Vũ (họ)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tiếng Việt
Chữ Quốc ngữVũ - Võ
Chữ Hán
Tiếng Trung
Chữ Hán武 - 禹 - 羽 - 萭 - 雨
Trung Quốc đại lụcbính âmWǔ - Yǔ - Yǔ - Yǔ - Yù
Đài LoanWade–GilesWu
Hồng KôngViệt bínhMo hay Mou
Phiên âm Hán Việt
Tiếng Triều Tiên
Hangul무 - 우
Romaja quốc ngữMu - Woo
Hanja武 - 禹

hay (武) là một họ phổ biến tại Việt NamTrung Quốc. Số lượng người mang họ Vũ phổ biến đứng thứ 7 với 3,9% dân số tại Việt Nam.[1]

Tại Trung Quốc[sửa | sửa mã nguồn]

Tại Trung Quốc, có nhiều họ có thể phiên âm thành Vũ, như họ Vũ (武), Vũ (禹), Vũ (羽), Vũ (萭), hay Vũ (雨). Ngoài ra còn một họ kép là họ Vũ Văn (宇文) hay gây hiểu sai.

Tại Hàn Quốc[sửa | sửa mã nguồn]

Tại Hàn Quốc: Phổ biến là họ Vũ 우 (禹) (Romaja Quốc ngữ: Woo). Ngoài ra có một bộ phận nhỏ người mang họ Vũ (武) (Romaja Quốc ngữ: Mu). Chỉ có 16 người mang họ này.

Tại Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]

Có ý kiến cho rằng họ Vũ ở Hải Dương có nguồn gốc đầu tiên tại làng Mộ Trạch, xã Tân Hồng, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương, miền Bắc Việt Nam[2]. Tuy nhiên, không phải tất cả các gia tộc họ Vũ tại Hải Dương và Việt Nam đều có cùng gốc từ đây.[3] Theo gia phả, tộc phả và thần phả ở làng Mộ Trạch, tỉnh Hải Dương, ông tổ họ Vũ là Vũ Hồn (804-853), là quan đô hộ của nhà Đường cắt cử xuống Việt Nam. Hiện có đền thờ tại Mộ Trạch, xã Tân Hồng, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương.[4][5][6]

Bắt đầu từ phía nam sông Gianh cho tới hết các tỉnh miền Nam, do kiêng húy thụy hiệu của chúa Nguyễn Phúc Khoát (hiệu Vũ Vương), "Vũ" được đổi thành "Võ".[3]

Theo Lê Trung Hoa trong cuốn Họ và tên người Việt Nam, tại Việt Nam số lượng người mang họ Vũ xếp thứ bảy, với 3,9% dân số.[1] Hiện tại, hai dòng họ Vũ và họ Võ tồn tại độc lập, có thờ cúng tổ tiên chung hoặc riêng nên việc nhận định họ này chung một họ còn nhiều tranh cãi.

Những người Việt Nam nổi tiếng[sửa | sửa mã nguồn]

Quân sự[sửa | sửa mã nguồn]

Nữ du kích Võ Thị Sáu
Đại tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam Võ Nguyên Giáp

Chính trị phong kiến[sửa | sửa mã nguồn]

Hậu phi[sửa | sửa mã nguồn]

Chính trị[sửa | sửa mã nguồn]

Chủ tịch nước Việt Nam Võ Chí Công

Văn học[sửa | sửa mã nguồn]

Nhà Văn Vũ Trọng Phụng
  • Vũ Quốc Uy, nhà hoạt động cách mạng trong lĩnh vực văn hóa, lãnh đạo Thành phố Hải Phòng thời kháng chiến chống Pháp, tác giả sách Bình minh trên sông Cấm.
  • Vũ Khắc Khoan, nhà văn, nhà viết kịch Việt Nam.
  • Vũ Đức Sao Biển, nhạc sĩ, nhà văn và nhà báo Việt Nam.
  • Vũ Đình Văn, nhà thơ Việt Nam.
  • Võ Đắc Danh, nhà văn, nhà báo, nhà viết kịch, đạo diễn phim tài liệu Việt Nam.
  • Vũ Ngọc Tiến (1946), nhà văn, nhà báo, nhà viết kịch bản phim tài liệu Việt Nam
  • Vũ Đình Trung, nhà thơ lấy bút danh là Tùng Giang, tác phẩm văn học nổi bật: Đồi thông hai mộ.

Nghệ thuật[sửa | sửa mã nguồn]

Khoa học và giáo dục[sửa | sửa mã nguồn]

  • Võ Tử Văn (tên cũ là Vũ Văn Thọ): Phó bảng thời Tự Đức, Tư nghiệp trường Quốc Tử giám, sau đó làm Toản tu sử quán...
  • Vũ Hữu, Tiến sĩ Nho học, nhà toán học thời phong kiến, tác giả (Lập Thành Toán Pháp)
  • Võ Trường Toản hay Vũ Trường Toản, nhà giáo, người mở mang việc giáo dục ở Đàng Trong thế kỉ XVIII.
  • Vũ Tuyên Hoàng, nhà nông học.
  • Vũ Đình Tụng, bác sĩ, Bộ trưởng Bộ Thương binh Việt Nam.
  • Vũ Công Hòe, bác sĩ, Chủ tịch Hội Giải phẫu bệnh - Y pháp Việt Nam.
  • Vũ Ngọc Khánh, Giáo sư, người có nhiều công trình nghiên cứu về Thăng Long, Hà Nội.
  • Võ Thuần Nho, Thứ trưởng Bộ giáo dục Việt Nam, em trai Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
  • Võ Hồng Anh, nhà Vật lý Việt Nam, con gái Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
  • Võ Tòng Xuân, giáo sư, nhà giáo nhân dân, nhà nông học.
  • Vũ Công Hậu (1917-1996) GS. TS, nhà nông học, tác giả "Trồng cây ăn quả ở Việt Nam" [8]
  • Võ Quý, Giáo sư, TSKH.
  • Võ Đình Tuấn, ng­ười Mỹ gốc Việt, nhà khoa học, nổi tiếng vì các thành tựu quang sinh học.
  • Vũ Ngọc Liễn, nhà nghiên cứu văn hóa, nghiên cứu hát bội và sân khấu Việt Nam.
  • Vũ Văn Hiền, nhà báo, luật gia, giảng viên, Bộ trưởng Bộ Tài chính trong chính phủ Trần Trọng Kim.
  • Vũ Quốc Bình, Thiếu tướng Quân y QĐNDVN.
  • Vũ Công Lập, nhà vật lý, Đại tá Quân đội Nhân dân Việt Nam, công tác tại Viện Khoa học và Công nghệ Quân sự, nhà báo[9].
  • Võ Văn Hoàng, nhà vật lý hoc Việt Nam.
  • Vũ Đình Cự, nhà khoa học, nhà vật lý học Việt Nam nổi tiếng với nghiên cứu rà phá bom từ trường, ngư lôi, Phó chủ tịch Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam.
  • Vũ Như Canh, nhà giáo Việt Nam.
  • Vũ Văn Hiền, Tổng Thư ký Hội Nhà báo Việt Nam, Tổng giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương Việt Nam.
  • Võ Đình Tuấn, nhà khoa học, nhà sáng chế người Mỹ gốc Việt.
  • Vũ Hà Văn, nhà toán học Việt Nam.
  • Vũ Ngọc Phan, nhà văn, nhà nghiên cứu văn học hiện đại và văn học dân gian Việt Nam.

Tôn giáo[sửa | sửa mã nguồn]

Lĩnh vực khác[sửa | sửa mã nguồn]

Những người Trung Quốc nổi tiếng[sửa | sửa mã nguồn]

Trung đại[sửa | sửa mã nguồn]

Cận đại[sửa | sửa mã nguồn]

Hiện đại[sửa | sửa mã nguồn]

Hư cấu[sửa | sửa mã nguồn]

  • Võ Đại Lang, nhân vật hư cấu trong tiểu thuyết Thủy hửKim Bình Mai, anh trai của Võ Tòng.
  • Võ Cát, Đệ Tử của Khương Tử Nha

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a b Lê Trung Hoa (2005), Họ và tên người Việt Nam, Tái bản lần thứ 3, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội, tr.218
  2. ^ Cuộc khai quật mộ cổ của anh nông dân lúc nửa đêm
  3. ^ a b “Phát hiện chấn động: Họ Vũ và họ Võ thờ nhầm mộ tổ (?!)”. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2015.
  4. ^ Dòng họ Vũ- Võ ở Việt Nam
  5. ^ Nhân vật lịch sử Vũ Hồn qua các bản tộc phả họ Vũ làng Mộ Trạch (TBHNH 2004)[liên kết hỏng]
  6. ^ GÓP BÀN THÊM VỀ LỊCH SỬ CỦA MỘT DÒNG HỌ
  7. ^ Năm ông trạng làng Mộ Trạch
  8. ^ Trồng cây ăn quả ở Việt Nam - GS. TS Vũ Công Hậu. vuonrausach, 2014. Truy cập 28/11/2015.
  9. ^ [1]
  10. ^ Trung Quốc tiết lộ danh sách tống tiền của thân tín Bạc Hy Lai

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]