Phong tỏa do COVID-19

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm

Do đại dịch COVID-19, một số biện pháp can thiệp phi dược phẩm thường được gọi là phong tỏa (bao gồm lệnh lưu trú tại nhà, lệnh giới nghiêm, phong tỏa dịch bệnh, vệ sinh an toàn và các biện pháp hạn chế xã hội tương tự) đã được thực hiện ở nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Những hạn chế này được thiết lập để giảm sự lây lan của SARS-CoV-2, vi rút gây ra COVID-19.[1] Đến tháng 4 năm 2020, khoảng một nửa dân số thế giới đang bị phong tỏa dưới một số hình thức, với hơn 3,9 tỷ người tại hơn 90 quốc gia hoặc vùng lãnh thổ đã được chính phủ yêu cầu hoặc ra lệnh ở nhà.[2] Mặc dù các biện pháp kiểm soát dịch bệnh tương tự đã được sử dụng trong hàng trăm năm, nhưng quy mô phong tỏa vào những năm 2020 được cho là chưa từng có.[3]

Nghiên cứu nói chung và nghiên cứu các trường hợp điển hình nói riêng đã chỉ ra rằng phong tỏa có hiệu quả trong việc giảm sự lây lan của COVID-19, do đó làm phẳng đường cong số ca nhiễm.[4] Khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới về giới nghiêm và đóng cửa là các biện pháp ngắn hạn để tổ chức lại, tập hợp lại, cân bằng lại nguồn lực và bảo vệ các nhân viên y tế đang kiệt sức. Để đạt được sự cân bằng giữa những hạn chế và cuộc sống bình thường, WHO khuyến nghị cách ứng phó với đại dịch bao gồm vệ sinh cá nhân nghiêm ngặt, theo dõi tiếp xúc hiệu quả và cách ly khi bị bệnh.[5]

Các quốc gia và vùng lãnh thổ trên khắp thế giới đã thực thi việc phong tỏa với mức độ nghiêm ngặt khác nhau. Một số bao gồm kiểm soát toàn bộ việc đi lại trong khi những quốc gia khác đã thực thi các hạn chế dựa trên thời gian. Trong nhiều trường hợp, chỉ những doanh nghiệp thiết yếu mới được phép mở cửa. Các trường học, đại học và cao đẳng đã đóng cửa trên toàn quốc hoặc địa phương ở 63 quốc gia, ảnh hưởng đến khoảng 47 phần trăm dân số sinh viên trên thế giới.[6][7]

Bắt đầu bằng việc phong tỏa đầu tiên ở tỉnh Hồ Bắc của Trung Quốc vào tháng 1 năm 2020 và trên toàn quốc ở Ý vào tháng 3, việc phong tỏa tiếp tục được thực hiện ở nhiều quốc gia trong suốt năm 2020 và 2021. Vào ngày 24 tháng 3 năm 2020, toàn bộ 1,3 tỷ dân Ấn Độ đã được lệnh phải ở nhà trong thời gian phong tỏa, khiến nước này trở thành nơi phong tỏa chống dịch lớn nhất.[8] Các hạn chế đi lại do đại dịch đã có những tác động xã hội và kinh tế, và đã vấp phải các cuộc biểu tình phản đối ở một số vùng lãnh thổ.

Hiệu quả[sửa | sửa mã nguồn]

Một số nhà nghiên cứu, từ mô hình và các ví dụ được chứng minh, đã kết luận rằng phong tỏa có hiệu quả trong việc giảm sự lây lan và tử vong do COVID-19 gây ra.[4][9][10][11][12][13] Các biện pháp phong tỏa được cho là hiệu quả nhất trong việc ngăn chặn hoặc ngăn chặn sự lây truyền COVID-19 trong cộng đồng, tiết kiệm chi phí chăm sóc sức khỏe và tử vong khi được triển khai sớm hơn, với mức độ nghiêm ngặt hơn và khi không được dỡ bỏ quá sớm.[14][15][16][17][18]

Một nghiên cứu điều tra sự lây lan dựa trên các nghiên cứu về các triệu chứng phổ biến nhất như mất vị giác và khứu giác ở Pháp, Ý và Anh cho thấy sự giảm rõ rệt các triệu chứng mới chỉ vài ngày sau khi bắt đầu phong tỏa ở các nước (Ý và Pháp) với các lệnh phong tỏa mạnh nhất.[19] Mô hình hóa về đại dịch của Hoa Kỳ cho thấy "đại dịch sẽ gần như bị dập tắt hoàn toàn khỏi việc bùng phát đáng kể nếu các biện pháp phong tỏa được thực hiện hai tuần trước đó" và rằng làn sóng thứ hai sẽ ít nghiêm trọng hơn nếu việc phong tỏa kéo dài thêm hai tuần nữa.[14]

Việc khóa chặt nghiêm ngặt ở Hồ Bắc vào đầu năm 2020 đã chứng tỏ hiệu quả trong việc kiểm soát sự bùng phát COVID-19 ở Trung Quốc.[12][20] Số trường hợp mắc và tử vong tương đối cao ở Thụy Điển, quốc gia đã giữ cho phần lớn xã hội nước này mở trong đại dịch, khi so sánh với các nước láng giềng có nhân khẩu học tương đương như Na Uy, Đan MạchPhần Lan đã thực thi các lệnh phong tỏa, được cho là ít nhất một phần là do sự khác biệt này trong chính sách.[21][22][23][24][25] Tương tự, mô hình hóa dựa trên dữ liệu của Úc kết luận rằng việc đạt được mức độ lây truyền trong cộng đồng bằng không thông qua việc phong tỏa chặt chẽ sẽ làm giảm chi phí chăm sóc sức khỏe và kinh tế so với các biện pháp ít nghiêm ngặt hơn cho phép tiếp tục lây truyền, đồng thời cảnh báo rằng việc nới lỏng sớm các hạn chế sẽ tạo ra chi phí lớn hơn.[16][26] Phương pháp tiếp cận "không lây truyền trong cộng đồng" này đã được áp dụng ở Úc, và một đợt phong tỏa nghiêm ngặt kéo dài 4 tháng ở bang Victoria trong thời gian bùng phát dịch ở Melbourne, kết hợp với các biện pháp khác, đã ngăn chặn một đợt bùng phát rộng hơn ở nước này.[27] Các biện pháp phong tỏa thành công của Việt NamNew Zealand bao gồm các biện pháp phong tỏa có mục tiêu.[28][29]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Coronavirus: 7 dead, 229 infected in Italy as Europe braces for COVID-19”. NBC News. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 5 năm 2020. Truy cập ngày 29 tháng 2 năm 2020.
  2. ^ Sandford, Alasdair (2 tháng 4 năm 2020). “Coronavirus: Half of humanity on lockdown in 90 countries”. euronews (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 5 năm 2020. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2021.
  3. ^ Levenson, Michael (ngày 2 tháng 1 năm 2020). “Scale of China's Wuhan Shutdown Is Believed to Be Without Precedent”. The New York Times. ISSN 0362-4331. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 5 năm 2020. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2020.
  4. ^ a b Perra, Nicola (ngày 13 tháng 2 năm 2021). “Non-pharmaceutical interventions during the COVID-19 pandemic: A review”. Physics Reports. 913: 1–52. arXiv:2012.15230. Bibcode:2021PhR...913....1P. doi:10.1016/j.physrep.2021.02.001. ISSN 0370-1573. PMC 7881715. PMID 33612922.
  5. ^ Doyle, Michael (ngày 11 tháng 10 năm 2020). “WHO doctor says lockdowns should not be main coronavirus defence”. ABC. Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 10 năm 2020. Truy cập ngày 25 tháng 10 năm 2020.
  6. ^ “COVID-19 Educational Disruption and Response”. UNESCO. ngày 4 tháng 3 năm 2020. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 3 năm 2020. Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2020.
  7. ^ Aristovnik A, Keržič D, Ravšelj D, Tomaževič N, Umek L (tháng 10 năm 2020). “Impacts of the COVID-19 Pandemic on Life of Higher Education Students: A Global Perspective”. Sustainability. 12 (20): 8438. doi:10.3390/su12208438.
  8. ^ Gettleman, Jeffrey; Schultz, Kai (ngày 24 tháng 3 năm 2020). “Modi Orders 3-Week Total Lockdown for All 1.3 Billion Indians”. The New York Times. ISSN 0362-4331.
  9. ^ Brauner, Jan M.; Mindermann, Sören; Sharma, Mrinank; Johnston, David; Salvatier, John; Gavenčiak, Tomáš; Stephenson, Anna B.; Leech, Gavin; Altman, George (ngày 15 tháng 12 năm 2020). “Inferring the effectiveness of government interventions against CO ID-19”. Science. 371 (6531): eabd9338. doi:10.1126/science.abd9338. ISSN 0036-8075. PMC 7877495. PMID 33323424.
  10. ^ Flaxman, S. (ngày 8 tháng 6 năm 2020). “Estimating the effects of non-pharmaceutical interventions on COVID-19 in Europe” (PDF). Nature. 584 (7820): 257–261. Bibcode:2020Natur.584..257F. doi:10.1038/s41586-020-2405-7. PMID 32512579. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 23 tháng 7 năm 2020. Đã bỏ qua tham số không rõ |displayauthors= (gợi ý |display-authors=) (trợ giúp)
  11. ^ Solomon Hsiang, Daniel Allen, Sébastien Annan-Phan, Kendon Bell, Ian Bolliger, Trinetta Chong, Hannah Druckenmiller, Luna Yue Huang, Andrew Hultgren, Emma Krasovich, Peiley Lau, Jaecheol Lee, Esther Rolf, Jeanette Tseng & Tiffany Wu (ngày 8 tháng 6 năm 2020). “The effect of large-scale anti-contagion policies on the COVID-19 pandemic”. Nature. 584 (7820): 262–267. Bibcode:2020Natur.584..262H. doi:10.1038/s41586-020-2404-8. PMID 32512578. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 7 năm 2020. |hdl-access= cần |hdl= (trợ giúp)Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
  12. ^ a b Lau, Hien; Khosrawipour, Veria; Kocbach, Piotr; Mikolajczyk, Agata; Schubert, Justyna; Bania, Jacek; Khosrawipour, Tanja (ngày 18 tháng 5 năm 2020). “The positive impact of lockdown in Wuhan on containing the COVID-19 outbreak in China”. Journal of Travel Medicine. 27 (3). doi:10.1093/jtm/taaa037. PMC 7184469. PMID 32181488.
  13. ^ Adam, David (ngày 2 tháng 4 năm 2020). “Special report: The simulations driving the world's response to COVID-19”. Nature. 580 (7803): 316–318. Bibcode:2020Natur.580..316A. doi:10.1038/d41586-020-01003-6. PMID 32242115.
  14. ^ a b Ngonghala, Calistus N.; Iboi, Enahoro A.; Gumel, Abba B. (ngày 1 tháng 11 năm 2020). “Could masks curtail the post-lockdown resurgence of COVID-19 in the US?”. Mathematical Biosciences. 329: 108452. doi:10.1016/j.mbs.2020.108452. ISSN 0025-5564. PMC 7431430. PMID 32818515.
  15. ^ Vinceti, Marco; Filippini, Tommaso; Rothman, Kenneth J.; Ferrari, Fabrizio; Goffi, Alessia; Maffeis, Giuseppe; Orsini, Nicola (ngày 1 tháng 8 năm 2020). “Lockdown timing and efficacy in controlling COVID-19 using mobile phone tracking”. EClinicalMedicine. 25: 100457. doi:10.1016/j.eclinm.2020.100457. ISSN 2589-5370. PMC 7355328. PMID 32838234.
  16. ^ a b Grafton, Quentin; Kompas, Tom; Parslow, John; Glass, Kathryn; Banks, Emily; Lokuge, Kamalini (ngày 2 tháng 9 năm 2020). “Health and economic effects of COVID-19 control in Australia: Modelling and quantifying the payoffs of hard versus soft lockdown”: 2020.08.31.20185587. doi:10.1101/2020.08.31.20185587. Chú thích journal cần |journal= (trợ giúp)
  17. ^ Blakely, Tony; Thompson, Jason; Carvalho, Natalie; Bablani, Laxman; Wilson, Nick; Stevenson, Mark (ngày 28 tháng 9 năm 2020). “The probability of the 6‐week lockdown in Victoria (commencing ngày 9 tháng 7 năm 2020) achieving elimination of community transmission of SARS‐CoV‐2”. The Medical Journal of Australia. 213 (8): 349–351.e1. doi:10.5694/mja2.50786. PMID 32981108.
  18. ^ Davies, Nicholas G.; Barnard, Rosanna C.; Jarvis, Christopher I.; Russell, Timothy W.; Semple, Malcolm G.; Jit, Mark; Edmunds, W. John (ngày 23 tháng 12 năm 2020). “Association of tiered restrictions and a second lockdown with COVID-19 deaths and hospital admissions in England: a modelling study”. The Lancet Infectious Diseases. 21 (4): 482–492. doi:10.1016/S1473-3099(20)30984-1. ISSN 1473-3099. PMC 7758181. PMID 33357518.
  19. ^ Pierron, Denis; Pereda-Loth, Veronica; Mantel, Marylou; Moranges, Maëlle; Bignon, Emmanuelle; Alva, Omar; Kabous, Julie; Heiske, Margit; Pacalon, Jody (ngày 14 tháng 10 năm 2020). “Smell and taste changes are early indicators of the COVID-19 pandemic and political decision effectiveness”. Nature Communications. 11 (1): 5152. Bibcode:2020NatCo..11.5152P. doi:10.1038/s41467-020-18963-y. ISSN 2041-1723. PMC 7560893. PMID 33056983.
  20. ^ Lai, Shengjie; Ruktanonchai, Nick W.; Zhou, Liangcai; Prosper, Olivia; Luo, Wei; Floyd, Jessica R.; Wesolowski, Amy; Santillana, Mauricio; Zhang, Chi (tháng 9 năm 2020). “Effect of non-pharmaceutical interventions to contain COVID-19 in China”. Nature. 585 (7825): 410–413. Bibcode:2020Natur.585..410L. doi:10.1038/s41586-020-2293-x. ISSN 1476-4687. PMC 7116778. PMID 32365354.
  21. ^ Conyon, Martin J.; He, Lerong; Thomsen, Steen (ngày 1 tháng 6 năm 2020). “Lockdowns and COVID-19 Deaths in Scandinavia”. Rochester, NY. SSRN 3616969. Chú thích journal cần |journal= (trợ giúp)
  22. ^ Yarmol-Matusiak, Erica A.; Cipriano, Lauren E.; Stranges, Saverio (tháng 2 năm 2021). “A comparison of COVID-19 epidemiological indicators in Sweden, Norway, Denmark, and Finland”. Scandinavian Journal of Public Health. 49 (1): 69–78. doi:10.1177/1403494820980264. ISSN 1651-1905. PMC 7797349. PMID 33413051.
  23. ^ Economics, NHH-Norwegian School of; Folkestad, Sigrid (19 tháng 6 năm 2020). “Comparing Norway and Sweden: Norwegian coronavirus measures reduced hospitalizations drastically”. partner.sciencenorway.no (bằng tiếng Na Uy). Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2021.
  24. ^ “What have Norway, Finland and Denmark got right on Covid-19?”. www.newstatesman.com. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2021.
  25. ^ Juranek, Steffen; Zoutman, Floris (ngày 27 tháng 4 năm 2020). “The Effect of Social Distancing Measures on Intensive Care Occupancy: Evidence on COVID-19 in Scandinavia”. Rochester, NY. SSRN 3588314. Chú thích journal cần |journal= (trợ giúp)
  26. ^ Blakely, Tony; Thompson, Jason; Carvalho, Natalie; Bablani, Laxman; Wilson, Nick; Stevenson, Mark (ngày 28 tháng 9 năm 2020). “The probability of the 6‐week lockdown in Victoria (commencing ngày 9 tháng 7 năm 2020) achieving elimination of community transmission of SARS‐CoV‐2”. The Medical Journal of Australia. 213 (8): 349–351.e1. doi:10.5694/mja2.50786. PMID 32981108.
  27. ^ Smith, Paul (ngày 23 tháng 12 năm 2020). “Hard lockdown and a "health dictatorship": Australia's lucky escape from covid-19”. BMJ. 371: m4910. doi:10.1136/bmj.m4910. ISSN 1756-1833. PMID 33361106.
  28. ^ “Emerging COVID-19 success story: Vietnam's commitment to containment”. Our World in Data. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2020.
  29. ^ Chú thích trống (trợ giúp)