FIFA

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Liên đoàn bóng đá thế giới
World Map FIFA.svg
Vị trí các thành viên của FIFA theo liên đoàn châu lục
Gọi tắt FIFA[1]
Khẩu hiệu For the Game. For the World.
Thành lập 21 tháng 5, 1904; 112 năm trước
Loại hình Liên đoàn hiệp hội quốc gia
Trụ sở chính Zürich, Thụy Sĩ
Tọa độ 47°22′53″B 8°34′28″Đ / 47,38139°B 8,57444°Đ / 47.38139; 8.57444Tọa độ: 47°22′53″B 8°34′28″Đ / 47,38139°B 8,57444°Đ / 47.38139; 8.57444
Khu vực phục vụ Toàn cầu
Thành viên 209 hiệp hội quốc gia
Chủ tịch Gianni Infantino
Phó chủ tịch chuyên trách Issa Hayatou
Các phó chủ tịch khác Ángel María Villar
David Chung
Salman Bin Ibrahim Al-Khalifa
David Gill
Alejandro Dominguez
Sunil Gulati [2]
Tổng thư ký Fatma Samoura [3]
Tổ chức liên quan Ủy ban Olympic quốc tế
Số nhân viên 103
Trang web www.fifa.com

Liên đoàn bóng đá thế giới (tiếng Pháp: Fédération Internationale de Football Association - FIFA /ˈffə/; tiếng Anh: International Federation of Association Football) là cơ quan quản lý môn bóng đá, futsalbóng đá bãi biển. FIFA chịu trách nhiệm tổ chức các giải quốc tế lớn của môn bóng đá, tiêu biểu là World Cup được bắt đầu từ năm 1930 và World Cup nữ từ năm 1991.

FIFA được thành lập năm 1904 với mục đích giám sát giải đấu quốc tế giữa các đội tuyển quốc gia của Bỉ, Đan Mạch, Đức, Hà Lan, Pháp, Tây Ban Nha, Thụy Điển và Thụy Sĩ. Có trụ sở tại Zürich, hiện có 209 quốc gia thành viên. Các quốc gia thành viên phải đồng thời là thành viên của một trong sáu liên đoàn châu lục của: châu Á, châu Âu, Bắc & Trung Mỹ và Caribe, châu Đại Dương, Nam Mỹ và châu Phi.

Mặc dù FIFA không có quyền kiểm soát luật bóng đá (đây là trách nhiệm của Ủy ban bóng đá quốc tế), nhưng họ chịu trách nhiệm trong cả việc tổ chức và quảng bá cho giải đấu, qua đó tạo ra doanh thu từ tài trợ. Năm 2013 FIFA thu về hơn 1,3 tỉ đôla Mỹ, lợi nhuận đạt 72 triệu, và có lượng dự trữ tiền mặt lên tới hơn 1,4 tỉ đôla Mỹ.[4]

Các báo cáo điều tra của các phóng viên đã cho thấy mối liên kết của lãnh đạo FIFA với các hoạt động tham nhũng, hối lộ và cáo buộc gian lận bầu cử trong cuộc bầu cử Chủ tịch FIFA Sepp Blatter và quyết định trao quyền tổ chức World Cup 2018 và 2022 cho Qatar và Nga. Những cáo buộc này dẫn đến cáo trạng của chín quan chức cấp cao FIFA và năm nhà điều hành doanh nghiệp được đưa ra bởi Bộ Tư pháp Hoa Kỳ về tội gian lận, lừa đảo, và rửa tiền.[5][6][7]

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Sự hình thành của FIFA[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1902, Anton Wilhelm Hirschman - tổng thư ký liên đoàn bóng đá Hà Lan đã gặp Frederick Wall-tổng thư ký liên đoàn bóng đá Anh đề nghị tổ chức một giải đấu quốc tế chính thức và thành lập một tổ chức bóng đá có quy mô quốc tế. Đề nghị này bị nhiều người trong liên đoàn bóng đá Anh khi đó từ chối

Anton Wilhelm Hirschman và nhà báo Robert Guerin của tờ Matin, Thư ký bộ phận bóng đá của Hiệp hội các môn thể thao Pháp (USFSA) tiếp tục gửi thư đến các liên đoàn bóng đá khác ở châu Âu để đề nghị họ cùng đứng ra thành lập một tổ chức bóng đá quốc tế và đã nhận được sự đồng thuận.

Năm 1904, trận giao hữu bóng đá giữa Pháp gặp Bỉ đã diễn ra và được công nhận là trận đấu quốc tế đầu tiên ngày 1 tháng 5 và đến ngày 21 tháng 5 thoả ước thành lập liên đoàn bóng đá chung chính thức được thông qua tại trụ sở của Hiệp hội các môn thể thao Pháp số nhà 229, đường Saint Honoré, Paris, gồm có 7 liên đoàn: Pháp, Bỉ, Hà Lan, Đan Mạch, Thụy Sỹ, Tây Ban NhaThụy Điển, bầu Robert Guerin làm chủ tịch đầu tiên.

Các chủ tịch FIFA[sửa | sửa mã nguồn]

Cấu trúc[sửa | sửa mã nguồn]

Bản đồ thế giới với sáu liên đoàn châu lục: chi tiết thành viên bên dưới.

Luật và bộ máy hoạt động[sửa | sửa mã nguồn]

FIFA đặt trụ sở tại Zürich, và là một hiệp hội được thiết lập dưới luật pháp của Thụy Sĩ.

Sáu liên đoàn thành viên và 209 hiệp hội quốc gia[sửa | sửa mã nguồn]

Bên cạnh cơ quan toàn cầu còn có sáu liên đoàn châu lục được công nhận bởi FIFA nhằm giám sát các trận đấu trên các lục địa và khu vực trên thế giới. Các hiệp hội thành viên, và không phải là liên đoàn châu lục là thành viên của FIFA. Các liên đoàn châu lục được quy định trong điều lệ của FIFA, trở thành thành viên của liên đoàn châu lục là điều kiện tiên quyết để trở thành thành viên của FIFA.

     Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC; 46 thành viên)
Australia là thành viên của AFC từ năm 2006
     Liên đoàn bóng đá châu Phi (CAF; 54 thành viên)
     Liên đoàn bóng đá Bắc, Trung Mỹ và Caribe (CONCACAF; 41 thành viên)
Guiana thuộc Pháp, GuyanaSuriname là thành viên của CONCACAF dù họ ở Nam Mỹ. Đội tuyển Guiana thuộc Pháp là thành viên của CONCACAF nhưng không phải của FIFA.
     Liên đoàn bóng đá Nam Mỹ (CONMEBOL; 10 thành viên)
     Liên đoàn bóng đá châu Đại Dương (OFC; 11 members)
     Liên đoàn bóng đá châu Âu (UEFA; 53 thành viên)
Các đội tuyển đại diện cho Armenia, Azerbaijan, Georgia, Israel, Kazakhstan, NgaThổ Nhĩ Kỳ là thành viên của UEFA, mặc dù phần lớn hoặc toàn bộ lãnh thổ của họ nằm bên ngoài châu Âu. MonacoVatican City không là thành viên của UEFA hay FIFA, trong khi đó Gibraltar chỉ là thành viên của UEFA.

Tổng cộng, FIFA công nhận 209 hiệp hội quốc gia và đội tuyển nam quốc gia của họ cũng như 129 đội tuyển quốc gia nữ; xem danh sách các đội tuyển bóng đá nam quốc giamã FIFA của họ. FIFA có nhiều thành viên hơn Liên Hiệp Quốc khi FIFA công nhận 23 thực thể phi chủ quyền là các quốc gia khác nhau, như bốn Home Nations nằm trong Vương quốc Anh hay đang tranh chấp chính trị vùng lãnh thổ như Palestine.[8]

Ủy ban công tác FIFA về các quốc gia nhỏ đã phân loại các thành viên tiềm năng của FIFA thành ba loại:

  1. Các nhà nước độc lập không thuộc FIFA (Kiribati, Quần đảo Marshall, Micronesia, Monaco, Niue, Palau, Tuvalu)
  2. Các vùng lãnh thổ phi độc lập (Guadeloupe, Greenland, Isle of Man, Jersey, Martinique, Quần đảo Bắc Mariana, Réunion, Sint Maarten, Zanzibar)
  3. Các khu vực chính trị nhạy cảm (Abkhazia, Crimea, Gibraltar, Kosovo, Bắc Síp, Nam Ossetia).[9][10]

Bảng xếp hạng bóng đá nam FIFA được cập nhật hàng tháng và kết quả của mỗi đội dựa trên thành tích tại các giải quốc tế, vòng loại và các trận giao hữu. Cũng có một bảng xếp hạng dành cho bóng đá nữ, cập nhật bốn lần một năm.

Công nhận và các giải thưởng[sửa | sửa mã nguồn]

FIFA tổ chức một lễ trao giải hàng năm để ghi nhận những thành tích của cá nhân lẫn tập thể của bóng đá thế giới. Về giải cá nhân, cầu thủ nam xuất sắc nhất nhận giải Quả bóng vàng FIFA còn cầu thủ nữ xuất sắc nhất nhận Cầu thủ xuất sắc nhất năm của FIFA; sau đó giải thưởng giành cho cầu thủ nam đến trước năm 2010 được hợp nhất với Quả bóng vàng châu Âu của France Football. Tại tiệc lớn Ballon d'Or, Giải thưởng FIFA Puskás, FIFA/FIFPro Best XI, Giải thưởng FIFA Fair Play, và Giải thưởng cống hiến của FIFA cũng được trao.

Năm 1994 FIFA công bố Đội hình mọi thời đại của FIFA World Cup. Năm 2000 FIFA công bố kết quả bình chọn trên Internet, tuyên bố Real MadridCâu lạc bộ xuất sắc nhất thế kỷ của FIFA. Năm 2002 FIFA công bố Đội hình trong mơ của FIFA, một đội hình toàn sao mọi thời đại được người hâm mộ bình chọn.

Nằm trong một phần của lễ kỷ niệm một trăm năm vào năm 2004, FIFA tổ chức "Trận đấu của thế kỷ" giữa PhápBrazil.

Các nhà tài trợ[sửa | sửa mã nguồn]

Các giải đấu của FIFA[sửa | sửa mã nguồn]

Các đội đương kim vô địch[sửa | sửa mã nguồn]

Chủ nhà của tất cả các giải vô địch bóng đá thế giới của cả nam và nữ
Nam Nữ
World Cup  Đức (2014)  Hoa Kỳ (2015)
Confederations Cup  Brasil (2013)
Olympic  México (2012)  Hoa Kỳ (2012)
U-20 World Cup  Serbia (2015)  Đức (2014)
U-17 World Cup  Nigeria (2015)  Nhật Bản (2014)
Olympic trẻ  Peru (2014)  Trung Quốc (2014)
World Cup các CLB Tây Ban Nha FC Barcelona (2015)
World Cup futsal  Brasil (2012)
World Cup bóng đá bãi biển  Bồ Đào Nha (2015)
Blue Stars/FIFA Youth Cup Thụy Sĩ FC Luzern (2015)
Interactive World Cup Ả Rập Saudi Abdulaaziz Alshehri (2015)

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Fédération Internationale de Football Association”. Filmcircle.com. 11 tháng 6 năm 2014. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2014. 
  2. ^ http://www.fifa.com/about-fifa/committees/committee=1882019/index.html
  3. ^ Fatma Samba Diouf Samoura appointed FIFA Secretary General (FIFA.com) 13 May 2016
  4. ^ “FIFA Financial Report 2013”. FIFA. 
  5. ^ “FIFA officials arrested on corruption charges; Sepp Blatter isn't among them”. 27 tháng 5 năm 2015. 
  6. ^ “Nine FIFA Officials and Five Corporate Executives Indicted for Racketeering Conspiracy and Corruption”. U.S. DOJ Office of Public Affairs. 27 tháng 5 năm 2015. Truy cập ngày 27 tháng 5 năm 2015. 
  7. ^ Mike Collett & Brian Homewood (27 tháng 5 năm 2015). “World soccer rocked as top officials held in U.S., Swiss graft cases”. Reuters. Truy cập ngày 27 tháng 5 năm 2015. 
  8. ^ “Palestine Football: Escape to Victory?”. Bruisedearth.org. 27 tháng 10 năm 2008. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 4 năm 2011. Truy cập ngày 22 tháng 12 năm 2010. 
  9. ^ “PlayTheGame”. Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2014. 
  10. ^ [1]
  11. ^ “adidas”. FIFA.com. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2014. 
  12. ^ “COCA-COLA”. FIFA.com. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2014. 
  13. ^ “2018 FIFA World Cup RussiaTM Market Affiliates”. FIFA.com. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2014. 
  14. ^ “Hyundai / Kia Motors”. FIFA.com. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2014. 
  15. ^ “VISA”. FIFA.com. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2014. 
  16. ^ “Budweiser Beer – The Great American Lager”. budweiser.com. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]