Phó Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Phó Chủ tịch nước
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Việt Nam
Emblem of Vietnam.svg
Courtesy Call of Vice President Vo Thi Anh Xuan of the Socialist Republic of Vietnam 7 1 2022 0-18 screenshot.jpg
Đương nhiệm
Võ Thị Ánh Xuân

từ 6 tháng 4 năm 2021
Chức vụPhó Chủ tịch nước Việt Nam
Thành viên củaQuốc hội Việt Nam
Trụ sởPhủ Chủ tịch, Hà Nội
Bổ nhiệm bởiQuốc hội Việt Nam (theo đề cử của Chủ tịch nước)
Nhiệm kỳ5 năm, theo nhiệm kỳ Quốc hội
Người đầu tiên giữ chứcNguyễn Hải Thần
Kế vịThứ nhất
WebsiteVăn phòng Chủ tịch nước
Emblem of Vietnam.svg
Bài này nằm trong loạt bài về:
Chính trị và chính phủ
Việt Nam

Phó Chủ tịch nước là chức vụ phó nguyên thủ quốc gia tại Việt Nam. Theo Hiến pháp Việt Nam, chức vụ này do Quốc hội bầu trong số các đại biểu Quốc hội, có nhiệm vụ giúp đỡ Chủ tịch nước trong một số công việc. Ngoài ra, Phó Chủ tịch nước sẽ là quyền Chủ tịch nước khi đất nước khuyết chức danh này. Trên thực tế, từ năm 1992 đến nay, vị trí này đều do phụ nữ đảm nhiệm.

Lịch sử chức vụ[sửa | sửa mã nguồn]

Tại phiên họp ngày 27 tháng 9 năm 1945, Hội đồng Chính phủ Cách mạng lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã bàn bạc và nhất trí để Nguyễn Hải Thần giữ chức Phó Chủ tịch Chính phủ mà không thông qua bầu cử. Ông giữ chức vụ này từ tháng 1 đến tháng 7 năm 1946, khi tranh chấp giữa Việt Minh và các phe phái đối lập xảy ra, Nguyễn Hải Thần phải bỏ trốn sang Trung Quốc.

Điều thứ 44 Hiến pháp Việt Nam Dân chủ Cộng hòa 1946 lần đầu tiên quy định chức vụ Phó Chủ tịch Nước. Điều 46 cũng quy định "Phó chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hoà chọn trong nhân dân và bầu theo lệ thường". Tuy nhiên, chức vụ này trên thực tế không có người đảm nhiệm.

Tôn Đức Thắng được bầu vào chức vụ này năm 1960 và ông cũng là người kế vị chức vụ Chủ tịch nước sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời vào năm 1969. Ông tiếp tục giữ chức vụ Chủ tịch nước cho đến khi qua đời vào năm 1980. Thay thế ông ở chức vụ Phó Chủ tịch nước là Nguyễn Lương Bằng (từ 1969 đến 1979).

Vai trò trong chính phủ[sửa | sửa mã nguồn]

Phó Chủ tịch nước do Chủ tịch nước đề nghị trong số đại biểu Quốc hội, và được Quốc hội thông qua bằng cách bầu chọn. Phó Chủ tịch giúp Chủ tịch nước làm nhiệm vụ và có thể được Chủ tịch ủy quyền làm một số nhiệm vụ hoặc làm quyền Chủ tịch nước khi Chủ tịch nước từ chức, qua đời hoặc bị cách chức lúc đương nhiệm.

Thông thường, chức vụ Phó chủ tịch nước được lựa chọn và là vị trí cân bằng với chức vụ Chủ tịch nước. Trong thời gian 1976-1980, ngoài Nguyễn Lương Bằng, còn có Nguyễn Hữu Thọ, nguyên Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Cộng hòa miền Nam Việt Nam, được bổ sung vào chức vụ này. Đến giữa năm 1980, Nguyễn Hữu Thọ làm quyền Chủ tịch nước một thời gian ngắn sau khi chủ tịch Tôn Đức Thắng qua đời.

Danh sách Phó chủ tịch nước[sửa | sửa mã nguồn]

Từ năm 1981 đến 1992, Phó Chủ tịch nước có tên gọi là Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước. Sau sửa đổi Hiến pháp năm 1992 thì trở lại với tên gọi là Phó Chủ tịch nước.

Thứ tự Hình ảnh Tên Năm sinh - năm mất Nhiệm kỳ Ghi chú
1 Nguyen hai than.jpg Nguyễn Hải Thần 1869-1959 1945 1946 Phó Chủ tịch Chính phủ, Phó Chủ tịch Nước, Phó Chủ tịch Kháng chiến Uỷ Viên Hội; là thành viên Việt Nam Cách mạng Đồng minh Hội.
2 Tonducthang.jpg Tôn Đức Thắng 1888-1980 15 tháng 7 năm 1960 23 tháng 9 năm 1969 Quyền Chủ tịch nước sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh mất ngày 2 tháng 9 năm 1969
3 Nguyen Luong Bang.jpg Nguyễn Lương Bằng 1904-1979 23 tháng 9 năm 1969 20 tháng 7 năm 1979 Qua đời khi đương nhiệm
4 NguyenHuuTho.jpg Nguyễn Hữu Thọ 1910-1996 25 tháng 4 năm 1976 19 tháng 7 năm 1992 Quyền Chủ tịch nước sau khi Chủ tịch Tôn Đức Thắng mất ngày 30 tháng 3 năm 1980, kiêm Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
5 Daituong Chu Huy Man.JPG Đại tướng Chu Huy Mân 1913-2006 4 tháng 7 năm 1981 18 tháng 6 năm 1987 Đại tướng Quân đội đầu tiên giữ chức
6 Xuân Thuỷ.jpg Xuân Thủy 1912-1985 4 tháng 7 năm 1981 28 tháng 6 năm 1982 Kiêm Tổng Thư ký Hội đồng Nhà nước, từ chức vì lý do sức khỏe
7 Le-thanh-nghi.jpg Lê Thanh Nghị 1911-1989 28 tháng 6 năm 1982 18 tháng 6 năm 1987 Kiêm Tổng Thư ký Hội đồng Nhà nước, thay Xuân Thủy năm 1982
8 HuynhTanPhat.jpg Huỳnh Tấn Phát 1913-1989 28 tháng 6 năm 1982 30 tháng 9 năm 1989 Qua đời khi đương nhiệm
9 Nguyễn Quyết (b.1922).jpg Đại tướng Nguyễn Quyết 1922- 18 tháng 6 năm 1987 23 tháng 9 năm 1992 Nguyên Phó chủ tịch nước lớn tuổi nhất còn sống
10 Đàm Quang Trung.jpg Thượng tướng Đàm Quang Trung 1921-1995 18 tháng 6 năm 1987 23 tháng 9 năm 1992 Kiêm Chủ tịch Hội đồng Dân tộc (1987-1988)
11 Trung tướng Lê Quang Đạo.jpg Trung tướng Lê Quang Đạo 1921-1999 19 tháng 4 năm 1987 23 tháng 9 năm 1992 Kiêm Chủ tịch Quốc hội
12 Nguyenthidinh.jpg Thiếu tướng Nguyễn Thị Định 1920-1992 19 tháng 4 năm 1987 26 tháng 8 năm 1992 Nữ Phó Chủ tịch đầu tiên và là nữ Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước duy nhất, qua đời khi đương nhiệm
13 Mrs Binh.jpg Nguyễn Thị Bình 1927 - 23 tháng 9 năm 1992 25 tháng 7 năm 2002 Nữ Phó Chủ tịch thứ hai và là nữ Phó Chủ tịch nước đầu tiên sau khi Hiến pháp 1992 quy định
14 Trương Mỹ Hoa tại Đại hội.jpg Trương Mỹ Hoa 1945 - 25 tháng 7 năm 2002 25 tháng 7 năm 2007
15 Nguyễn Thị Doan.jpg Nguyễn Thị Doan 1951 - 25 tháng 7 năm 2007 7 tháng 4 năm 2016
16 Mrs. Dang Thi Ngoc Thinh.jpg Đặng Thị Ngọc Thịnh 1959 - 8 tháng 4 năm 2016 6 tháng 4 năm 2021 Quyền Chủ tịch nước sau khi Chủ tịch Trần Đại Quang mất ngày 21 tháng 9 năm 2018
17 Courtesy Call of Vice President Vo Thi Anh Xuan of the Socialist Republic of Vietnam 7 1 2022 0-18 screenshot.jpg Võ Thị Ánh Xuân 1970- 6 tháng 4 năm 2021 Đương nhiệm Trẻ nhất khi nhậm chức ở tuổi 51

Các nguyên Phó chủ tịch nước còn sống[sửa | sửa mã nguồn]

Hiện tại có 5 nguyên Phó chủ tịch nước còn sống, người qua đời gần nhất là ông Chu Huy Mân vào ngày 1 tháng 7 năm 2006 ở tuổi 93. Các nguyên Phó chủ tịch nước dưới đây được xếp theo thứ tự nhiệm kỳ:

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]