Suy thoái COVID-19

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm

Suy thoái COVID-19 là một cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu đang diễn ra do hậu quả trực tiếp của đại dịch COVID-19. Cho đến nay, suy thoái kinh tế này là cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu tồi tệ nhất xảy ra sau cuộc Đại suy thoái thập niên 1930. Cuộc suy thoái này kéo dài hai tháng ở Hoa Kỳ, kết thúc vào tháng 4 năm 2020.

Sau suy thoái kinh tế toàn cầu trong năm 2019 khiến thị trường chứng khoán và hoạt động tiêu dùng đình trệ, việc phong tỏa do COVID-19 và các biện pháp phòng ngừa khác được thực hiện trong đại dịch COVID-19 đã đẩy nền kinh tế toàn cầu vào khủng hoảng.[1][2][3] Trong vòng bảy tháng, mọi nền kinh tế tiên tiến đều rơi vào suy thoái, trong khi tất cả các nền kinh tế mới nổi đều suy thoái.[4][5] Mô hình của Ngân hàng Thế giới cho thấy rằng ở một số khu vực, sự phục hồi hoàn toàn sẽ không đạt được cho đến năm 2025 hoặc xa hơn.[6][7][8][9]

Suy thoái kinh tế này đã chứng kiến tỷ lệ thất nghiệp tăng cao nhanh chóng một cách bất thường ở nhiều quốc gia. Đến tháng 10 năm 2020, hơn 10 triệu trường hợp thất nghiệp đã được ghi danh ở Hoa Kỳ,[10] làm tràn ngập các hệ thống và quy trình bảo hiểm thất nghiệp do nhà nước tài trợ.[11][12] Liên hợp quốc (LHQ) dự đoán vào tháng 4 năm 2020 rằng tỷ lệ thất nghiệp toàn cầu sẽ xóa sổ 6,7% số giờ làm việc trên toàn cầu trong quý 2 năm 2020 — tương đương với 195 triệu lao động toàn thời gian.[13] Ở một số quốc gia, tỷ lệ thất nghiệp dự kiến ở mức khoảng 10%, với các quốc gia bị ảnh hưởng nghiêm trọng hơn từ đại dịch COVID-19 có tỷ lệ thất nghiệp cao hơn nữa.[14][15][16] Các nước đang phát triển cũng bị ảnh hưởng bởi lượng kiều hối sụt giảm,[17] làm trầm trọng thêm nạn đói liên quan đến đại dịch COVID-19.[18]

Cuộc khủng hoảng bắt đầu trùng hợp với sự sụp đổ của thị trường chứng khoán năm 2020, chứng kiến các chỉ số chính giảm từ 20 đến 30% vào cuối tháng 2 và tháng 3 năm đó. Quá trình phục hồi của thị trường bắt đầu vào đầu tháng 4 năm 2020,[19][20][21][22][23][24] và nhiều chỉ số thị trường đã phục hồi hoặc thậm chí thiết lập kỷ lục mới vào cuối năm 2020.[25][26][27]

Suy thoái kinh tế và cuộc chiến giá dầu giữa Nga - Ả Rập Xê Út năm 2020 đã dẫn đến sự sụt giảm giá dầu; sự sụp đổ của ngành du lịch, ngành khách sạnngành công nghiệp năng lượng; và sự suy thoái trong hoạt động tiêu dùng khi so sánh với thập kỷ trước.[28][29][30]

Bối cảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Bong bóng nợ của các công ty[sửa | sửa mã nguồn]

Kể từ cuộc khủng hoảng tài chính 2007-2008, nợ doanh nghiệp đã gia tăng lớn, tăng từ 84% tổng sản phẩm thế giới năm 2009 lên 92% vào năm 2019, tương đương khoảng 72 nghìn tỷ đô la Mỹ.[31][32] Tại tám nền kinh tế lớn nhất thế giới - Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Vương quốc Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Ý và Đức - tổng nợ công ty vào khoảng 51 đô la nghìn tỷ vào năm 2019, so với 34 đô la nghìn tỷ vào năm 2009.[33] Nếu tình hình kinh tế xấu đi, các công ty có mức nợ cao có nguy cơ không thể trả lãi cho người cho vay hoặc tái cấp vốn, buộc họ phải tái cơ cấu.[34] Viện Tài chính Quốc tế dự báo vào năm 2019 rằng, trong một cuộc suy thoái kinh tế nghiêm trọng bằng một nửa cuộc khủng hoảng năm 2008, $ 19 khoản nợ nghìn tỷ sẽ do các công ty phi tài chính nợ nếu không có thu nhập để trả lãi cho khoản nợ mà họ đã phát hành.[33] Viện McKinsey Global đã cảnh báo vào năm 2018 rằng rủi ro lớn nhất sẽ là đối với các thị trường mới nổi như Trung Quốc, Ấn Độ và Brazil, nơi 25–30% trái phiếu đã được phát hành bởi các công ty có rủi ro cao.[35]

Suy thoái kinh tế toàn cầu năm 2019[sửa | sửa mã nguồn]

Trong năm 2019, IMF đã báo cáo rằng nền kinh tế thế giới đang trải qua một "sự suy giảm đồng bộ", bước vào tốc độ chậm nhất kể từ Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.[36] Các 'vết nứt' đã xuất hiện trên thị trường tiêu dùng khi các thị trường toàn cầu bắt đầu chịu ảnh hưởng của hoạt động sản xuất 'xuống cấp nghiêm trọng'.[37] Tăng trưởng toàn cầu được cho là đã đạt đỉnh vào năm 2017, khi tổng sản lượng công nghiệp của thế giới bắt đầu giảm liên tục vào đầu năm 2018.[38] IMF đổ lỗi cho 'căng thẳng thương mại và địa chính trị gia tăng' là nguyên nhân chính dẫn đến sự chậm lại, cho rằng Brexitchiến tranh thương mại Trung Quốc - Hoa Kỳ là những lý do chính dẫn đến sự chậm lại trong năm 2019, trong khi các nhà kinh tế khác đổ lỗi cho các vấn đề thanh khoản.[36][39]

Vào tháng 4 năm 2019, đường cong lợi suất của Hoa Kỳ đảo ngược, làm dấy lên lo ngại về một cuộc suy thoái năm 2020 trên toàn thế giới.[40] Đường cong lợi suất đảo ngược và những lo ngại về chiến tranh thương mại giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ đã dẫn đến việc bán tháo trên thị trường chứng khoán toàn cầu trong tháng 3 năm 2019, khiến nhiều người lo ngại rằng một cuộc suy thoái sắp xảy ra.[41] Mức nợ gia tăng ở Liên minh châu Âu và Hoa Kỳ luôn là mối quan tâm của các nhà kinh tế. Tuy nhiên, vào năm 2019, mối lo ngại đó tăng cao trong thời kỳ suy thoái kinh tế và các nhà kinh tế bắt đầu cảnh báo về một 'quả bom nợ' xảy ra trong cuộc khủng hoảng kinh tế tiếp theo. Nợ năm 2019 cao hơn 50% so với thời kỳ cao điểm của Cuộc khủng hoảng tài chính lớn.[42] Các nhà kinh tế đã lập luận rằng khoản nợ gia tăng này là nguyên nhân dẫn đến tình trạng vỡ nợ ở các nền kinh tế và doanh nghiệp trên toàn thế giới trong thời kỳ suy thoái.[43][44] Các dấu hiệu rắc rối đầu tiên dẫn đến sự sụp đổ xảy ra vào tháng 9 năm 2019, khi Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ bắt đầu can thiệp vào vai trò nhà đầu tư để cung cấp tiền trên thị trường repo; tỷ lệ repo qua đêm tăng vọt trên 6% chưa từng có trong thời gian đó, điều này sẽ đóng một yếu tố quan trọng trong việc kích hoạt các sự kiện dẫn đến đổ vỡ.[45]

Chiến tranh thương mại Trung Quốc - Hoa Kỳ[sửa | sửa mã nguồn]

Chiến tranh thương mại Trung Quốc - Hoa Kỳ xảy ra từ năm 2018 đến đầu năm 2020 và gây ra thiệt hại đáng kể cho các nền kinh tế toàn cầu.[46] Năm 2018, Tổng thống Mỹ Donald Trump bắt đầu đặt ra các mức thuế quan và các rào cản thương mại khác đối với Trung Quốc với mục tiêu buộc nước này phải thực hiện các thay đổi đối với những gì mà Mỹ mô tả là "các hành vi thương mại không công bằng".[47] Trong số các hoạt động thương mại đó và ảnh hưởng của chúng là thâm hụt thương mại và hành vi trộm cắp tài sản trí tuệ ngày càng tăng, buộc các công ty Mỹ phải chuyển giao công nghệ của Mỹ cho Trung Quốc.[48]

Tại Hoa Kỳ, chiến tranh thương mại gây ra cuộc chiến của các nông dân và nhà sản xuất và đẩy giá cả cao hơn cho người tiêu dùng, dẫn đến việc ngành sản xuất Hoa Kỳ bước vào một "cuộc suy thoái nhẹ" trong năm 2019.[49] Ở các quốc gia khác, nó cũng đã gây ra thiệt hại về kinh tế, bao gồm các cuộc biểu tình bạo lực ở Chile và Ecuador do giá năng lượng và giao thông tăng cao, mặc dù một số quốc gia đã được hưởng lợi từ việc tăng cường sản xuất để lấp đầy khoảng trống. Nó cũng đã dẫn đến sự bất ổn của thị trường chứng khoán. Chính phủ của một số quốc gia, bao gồm cả Trung Quốc và Hoa Kỳ, đã thực hiện các bước để giải quyết một số thiệt hại do mối quan hệ Trung Quốc - Hoa Kỳ xấu đi và thuế quan hai nước ăn miếng trả miếng.[50][51][52][53] Trong thời kỳ suy thoái, sự suy giảm của chủ nghĩa tiêu dùng và sản xuất do chiến tranh thương mại được cho là đã làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng kinh tế này.[54][55]

Brexit[sửa | sửa mã nguồn]

Ở châu Âu, các nền kinh tế bị cản trở do sự không chắc chắn xung quanh việc Vương quốc Anh rút khỏi Liên minh châu Âu, hay còn được gọi là Brexit. Tăng trưởng của Anh và EU bị đình trệ trong suốt năm 2019 dẫn đến Brexit, chủ yếu do sự không chắc chắn ở Anh gây ra bởi các nhân vật chính trị và các phong trào nhằm phản đối, đảo ngược hoặc cản trở cuộc Trưng cầu dân ý Brexit năm 2016, dẫn đến sự chậm trễ và kéo dài.[56] Vương quốc Anh đã trải qua 'cuộc gần như suy thoái' vào năm 2019, khiến nền kinh tế Anh suy yếu khi bước vào năm 2020. Nhiều doanh nghiệp đã rời Vương quốc Anh để chuyển đến EU, điều này dẫn đến tổn thất thương mại và suy thoái kinh tế cho cả các thành viên EU và Vương quốc Anh.[56][57][58][59]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ McFall-Johnsen, Juliana Kaplan, Lauren Frias, Morgan (ngày 14 tháng 3 năm 2020). “A third of the global population is on coronavirus lockdown – here's our constantly updated list of countries and restrictions”. Business Insider Australia. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  2. ^ Elliott, Larry (ngày 8 tháng 10 năm 2019). “Nations must unite to halt global economic slowdown, says new IMF head”. The Guardian. ISSN 0261-3077. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  3. ^ Cox, Jeff (ngày 21 tháng 11 năm 2019). “The worst of the global economic slowdown may be in the past, Goldman says”. CNBC. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  4. ^ Zumbrun, Josh (ngày 10 tháng 5 năm 2020). “Coronavirus Slump Is Worst Since Great Depression. Will It Be as Painful?”. The Wall Street Journal (bằng tiếng Anh). ISSN 0099-9660. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2021.
  5. ^ “World Economic Outlook, April 2020: The Great Lockdown”. IMF. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  6. ^ “The Great Recession Was Bad. The 'Great Lockdown' Is Worse”. Bloomberg Quint. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  7. ^ “IMF Says 'Great Lockdown' Worst Recession Since Depression, Far Worse Than Last Crisis”. nysscpa.org. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  8. ^ Winck, Ben (ngày 14 tháng 4 năm 2020). “IMF economic outlook: 'Great Lockdown' will be worst recession in century”. Business Insider. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2020.
  9. ^ Larry Elliott Economics editor (ngày 14 tháng 4 năm 2020). 'Great Lockdown' to rival Great Depression with 3% hit to global economy, says IMF | Business”. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2020.
  10. ^ “Unemployment cases jump in the United States”. ngày 15 tháng 10 năm 2020.
  11. ^ Aratani, Lauren (ngày 15 tháng 4 năm 2020). 'Designed for us to fail': Floridians upset as unemployment system melts down”. The Guardian. ISSN 0261-3077. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  12. ^ “The coronavirus has destroyed the job market. See which states have been hit the hardest”. NBC News. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  13. ^ “ILO: COVID-19 causes devastating losses in working hours and employment”. ngày 7 tháng 4 năm 2020. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2020.
  14. ^ Partington, Richard (ngày 14 tháng 4 năm 2020). “UK economy could shrink by 35% with 2m job losses, warns OBR”. The Guardian. ISSN 0261-3077. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  15. ^ Sullivan, Kath (ngày 13 tháng 4 năm 2020). “Unemployment forecast to soar to highest rate in almost 30 years”. ABC News. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  16. ^ Amaro, Silvia (ngày 15 tháng 4 năm 2020). “Spain's jobless rate is set to surge much more than in countries like Italy”. CNBC. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  17. ^ “Covid stops many migrants sending money home”. The Economist. ISSN 0013-0613. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2020.
  18. ^ Picheta, Rob. “Coronavirus pandemic will cause global famines of 'biblical proportions,' UN warns”. CNN. Truy cập ngày 13 tháng 7 năm 2020.
  19. ^ Islam, Faisal (ngày 20 tháng 3 năm 2020). “Coronavirus recession not yet a depression”. BBC News. Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2020.
  20. ^ Hawkins, John. “How will the coronavirus recession compare with the worst in Australia's history?”. The Conversation. Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2020.
  21. ^ Stewart, Emily (ngày 21 tháng 3 năm 2020). “The coronavirus recession is already here”. Vox. Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2020.
  22. ^ Williams, Sean (ngày 10 tháng 3 năm 2020). “Stock Market Crash 2020: Everything You Need to Know”. The Motley Fool. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  23. ^ DeCambre, Mark. “Wild stock-market swings are 'emotionally and intellectually wearing' on Wall Street”. MarketWatch. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  24. ^ Samuelson, Robert J. “Opinion | What the Crash of 2020 means”. The Washington Post. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  25. ^ “World Economic Outlook Update, June 2020: A Crisis Like No Other, An Uncertain Recovery”. IMF (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 11 tháng 9 năm 2020.
  26. ^ “The Great Lockdown: Worst Economic Downturn Since the Great Depression”. IMF Blog. Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2020.
  27. ^ “COVID-19 to Plunge Global Economy into Worst Recession since World War II” (bằng tiếng Anh). World Bank. Truy cập ngày 11 tháng 9 năm 2020.
  28. ^ Yergin, Daniel (ngày 7 tháng 4 năm 2020). “The Oil Collapse”. Foreign Affairs: An American Quarterly Review. ISSN 0015-7120. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  29. ^ Dan, Avi. “Consumer Attitudes And Behavior Will Change in the Recession, And Persist When It Ends”. Forbes. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  30. ^ “The $1.5 Trillion Global Tourism Industry Faces $450 Billion Collapse in Revenues, Based on Optimistic Assumptions”. Wolf Street. ngày 30 tháng 3 năm 2020. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  31. ^ “Corporate bonds and loans are at the centre of a new financial scare”. The Economist. ngày 12 tháng 3 năm 2020. Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2020.
  32. ^ “April 2020 Global Debt Monitor: COVID-19 Lights a Fuse”. Institute of International Finance. ngày 7 tháng 4 năm 2020. Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2020.
  33. ^ a b “Transcript of October 2019 Global Financial Stability Report Press Briefing”. International Monetary Fund (bằng tiếng Anh). ngày 16 tháng 10 năm 2019. Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2020.
  34. ^ Alster, Norm (ngày 16 tháng 4 năm 2020). “Companies With High Debt Are Paying a Price”. The New York Times. Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2020.
  35. ^ Lund, Susan (ngày 21 tháng 6 năm 2018). “Are we in a corporate debt bubble?”. McKinsey Global Institute. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2020.
  36. ^ a b “The World Economy: Synchronized Slowdown, Precarious Outlook”. IMF Blog. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  37. ^ Gurdus, Lizzy (ngày 10 tháng 10 năm 2019). 'Yellow flag on recession risk': Top forecaster warns of cracks in consumer spending”. CNBC. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  38. ^ Achuthan, Lakshman; Banerji, Anirvan. “Opinion: Here's what is really causing the global economic slowdown”. CNN. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  39. ^ Barone, Robert. “A Strange New World: Economic Slowdown, Liquidity Issues”. Forbes. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  40. ^ Chappelow, Jim. “Inverted Yield Curve Definition”. Investopedia. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  41. ^ DeCambre, Mark. “Dow, S&P 500 set for worst May tumble in nearly 50 years amid U.S.-China trade clash”. MarketWatch. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  42. ^ Robertson, Andrew (ngày 12 tháng 9 năm 2019). 'How'd you go broke? Slow and then very fast': Economists warn on debt”. ABC News. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  43. ^ “Household debt up 7.4% in 2019 amid economic woes”. Bangkok Post. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  44. ^ Lee, Yen Nee (ngày 15 tháng 4 năm 2020). “Coronavirus could cause more countries to default on their debt, economist says”. CNBC. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  45. ^ “Statement Regarding Monetary Policy Implementation”. Federal Reserve. ngày 11 tháng 10 năm 2019.
  46. ^ Casselman, Ben; Chokshi, Niraj; Tankersley, Jim (ngày 22 tháng 1 năm 2020). “The Trade War, Paused for Now, Is Still Wreaking Damage”. The New York Times. ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  47. ^ Swanson, Ana (ngày 5 tháng 7 năm 2018). “Trump's Trade War With China Is Officially Underway”. The New York Times. ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  48. ^ “Findings of the Investigation into China's Acts, Policies, and Practices Related to Technology Transfer, Intellectual Property, and Innovation Under Section 301 of the Trade Act of 1974” (PDF). Office of the U.S. Trade Representative. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  49. ^ Long, Heather; Van Dam, Andrew. “U.S. manufacturing was in a mild recession during 2019, a sore spot for the economy”. The Washington Post. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  50. ^ “China–US trade war: Sino-American ties being torn down brick by brick”. Al Jazeera. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2019.
  51. ^ “For the U.S. and China, it's not a trade war anymore – it's something worse”. Los Angeles Times. ngày 31 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2019.
  52. ^ “NDR 2019: Singapore will be 'principled' in approach to China–US trade dispute; ready to help workers”. CNA. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2019.
  53. ^ Rappeport, Alan; Bradsher, Keith (ngày 23 tháng 8 năm 2019). “Trump Says He Will Raise Existing Tariffs on Chinese Goods to 30%”. The New York Times. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2019.
  54. ^ “IMF – The "Great Lockdown" Is Set To Triggers The World's Worst Recession Since The 1929 Great Depression”. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  55. ^ “Great lockdown as bad as Great Depression: IMF”. The News International. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  56. ^ a b “Shadow of Brexit still looms over economy: experts debate the data”. The Guardian. ngày 27 tháng 12 năm 2019. ISSN 0261-3077. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  57. ^ Partington, Richard (ngày 25 tháng 10 năm 2019). “How has Brexit vote affected the UK economy? October verdict”. The Guardian. ISSN 0261-3077. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  58. ^ Amadeo, Kimberly. “Brexit Consequences for the U.K., the EU, and the United States”. The Balance. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.
  59. ^ “The Economic Impact of Brexit”. rand.org. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2020.