lối suy nghĩ theo bài vở cũ được xem là nhân tố chính trong những trường hợp mà phi công bộc lộ tâm lý không dễ chịu khi phải hoãn hạ cánh.

Các vụ tai nạn chết người[sửa | sửa mã nguồn]

  • Ngày 3 tháng 9 năm 1997: Chiếc máy bay Tupolev Tu-134 của Vietnam Airlines (Nga sản xuất năm 1984) rơi khi đang đến gần Sân bay quốc tế Pochentong, thủ đô Phnom Penh, Campuchia, làm thiệt mạng 64 trong tổng số 66 hành khách và phi hành đoàn. Chiếc máy bay bị phá hủy hoàn toàn. Chiếc máy bay đang trên đường từ Thành phố Hồ Chí Minh đến Phnom Penh. Chiếc Tupolev đang tiến gần đến đường băng sân bay Pochentong từ độ cao 2.000 mét trong trời mưa to. Vào thời điểm này, trạm điều khiển yêu cầu phi công cố gắng hạ cánh từ phía tây bởi vì gió. Tổ lái sau đó mất liên lạc với trạm điều khiển. Ba phút sau, chiếc máy bay va chạm với cây cối ở tầm thấp làm hư cánh trái. Chiếc máy bay trượt dài 180 mét vào một ruộng lúa khô nước trước khi nổ tung. Sau vụ việc, lỗi phi công được xác định là nguyên nhân của vụ tai nạn; phi công tiếp tục hạ độ cao từ 2.000 mét xuống 30 mét cho dù không nhìn thấy đường băng, mặc kệ lời yêu cầu quay lại của người phụ lái và kỹ sư chuyến bay. Khi máy bay đâm vào cây, người phi công cuối cùng mới nhận ra rằng đường băng không nằm trong tầm nhìn và cố gắng hủy bỏ hạ cánh; người kỹ sư dùng toàn lực động cơ nhưng chiếc máy bay không thể điều khiển và xoay trái; động cơ bên phải ngừng hoạt động nên không thể nào nhấc máy bay lên được.
  • Ngày 14 tháng 11 năm 1992: Một chiếc Yakovlev Yak-40 (sản xuất năm 1976) xuất phát từ Thành phố Hồ Chí Minh với 31 hành khách rơi ở thung lũng Ô Kha gần sân bay Nha Trang trong một cơn bão nhiệt đới. 29 người thiệt mạng. Chiếc máy bay bị phá hủy hoàn toàn. Một hành khách là nữ, quốc tịch Hà Lan may mắn sống sót.
  • Ngày 9 tháng 9 năm 1988: Một chiếc Tupolev Tu-134 xuất phát từ Hà Nội với 81 hành khách rơi trong lúc đang tiến gần đến Bangkok. 76 người thiệt mạng. Chiếc máy bay bị phá hủy hoàn toàn, bị cắt đứt thành ba đoạn. Rõ ràng là chiếc máy bay đi vào vùng bão và bị sét đánh. Chiếc máy bay nổ sau khi rơi xuống một cánh đồng cách Sân bay quốc tế Bangkok 6 km. Có ba người may mắn sống sót trong vụ này gồm 1 phi công, 1 nữ tiếp viên và 1 hành khách (Cao Trần Quyết Thắng - cán bộ Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước).[68]

Các vụ tai nạn không có thương vong[sửa | sửa mã nguồn]

  • Ngày 21 tháng 10 năm 2013: Chiếc ATR-72 của Vietnam Airlines mang số hiệu VN1673 cất cánh từ sân bay Cát Bi (Hải Phòng) thực hiện chuyến bay đi Đà Nẵng chở theo 41 hành khách và 5 thành viên phi hành đoàn và sau khi máy bay hạ cánh mới phát hiện ra máy bay gãy càng mũi và lốp đã bị rơi ra. Tuy nhiên, rất may máy bay vẫn hạ cánh an toàn bằng một bánh mũi còn lại xuống sân bay quốc tế Đà Nẵng (Đà Nẵng).
  • Ngày 7 tháng 8 năm 2009: Chiếc Airbus A320 của hãng hàng không quốc gia Việt Nam chở 164 hàng khách (bao gồm phi hành đoàn, tiếp viên và hàng khách) mang số hiệu VN453 phải hạ cánh khẩn cấp vì có dấu hiệu bất thường trong hệ thống dầu thủy lực ở càng máy bay. Trong chuyến NHA-SGN. Toàn bộ 164 hành khách, trong đó có 26 trẻ em, 2 trẻ sơ sinh, tổ bay, hành lý và hàng hóa đều an toàn và được sơ tán khỏi máy bay trong vòng 5 phút mà không ai bị thương tích. Hiện nay cơ quan điều tra đang được làm rõ.
  • Ngày 30 tháng 7 năm 2008: Chiếc Boeing 777 bay từ Thành phố Hồ Chí Minh đến Sân bay quốc tế Narita (Tokyo) bị bốc khói ở động cơ bên phải khi hạ cánh.[69].
  • Ngày 26 tháng 01 năm 2007: Chuyến bay giá rẻ của VNA mang số hiệu VN2366 có hành trình Thành phố Hồ Chí Minh – Hà Nội, cất cánh tại Tân Sơn Nhất, với khoảng 100 hành khách trong khoang, sau 45 phút bay, máy bay bị sự cố giảm áp và phải trở về nơi xuất phát. Hành khách nói rằng trong khoang hành khách có mùi khét, nhiều người cảm thấy khó thở vì áp suất không khí thay đổi. Hành khách trên chuyến bay trên được bố trí sang máy khác, trở lại hành trình lúc 0g15’ ngày 27-1.
Theo hành khách đi trên chuyến bay VN2366, khi vừa rời khỏi Tân Sơn Nhất khoảng 30 phút, bất ngờ trong khoang hành khách có mùi khét, nhiều người cảm thấy khó thở vì áp suất không khí thay đổi.
Ngay sau đó, các hành khách được thông báo máy bay đang bị trục trặc kỹ thuật nên phải hạ cánh khẩn cấp để đảm bảo an toàn. Đến 22g45’ chuyến bay mang số hiệu VN2366 đáp khẩn cấp xuống Tân Sơn Nhất.
  • Ngày 15 tháng 1 năm 2007: Một chiếc Boeing 777 bay từ sân bay Charles de Gaulle, Paris đến Hà Nội đã phải hạ cánh khẩn cấp xuống Baku, Azerbaijan, sau khi phát hiện vết rạn trên kính buồng lái. Toàn bộ 300 hành khách đã phải trú tạm một ngày ở Baku trước khi được chuyển về Hà Nội.
  • Ngày 17 tháng 04 2006: Phi công chiếc Boeing 777 bay từ Hà Nội đến Frankfurt mất liên lạc với trạm điều khiển mặt đất trong vòng hơn một tiếng khi bay qua không phận Ukraina, Ba Lan, CH Séc. Không quân Séc đã phải điều hai máy bay chiến đấu lên áp tải. Sau đó, các phi công đã nhận ra lỗi không bật hệ thống liên lạc lên. Máy bay hạ cánh an toàn tại Frankfurt.
  • Ngày 29 tháng 10 năm 2004: Càng máy bay của một chiếc Airbus Airbus A321 không thể mở ra trước khi hạ cánh xuống sân bay quốc tế Nội Bài, Hà Nội. Chiếc máy bay tuyên bố tình trạng khẩn cấp và hạ cánh mà không có càng trên đường băng phủ bọt. Không có thương vong nào xảy ra.
  • Ngày 22 tháng 8 năm 2002: Một chiếc Airbus A320 buộc phải hạ cánh khẩn cấp sau khi một con chim đâm vào cửa sổ buồng lái. Vụ việc xảy ra không lâu sau khi cất cánh. Chiếc máy bay hạ cánh khẩn cấp an toàn xuống sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất ở Thành phố Hồ Chí Minh. Chuyến bay bị trễ khoảng 1 giờ trước khi chiếc máy bay thay thế được mang đến.
  • Ngày 19 tháng 7 năm 2002: Một chiếc Airbus A320 trên đường từ Phnom Penh đến Thành phố Hồ Chí Minh đã không thể cất cánh vì bánh xe vỡ trong lúc nó đang trên đường đi ra đường băng. Không có thương vong nào xảy ra.
  • Ngày 12 tháng 9 năm 1998: Một chiếc Boeing 767 trượt khỏi đường băng trong lúc cất cánh tại sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất ở Thành phố Hồ Chí Minh sau khi phi công mất điều khiển phương hướng của máy bay. Hành khách được sơ tán qua các ống trượt thoát hiểm. Các cơ quan có chức năng không thể xác định được nguyên nhân của vụ việc. Một vài hành khách nói rằng họ thấy vài tia lửa bắn ra từ động cơ trong lúc nó chạy ra ngoài đường băng.[cần dẫn nguồn]
  • Ngày 16 tháng 11 năm 1996: Chiếc Tupolev Tu-134 của Vietnam Airlines va chạm mạnh ở sân bay quốc tế Đà Nẵng. Chiếc máy bay xoay sang đường băng bên trái khi chiếc càng đổ sụp ngay sau khi hạ cánh.
  • Ngày 23 tháng 12 năm 1994: Một chiếc Yakovlev Yak-40 trượt khỏi đường băng trong điều kiện thời tiết xấu và tầm nhìn thấp tại sân bay Liên Khương ở thành phố Đà Lạt. 18 hành khách bị thương. Chuyến bay xuất phát từ Thành phố Hồ Chí Minh.
  • Ngày 25 tháng 11 năm 1994: Một chiếc Tupolev Tu-134 với 40 hành khách va chạm mạnh khi hạ cánh tại Phnom Penh, Campuchia bởi vì càng hạ cánh bị gãy. Không có thương vong nào xảy ra nhưng chiếc máy bay bị thiệt hại nặng.
  • Ngày 12 tháng 1 năm 1991: Một chiếc Tupolev Tu-134 với 76 hành khách đã bị rơi khi chuẩn bị hạ cánh xuống Thành phố Hồ Chí Minh. Từ 9 mét, chiếc Tupolev bỗng nhiên mất độ cao, rơi mạnh xuống với càng trái chạm đường băng trước tiên. Không có thương vong nào nhưng chiếc máy bay bị phá hủy hoàn toàn.

Các sự cố khác[sửa | sửa mã nguồn]

  • Ngày 17 tháng 4 năm 2006, chuyến bay VN 545 của Vietnam Airlines bay đi Frankfurt (Đức) đã bị yêu cầu hạ cánh khẩn cấp xuống lãnh thổ Cộng hòa Séc. Một số nguồn tin cho rằng, nguyên nhân của sự cố là do tổ bay đã ngủ quên, khi chiến đấu cơ của Cộng hòa Séc xuất hiện mới tỉnh giấc. Vụ việc được một quan chức Vietnam Airlines giải thích rằng khi đến không phận của châu Âu phi công đặt sai tần số nên dưới mặt đất không liên lạc được. Hai phi công vi phạm đã bị tạm đình chỉ bay và phải tham dự các khóa đào tạo lại.[70]

Người nổi tiếng mất do tai nạn của Vietnam Airlines[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Đầu Tháng 3, 1995 (1995-03), Flightglobal thông báo hãng có 3 chiếc Boeing 767, 2 trong số đó đựoc thuê từ AWAS và chiếc còn lại được thuê từ Region Air.[18]
  2. ^ Kể cả bốn chiếc Boeing 777-200 bắt đầu ngừng hoạt động từ tháng 2 năm 2017.[41]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “MEMBER BENEFITS”. Vietnam Airlines. Truy cập ngày 23 tháng 5 năm 2016. 
  2. ^ “Vietnam Airlines thay đổi chức vụ hàng loạt lãnh đạo”. VnExpress. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2016. 
  3. ^ Schofield, Adrian (4 tháng 1 năm 2017). “Vietnam Airlines reports stronger profit in 2016”. Air Transport World. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 1 năm 2017. Vietnam Airlines (VNA) and its subsidiaries earned a consolidated pre-tax profit of $113.7 million in 2016, which represents a 140% increase on the previous year, according to the company’s initial estimates. 
  4. ^ “Báo cáo về sự thay đổi sở hữu của cổ đông lớn”. Vietnam Airlines. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2016. 
  5. ^ “Công bố số 1090/TCTHK-VP”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2016. 
  6. ^ “Điều 44 Điều lệ Tổng công ty HKVN, CTCP”. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2016. 
  7. ^ “LỊCH SỬ HÌNH THÀNH”. 
  8. ^ “Vietnam Airlines: 3-Star Ranking of Product and Services Quality”. Skytrax. Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2010. 
  9. ^ “Vietnam Airlines gia nhập liên minh hàng không SkyTeam”. SkyTeam. Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2016. 
  10. ^ a ă “History”. Vietnam Airlines. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 3 năm 2006. 
  11. ^ a ă â b c d đ
  12. ^ “Vietnamese Airbus”. Flight International (London: Reed Business Information) 138 (4242): 4. 14–20 tháng 11 năm 1990. ISSN 0015-3710. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 5 năm 2013. Vietnam Airlines has cancelled plans to buy two Airbus A310s because of a US trade embargo on the country, a Vietnamese Government official has said in Hanoi. The A310 uses US engines. 
  13. ^ “Cathay covers Vietnam's noisy routes”. Flight International (London: Reed Business Information) 140 (4299): 8. 25 tháng 12 năm 1991 – 7 tháng 1 năm 1992. ISSN 0015-3710. Bản gốc lưu trữ 22 tháng 5 năm 2012. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2012. 
  14. ^ a ă “Lịch sử Hình Thành”. Vietnam Airlines. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 12 năm 2016. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2016. 
  15. ^ “Total of passengers carried from 1991 to 2001”. Vietnam Airlines. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 6 năm 2002. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2013. 
  16. ^ “Vietnam Airlines Introduces Bold New Identity”. Vietnam Airlines. 28 tháng 10 năm 2002. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 2 năm 2003. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2013. 
  17. ^ Bailey, John (20–26 April 1994). “Vietnam plans to Westernise fleet”. Flight International (Hanoi: Reed Business Information) 145 (4417): 9. ISSN 0015-3710.  Lưu trữ 16 March 2015 tại Wayback Machine.
  18. ^ “Vietnam Airlines to lease Region A340”. Flightglobal. Flight International. 1 tháng 3 năm 1995. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 7 năm 2014. The carrier would like one or two more Boeing 767s. It already operates three 767s, two of which are leased from Ansett (AWAS) and one from Region Air. 
  19. ^
  20. ^ “Quyết định số 328/TTg của Thủ tướng Chính phủ: Quyết định về việc thành lập Tổng công ty hàng không Việt nam”. Chính phủ Việt Nam. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2016. 
  21. ^ “QUYẾT ĐỊNH VỀ VIỆC THÀNH LẬP TỔNG CÔNG TY HÀNG KHÔNG VIỆT NAM.”. Thư viện Pháp luật. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2016. 
  22. ^ “Vietnam signs for Fokker 70s”. Flightglobal. Flight International. 9 tháng 8 năm 1995. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 7 năm 2014. 
  23. ^ “Two new orders for Fokker 70”. Flightglobal. 4 tháng 10 năm 1995. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 7 năm 2014. 
  24. ^ “Vietnam Airlines nears 767 leasing deal with GECAS”. Flightglobal. Flight International. 20 tháng 12 năm 1995. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 7 năm 2014. 
  25. ^ “Hình ảnh mới của Vietnam Airlines trên bầu trời - VnExpress Kinh doanh”. VnExpress - Tin nhanh Việt Nam. Truy cập 29 tháng 12 năm 2014. 
  26. ^ “Đường bay hợp tác” (Thông cáo báo chí). Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2016. 
  27. ^ “Bản thuyết minh báo cáo tài chính 06 tháng đầu năm 2016”. 15 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2016. 
  28. ^ “Vietnam considers A34O300 from Airbus”. Flight Global. Tháng 6 năm 2002. Truy cập ngày 20 tháng 11 năm 2010. 
  29. ^ “VietNam Airline”. 
  30. ^ “Vietnam Airlines heads directly to Germany”. New York Times. Ngày 1 tháng 6 năm 2005. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2010. 
  31. ^ “Vietnam Airlines to start direct flights to Germany in June”. Forbes. Ngày 31 tháng 1 năm 2005. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2005. 
  32. ^ “Vietnam Airlines becomes IATA member”. VoV News (VoV News). Ngày 1 tháng 3 năm 2007. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2010. 
  33. ^ “Vietnam Airlines gia nhập IATA”. Tuổi Trẻ. Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2016. 
  34. ^ “Vietnam Airlines gia nhập SkyTeam, khách hưởng dịch vụ tốt hơn”. Vietnamnet. 15 tháng 4 năm 2009. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 4 năm 2009. 
  35. ^ “BBC Vietnamese”. Truy cập 29 tháng 12 năm 2014. 
  36. ^ “BBC Vietnamese”. Truy cập 29 tháng 12 năm 2014. 
  37. ^ “Vietnam Airlines tiếp nhận siêu máy bay Airbus A350 XWB đầu tiên”. Vietnam Plus. 1 tháng 7 năm 2015. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2016. 
  38. ^ “Vietnam celebrates first 787-9 Dreamliner”. Boeing. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2016. 
  39. ^ “​Vietnam Airlines nhận máy bay Boeing 787-9 Dreamliner”. Tuổi Trẻ. 8 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2016. 
  40. ^ “Đối Tác Hàng Không”. Vietnam Airlines. Truy cập ngày 8 tháng 12 năm 2016. 
  41. ^ “Vietnam Airlines concludes 777-200”. 15 tháng 2 năm 2017. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 2 năm 2017. 
  42. ^ Knowler, Greg (ngày 7 tháng 7 năm 2008). “Vietnam carrier rejigs routes”. Hanoi: CargonewsAsia.com. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 9 năm 2012. Truy cập ngày 14 tháng 9 năm 2012. 
  43. ^ “Đội bay”. Vietnam Airlines. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2016. 
  44. ^ a ă “THE MONTH IN REVIEW: December 2016” (Thông cáo báo chí). Airbus. Truy cập ngày 11 tháng 1 năm 2017. 
  45. ^ a ă â “Air Lease Corporation Announces Placements of 12 New Airbus A321neo Aircraft with Vietnam Airlines”. Air Lease Corporation. 18 tháng 10 năm 2016. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 12 năm 2016. Truy cập ngày 8 tháng 12 năm 2016. 
  46. ^ “Chiếc Airbus A350 thứ 7 của Vietnam Airlines...”. Vietnam Airlines. 
  47. ^ “Vietnam Airlines readies to enter US market, with Ho Chi Minh-LAX, following A350-900 HGW order”. CAPA Centre for Aviation. CAPA Centre for Aviation. 9 tháng 9 năm 2016. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 9 năm 2016. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2016. 
  48. ^ “Boeing Delivers 10th 787 Dreamliner to Vietnam Airlines”. Boeing. 25 tháng 11 năm 2016. Truy cập ngày 8 tháng 12 năm 2016. 
  49. ^ “BBCVietnamese.com”. Truy cập 29 tháng 12 năm 2014. 
  50. ^ “BBC Vietnamese”. Truy cập 29 tháng 12 năm 2014. 
  51. ^ “Phi công Vietnam Airlines bị bắt tại Nhật - VnExpress Kinh doanh”. VnExpress - Tin nhanh Việt Nam. Truy cập 29 tháng 12 năm 2014. 
  52. ^ http://web.archive.org/web/20090223182755/http://www.baodatviet.vn/Home/Buon-lau-vang-bang-duong-khong/20086/7926.datviet[liên kết hỏng]
  53. ^ “Phi công Vietnam Airlines nhận 100 USD để tuồn hàng lậu - VnExpress Kinh doanh”. VnExpress - Tin nhanh Việt Nam. Truy cập 29 tháng 12 năm 2014. 
  54. ^ “BBCVietnamese.com”. Truy cập 29 tháng 12 năm 2014. 
  55. ^ “BBCVietnamese.com”. Truy cập 29 tháng 12 năm 2014. 
  56. ^ Những vụ “buôn lậu” tai tiếng của phi công, tiếp viên Vietnam Airlines, Dân trí, 18/04/2015
  57. ^ “Nữ tiếp viên Vietnam Airlines bị bắt ở Nhật - VnExpress”. VnExpress - Tin nhanh Việt Nam. Truy cập 26 tháng 11 năm 2014. 
  58. ^ “Tiếp viên Vietnam Airlines bị bắt tại Nhật - Chính trị - Xã hội - Tuổi Trẻ Online”. Tuổi Trẻ Online. 26 tháng 3 năm 2014. Truy cập 26 tháng 11 năm 2014. 
  59. ^ “Nhật ra trát bắt tiếp viên Vietnam Airlines”. BBC Vietnamese. Truy cập 26 tháng 11 năm 2014. 
  60. ^ “Tiếp viên Vietnam Airlines bị nghi tiêu thụ đồ ăn cắp tại Nhật”. Thanh Niên Online. Truy cập 26 tháng 11 năm 2014. 
  61. ^ Tìm kẽ hở vụ phi công giấu vàng, chuyển sang Hàn Quốc, Dân trí, 17/04/2015
  62. ^ “BBCVietnamese.com”. Truy cập 29 tháng 12 năm 2014. 
  63. ^ “Tin nhanh VnExpress”. VnExpress - Tin nhanh Việt Nam. Truy cập 29 tháng 12 năm 2014. 
  64. ^ “Vietnam Airlines quyết theo đến cùng vụ kiện tại Ý”. Vietnamnet. 18 tháng 3 năm 2009. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 3 năm 2009. [liên kết hỏng]
  65. ^ Xem Vietnam Airlines bị kiện tại đây[liên kết hỏng]
  66. ^ Thua kiện, Vietnam Airlines mất 5,2 triệu euro[liên kết hỏng]
  67. ^ Vietnam Airlines thua kiện hơn 5.2 triệu Euro, sntb, 24/10/2014
  68. ^ [1][liên kết hỏng]
  69. ^ “Máy bay Vietnam Airlines gặp sự cố tại Nhật - VnExpress”. VnExpress - Tin nhanh Việt Nam. Truy cập 29 tháng 12 năm 2014. 
  70. ^ “Phi công Vietnam Airlines liên tục gặp 'sự cố' - VnExpress Kinh doanh”. VnExpress - Tin nhanh Việt Nam. Truy cập 29 tháng 12 năm 2014. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]