Wikipedia:Danh sách chọn lọc/2022

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
2021 2022
Symbol star gold.svg
Danh sách chọn lọc
năm 2022
Tháng
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Symbol star gold.svg

Tuần 1

Cách hình dung số 6 là số hoàn hảo

Số nguyên tố Mersenne và số hoàn hảo là hai loại số tự nhiên có quan hệ chặt chẽ với nhau trong lý thuyết số. Số nguyên tố Mersenne đặt theo tên nhà toán học Marin Mersenne là các số nguyên tố có thể biểu thị dưới dạng 2p − 1 với p là số nguyên dương. Ví dụ, 3 là số nguyên tố Mersenne vì nó là số nguyên tố và có thể biểu diễn được dưới dạng 22 − 1. Bản thân các số p tương ứng với số nguyên tố Mersenne phải là số nguyên tố, nhưng ngược lại không phải mọi số nguyên tố p đều dẫn đến số nguyên tố Mersenne — ví dụ: 211 − 1 = 2047 = 23 × 89. Còn số hoàn hảo là số tự nhiên bằng tổng các ước số dương của chính nó, không bao gồm ước số là chính số đó. Theo đó, 6 là số hoàn hảo vì có các ước số (không bao gồm 6) là 1, 2, 31 + 2 + 3 = 6. [ Đọc tiếp ]

Tuần 2

Logo bản gốc tiếng Nhật

Hành trình U Linh Giới (Yu Yu Hakusho) là một bộ anime truyền hình dài tập của Nhật Bản, chuyển thể dựa trên loạt manga cùng tên của Togashi Yoshihiro. Các tập phim được đạo diễn bởi Abe Noriyuki và do Fuji Television, Yomiko Advertising và Studio Pierrot phối hợp sản xuất. Các tập phim phát hành ở Bắc Mĩ bởi Funimation. Bộ phim sử dụng 19 tập trong nguyên tác để chuyển thể thành tổng cộng 112 tập phim truyền hình. Phim xoay quanh cuộc phiêu lưu của Urameshi Yusuke, một học sinh đã trở thành Thám tử Linh giới (Spirit Detective) sau khi chết. Cậu mang trong mình sứ mệnh bảo vệ thế giới loài người trước mối đe doạ từ các thế lực siêu nhiên. Hành trình U Linh Giới phát sóng từ ngày 10 tháng 10 năm 1992 đến ngày 7 tháng 1 năm 1995 trên kênh Fuji Television ở Nhật Bản. [ Đọc tiếp ]

Tuần 3

Lê Công Vinh tại một buổi họp báo diễn ra vào tháng 3 năm 2016

Lê Công Vinh là một cựu cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Việt Nam, thi đấu cho đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam ở vị trí tiền đạo. Anh ra sân lần đầu cho tuyển Việt Nam ở trận đấu với tuyển Hàn Quốc trong khuôn khổ vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2006 khu vực châu Á, diễn ra ngày 9 tháng 6 năm 2004. Bàn thắng quốc tế đầu tiên của anh được ghi trong trận gặp tuyển Myanmar ngày 20 tháng 8 tại Cúp bóng đá quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh 2004 (còn gọi là LG Cup 2004). Công Vinh tuyên bố giải nghệ vào ngày 8 tháng 12 năm 2016. Trong sự nghiệp, anh đã thi đấu tổng cộng 83 trận quốc tế và ghi 51 bàn, trở thành cầu thủ ra sân nhiều nhất và lập công nhiều nhất cho tuyển Việt Nam từ trước đến nay. [ Đọc tiếp ]

Tuần 4

Steven Soderbergh, Đạo diễn xuất sắc nhất

Lễ trao giải Oscar lần thứ 73 do Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Mỹ (AMPAS) tổ chức nhằm vinh danh những cá nhân/tác phẩm điện ảnh xuất sắc trong năm 2000, diễn ra vào ngày 25 tháng 3 năm 2001 tại khán phòng Shrine ở Los Angeles, khai mạc lúc 5 giờ 30 phút chiều PST / 8 giờ 30 phút chiều EST. Trong buổi lễ, AMPAS chia giải Oscar thành 23 hạng mục khác nhau. Như thường lệ, kênh ABC là đơn vị truyền hình trực tiếp lễ trao giải, đồng thời do Gil Cates chịu trách nhiệm sản xuất và được chỉ đạo bởi Louis J. Horvitz. Nam diễn viên Steve Martin là người nhận vinh dự chủ trì đêm trao giải lần đầu tiên. Trước đó 3 tuần trong một buổi lễ tổ chức tại khách sạn Beverly Wilshire, Beverly Hills, California vào ngày 3 tháng 3, giải Oscar cho thành tựu kĩ thuật đã diễn ra với người chủ trì là nữ diễn viên Renée Zellweger. [ Đọc tiếp ]

Tuần 5

Nhà thờ bằng ván gỗ ở Urnes

Ủy ban Di sản thế giới là một cơ quan của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO), đây là tổ chức có tầm quan trọng đến việc bảo tồn các di sản văn hóathiên nhiên theo Công ước Di sản thế giới của UNESCO năm 1972. Vương quốc Na Uy chấp nhận Công ước Di sản thế giới vào ngày 12 tháng 5 năm 1977, từ đó các di tích của quốc gia này đủ điều kiện để được xét công nhận là Di sản thế giới. Tính đến năm 2017, Na Uy có tổng cộng 8 di sản thế giới, bao gồm 7 địa điểm văn hóa và 1 địa điểm tự nhiên. Một địa điểm khác là Vòng cung trắc đạc Struve chia sẻ với 9 quốc gia khác. Hai địa danh đầu tiên được công nhận là Nhà thờ bằng ván gỗ ở UrnesBryggen, được ghi vào danh sách tại kỳ họp thứ ba của Uỷ ban Di sản thế giới tổ chức tại CairoLuxor thuộc Ai Cập vào năm 1979. [ Đọc tiếp ]

Tuần 6

Hamburg sở hữu kỷ lục hai lần đăng quang UEFA Intertoto Cup, chia sẻ thành tích trên với Schalke 04, Stuttgart và Villarreal.

UEFA Intertoto Cup là một giải đấu bóng đá châu Âu khởi tranh vào mùa hè dành cho những câu lạc bộ không đủ điều kiện tham dự UEFA Champions League hay UEFA Cup. Giải đấu đem đến "một sự lựa chọn để giành vé góp mặt ở UEFA Cup", tuy nhiên nó không nhận được sự đồng thuận chính thức từ Liên đoàn bóng đá châu Âu (UEFA) cho đến năm 1995, và đến 2009 thì bị giải thể. Mùa bóng đầu tiên có hai nhà vô địch, do đó cả hai đội bóng này đều giành quyền dự UEFA Cup mùa 1995–96; hai câu lạc bộ kể trên là Strasbourg và Bordeaux. Từ mùa giải kế tiếp đến mùa 2005, ba câu lạc bộ đã được trao Cúp Intertoto, trong đó các đại diện của Pháp gặt hái nhiều thành công nhất. [ Đọc tiếp ]

Tuần 7

Hyakujuu Sentai Gaoranger (5 anh em siêu nhân Gaoranger) là bộ phim truyền hình thứ 25 nằm trong loạt Super Sentai - một loạt chuỗi phim thuộc thể loại Tokusatsu siêu anh hùng của Nhật Bản, do hãng phim Toei sản xuất. Cốt truyện phim lấy bối cảnh 1000 năm sau chiến thắng của các chiến binh Gao cổ xưa trước dòng giống ác quỷ Oruku, lũ quỷ đã trỗi dậy trở lại và âm mưu hủy diệt toàn bộ nhân loại một lần nữa. Chính vì vậy các Siêu thú đã lựa chọn 5 chiến binh mới (Gao Đỏ, Gao Vàng, Gao Xanh, Gao Đen và Gao Trắng), những người buộc phải từ bỏ cuộc sống hiện tại của mình để cùng nhau chiến đấu dưới tên gọi Hyakujuu Sentai Gaoranger, nhằm ngăn chặn và tiêu diệt bọn Oruku, bảo vệ nền hòa bình thế giới. Tổng cộng 51 tập phim Hyakujuu Sentai Gaoranger đã được phát sóng trên kênh TV Asahi vào 7 giờ 30 sáng Chủ Nhật hàng tuần từ ngày 18 tháng 1 năm 2001 đến 10 tháng 2 năm 2002. [ Đọc tiếp ]

Tuần 8

Album Back to Bedlam của James Blunt đã là album bán chạy nhất trong thập niên 2000 tại Anh Quốc, với 3.04 triệu bản.

Từ năm 2000 đến năm 2009, hơn 100 album tiêu thụ hơn 1 triệu bản tại Anh Quốc. Đến hết thập niên, một bảng xếp hạng được biên tập bởi Official Charts Company nhằm đưa ra các album bán chạy nhất trong khoảng thời gian 10 năm. Danh hiệu này thuộc về James Blunt với album đầu tay Back to Bedlam phát hành năm 2004. UK Albums Chart là bảng xếp hạng biên tập bởi Official Charts Company nhằm tính toán kết quả những album bán chạy nhất tại Anh Quốc. Kể từ năm 2005, bảng xếp hạng được tính dựa trên cả lượng đĩa CD lẫn album kĩ thuật số, dựa trên điều kiện nếu album đó phải được phát hành trên cả hai định dạng trên. Năm 2007, điều luật thay đổi cho bất kì album nào chỉ cần có lượng tải về đủ lớn, không phân biệt các bản sao có sẵn, là có thể được tính vào bảng xếp hạng mà không cần tính đến lượng đĩa CD bán ra là ít hay nhiều. [ Đọc tiếp ]

Tuần 9

Dusa McDuff

Giải Toán học Ruth Lyttle Satter là một trong hai mươi mốt giải thưởng được trao bởi Hội Toán học Hoa Kỳ (AMS) và được trao hai năm một lần để ghi nhận đóng góp đột phá của một phụ nữ trong việc nghiên cứu toán học trong sáu năm qua. Giải được sáng lập năm 1990 nhờ số tiền quyên góp của nhà toán học Joan Birman và đặt tên theo chị gái của bà là Ruth Lyttle Satter, một nhà khoa học sinh học và là người đề xướng những cơ hội bình đẳng trong khoa học cho người phụ nữ. Được trao lần đầu vào năm 1991, giải thưởng có ý "vinh danh lời cam kết [của Satter] sẽ nghiên cứu và khuyên khích phụ nữ nghiên cứu khoa học. Hội đồng của AMS bình chọn ra người nhận dựa trên đề xuất của một uỷ ban bình chọn. [ Đọc tiếp ]